HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 4: Tiếng Đàn Lúc Mưa Chiều

Ngày mười chín tháng sáu, cơn mưa chiều đổ xuống từ lúc mười sáu giờ và kéo dài hơn một tiếng đồng hồ. Mưa gõ đều trên mái ngói, nước tràn qua các ô sân…

Nội dung chương

Ngày mười chín tháng sáu, cơn mưa chiều đổ xuống từ lúc mười sáu giờ và kéo dài hơn một tiếng đồng hồ. Mưa gõ đều trên mái ngói, nước tràn qua các ô sân lát gạch, khách tham quan ra về sớm hơn thường lệ. Tới mười bảy giờ, khi bảo tàng đóng cửa bán vé, hành lang các tầng gần như không còn bóng người. Chỉ còn nhân viên trực và nhóm phục chế thu dọn công việc cuối ngày.

Linh ở lại phòng phục chế tới gần cuối giờ làm việc. Cả ngày hôm đó, cô và Tùng đã thử ba loại dung môi trên các ô góc của bức chân dung. Kết quả thử nghiệm cho thấy lớp véc ni tan chậm và đều ở ô góc trái, nhưng ở ô góc phải thì lớp màu nền có dấu hiệu mềm theo. Linh ghi lại toàn bộ phản ứng vào bảng thử nghiệm, chụp ảnh từng ô sau mỗi lần quét dung môi. Công việc tỉ mỉ khiến thời gian trôi nhanh hơn cô tưởng.

Khi Linh rửa xong dụng cụ và cất các lọ dung môi vào tủ khóa, đồng hồ trên tường đã chỉ mười bảy giờ bốn mươi phút. Tùng đã về trước vì có việc gia đình, hẹn sáng mai tới sớm để cùng cô xem lại ô góc phải. Linh kiểm tra cửa sổ phòng phục chế, đóng chặt các cánh cửa chớp vì mưa có thể hắt vào lúc đêm xuống. Cô khóa tủ dụng cụ, ghi giờ kết thúc công việc vào sổ trực của phòng.

Mưa đã ngớt hẳn. Qua cửa sổ, Linh thấy bầu trời sau mưa sáng lên một màu vàng nhạt hiếm hoi của buổi hoàng hôn. Cô cầm cặp, tắt đèn và bước ra hành lang tầng cao để xuống tầng trệt ra về. Hành lang vắng tanh. Tiếng giày của cô vang rõ trên nền gạch hoa văn còn hơi ẩm. Đèn hành lang đã bật, ánh sáng vàng dịu đổ xuống từng ô gạch.

Linh đi được nửa hành lang thì nghe thấy tiếng đàn.

Đó là tiếng dương cầm. Âm thanh vang lên từ phía cuối hành lang, nơi có phòng trưng bày chính. Giai điệu chậm, buồn, từng nốt rời nhau như người đánh đang ngập ngừng tìm lại một bản nhạc đã lâu không chạm tới. Linh đứng sững lại giữa hành lang. Cô chưa từng nghe tiếng đàn nào trong tòa nhà này kể từ ngày nhận việc. Trong buổi khảo sát hôm trước, Trâm có nói bảo tàng thỉnh thoảng tổ chức chương trình biểu diễn nhỏ, nhưng mọi chương trình đều phải đăng ký trước và có kỹ thuật viên âm thanh đi kèm.

Linh nhìn đồng hồ tay. Mười bảy giờ năm mươi phút. Cô nhớ rõ lịch làm việc hôm nay không có chương trình biểu diễn nào. Buổi sáng, Vân còn đọc lại lịch tuần trong buổi giao ban, và cả tuần này phòng trưng bày không có sự kiện gì ngoài việc đón khách tham quan thông thường. Mà giờ này, khách đã ra về hết từ lâu.

Tiếng đàn vẫn tiếp tục, đều đặn và rõ ràng hơn khi Linh bước chậm về phía phòng trưng bày. Âm thanh không lớn, nhưng trong hành lang vắng, từng nốt đàn nghe rõ mồn một. Cô nghe thấy cả những quãng lặng giữa các câu nhạc, giống như người đánh đàn đang chờ tới một nhịp quen thuộc rồi mới đặt tay xuống phím tiếp theo.

Linh đi nhanh hơn. Cô đi qua khung cửa kính vòm, nơi tấm rèm nhung tím buộc gọn sang một bên. Ánh hoàng hôn sau mưa hắt qua lớp kính thành vệt sáng dài trên sàn. Cô không dừng lại ở khung cửa ấy. Tai cô dồn hết vào tiếng đàn đang vang lên phía trước.

Cửa phòng trưng bày khép hờ. Linh đẩy nhẹ cánh cửa và bước vào trong.

Tiếng đàn dứt hẳn ngay lúc cô bước qua ngưỡng cửa.

Phòng trưng bày rộng và trống. Ánh đèn trưng bày vẫn sáng ở mức dịu của giờ đóng cửa. Các bức tranh trên tường yên lặng trong khung. Ở góc phòng phía trong, cây dương cầm đứng màu đen hiện ra rõ ràng. Nắp đàn đóng kín. Ghế đàn trống không. Không có một người nào trong phòng.

Linh đứng yên ở cửa ra vào một lúc lâu, lắng nghe. Chỉ còn tiếng nước mưa nhỏ giọt từ mái hiên xuống sân ngoài cửa sổ. Cô bước chậm vào giữa phòng, nhìn quanh từng góc. Sau các tủ kính trưng bày không có ai. Sau tấm bình phong ở góc xa cũng không có ai. Phòng chỉ có một cửa ra vào duy nhất, chính là cánh cửa cô vừa bước qua, và cô đã đi thẳng từ hành lang vào đây mà không gặp một người nào đi ra.

Linh đi một vòng quanh phòng trưng bày, chậm rãi như cách cô vẫn đi quanh một hiện vật cần kiểm kê. Cô kiểm tra cánh cửa sổ phía trong cùng. Cửa sổ đóng chặt, chốt trong còn nguyên, mưa chỉ đọng ở mặt kính bên ngoài. Cô kiểm tra khoảng trống sau dãy tủ kính sát tường. Khoảng trống ấy hẹp và phủ bụi đều, không một dấu chân nào in lên lớp bụi. Cô nhìn lên trần nhà cao, nơi có mấy ô thông gió tròn đã cũ. Các ô thông gió đóng kín, lưới sắt bên trong phủ mạng nhện mỏng và nguyên vẹn.

Cô dừng lại ở giữa phòng và cố lắng nghe thêm một lần nữa. Trong vài phút đứng yên, cô chỉ nghe thấy tiếng mưa nhỏ giọt ngoài hiên và tiếng đồng hồ treo tường ở hành lang tích tắc đều đặn. Không một nốt đàn nào vang lên thêm. Sự im lặng sau đó càng làm cho mấy phút nghe đàn vừa rồi trở nên rõ ràng hơn trong trí nhớ của cô. Cô nhớ giai điệu ấy không phải một đoạn nhạc hoàn chỉnh. Nó giống một khúc dạo buồn được đánh đi đánh lại, tới một quãng nhất định thì ngừng, rồi bắt đầu lại từ đầu.

Cô tiến lại gần cây đàn. Nắp đàn đóng kín hoàn toàn, đúng như trạng thái cô đã thấy trong buổi khảo sát. Bề mặt nắp đàn phủ một lớp bụi rất mỏng và đều. Cô cúi xuống nhìn các phím đàn qua phần kính bảo vệ. Hàng phím nằm yên, không phím nào lún xuống. Cô đưa mắt nhìn xuống chân đàn và vùng sàn xung quanh. Sàn khô, không có dấu chân ướt, không có dấu hiệu vừa có người đứng ở đó.

- Có ai trong phòng không ạ? - Linh cất tiếng hỏi, dù cô biết câu hỏi ấy thừa.

Không có tiếng trả lời. Chỉ có tiếng vọng nhẹ của chính giọng cô trong căn phòng trần cao.

Linh quay ra hành lang. Hành lang vẫn vắng. Cô đi ngược lại một đoạn, tới tận đầu cầu thang, nhìn xuống chiếu nghỉ. Không có ai. Cô trở lại phòng trưng bày, đứng trước cây đàn thêm một lúc nữa. Trong đầu cô lần lượt hiện ra những cách lý giải thông thường nhất. Có thể tiếng đàn phát ra từ một thiết bị phát nhạc nào đó mà cô chưa biết. Có thể có một buổi tập đàn của nhân viên mà lịch làm việc không ghi. Có thể âm thanh truyền từ một căn phòng khác qua hệ thống thông gió của tòa nhà cổ. Mỗi cách lý giải đều cần được kiểm tra, và cô biết người kiểm tra đúng nhất là kỹ thuật viên âm thanh của bảo tàng.

Cô lấy sổ tay ra, ghi lại sự việc ngay tại chỗ, theo đúng thói quen ghi chép hiện trạng của nghề phục chế. Ngày mười chín tháng sáu. Mười bảy giờ năm mươi phút. Nghe tiếng dương cầm từ phía phòng trưng bày khi đang đi trên hành lang tầng cao. Tới nơi thì phòng trống, đàn không người ngồi, nắp đàn đóng. Cô ghi thêm một dòng riêng ở cuối trang, đánh dấu sao bên cạnh: lần nghe tiếng dương cầm không người đánh thứ 1.

Linh khép sổ lại. Cô không vội kết luận điều gì. Một người làm phục chế như cô hiểu rất rõ rằng những gì mắt và tai ghi nhận trong một buổi chiều mưa vắng người cần được đối chiếu bằng hồ sơ, bằng camera và bằng lời của người phụ trách kỹ thuật. Sáng mai, việc đầu tiên của cô sẽ là báo lại sự việc cho trưởng phòng và đề nghị kiểm tra toàn bộ hệ thống âm thanh của tòa nhà.

Trước khi rời phòng, Linh làm thêm một việc mà cô cho là cần thiết. Cô đứng ở đúng vị trí giữa phòng, nhắm mắt lại và thử xác định hướng phát ra của âm thanh trong trí nhớ. Lúc ở hành lang, tiếng đàn rõ nhất khi cô đi qua đoạn giữa hành lang, ngang khung cửa vòm. Càng tiến về phía cửa phòng trưng bày, tiếng đàn càng rõ và đầy hơn. Chi tiết ấy cho thấy nguồn âm thanh nằm trong phòng trưng bày, hoặc ít nhất là ở rất gần phòng này. Cô ghi thêm chi tiết hướng âm thanh vào sổ, ngay dưới dòng ghi giờ giấc.

Cô cũng ghi lại tình trạng thời tiết và ánh sáng lúc nghe đàn. Mưa vừa tạnh. Hoàng hôn sau mưa. Tòa nhà đã đóng cửa bán vé, hành lang không còn khách. Cô ghi những điều đó không phải vì cô tin chúng có liên quan. Cô ghi vì nghề của cô dạy rằng một hiện tượng chỉ có thể được đối chiếu khi mọi điều kiện xung quanh nó được ghi lại đầy đủ ngay từ lần đầu tiên.

Khi bước ra hành lang, Linh ngoái nhìn lại khung cửa kính vòm một lần nữa. Rèm nhung tím vẫn buộc gọn sang một bên, bất động trong hành lang không có gió. Vệt sáng hoàng hôn trên sàn đã nhạt đi nhiều so với lúc cô đi vào. Cô chợt nhận ra mình đã ở trong phòng trưng bày khá lâu mà không hề thấy thời gian trôi. Đồng hồ tay của cô chỉ mười tám giờ kém năm phút.

Cô rời phòng trưng bày, khép cửa lại như cũ. Hành lang tầng cao chìm trong ánh đèn vàng lặng lẽ. Linh đi xuống cầu thang, ký vào sổ ra về ở quầy trực tầng trệt và bước ra cổng khi đồng hồ đã qua giờ khóa vòng ngoài vài phút. Trên đường về, tiếng đàn buồn của buổi hoàng hôn sau mưa vẫn còn vang trong đầu cô, rõ ràng đến mức cô không tài nào tự thuyết phục mình rằng đó chỉ là một sự nghe nhầm.

Chương khác

Xem thêm