Khuôn Mặt Thứ Hai Trên Camera - Chương 21: Ông chủ của hệ thống
Chiều 20 tháng 10, Lê Hoàng Phương ngồi trong phòng làm việc chật hẹp của tòa soạn, trước mặt là ba màn hình máy tính sáng rực. Trên bàn, cà phê đã nguội…
Nội dung chương
Chiều 20 tháng 10, Lê Hoàng Phương ngồi trong phòng làm việc chật hẹp của tòa soạn, trước mặt là ba màn hình máy tính sáng rực. Trên bàn, cà phê đã nguội từ lâu. Cô đang đào sâu vào hồ sơ đấu thầu gói camera AI toàn thành phố năm 2017, gói thầu đã đưa SGC lên vị trí độc tôn trong ngành.
Mười năm làm phóng viên điều tra đã dạy Phương một nguyên tắc: tiền không bao giờ nói dối. Người ta có thể xóa tên, nhòe mực, làm mất dữ liệu, nhưng dòng tiền thì luôn để lại dấu vết. Và gói thầu hàng trăm tỷ này chắc chắn có dấu vết.
Cô mở hồ sơ mời thầu. Năm 2017, thành phố kêu gọi đấu thầu hệ thống camera AI giám sát giao thông và an ninh, tổng giá trị gói thầu lên đến con số mà Phương phải đọc đi đọc lại ba lần mới tin là thật. Có bốn công ty nộp hồ sơ. Ba trong số đó là những tên tuổi lớn trong ngành công nghệ, với hồ sơ năng lực dày cộp và mức giá chào thấp hơn SGC từ mười đến mười lăm phần trăm.
Vậy mà SGC trúng thầu.
Phương mở biên bản xét thầu. Lý do SGC được chọn được ghi một cách chung chung: "đáp ứng tốt nhất yêu cầu kỹ thuật, có phương án bảo trì dài hạn khả thi". Không có bảng điểm chi tiết. Không có biên bản chấm điểm của từng thành viên hội đồng. Những tài liệu mà theo quy định phải được công khai thì lại biến mất không dấu vết.
Cô lật đến trang cuối cùng của quyết định trúng thầu. Chữ ký của chủ tịch hội đồng xét thầu hiện ra rõ ràng: Nguyễn Văn Hùng. Bên cạnh chữ ký là chức danh lúc đó của ông: đại tá, trưởng phòng cảnh sát giao thông thành phố.
Phương so sánh chữ ký này với ba chữ "Nguyễn Văn H" nhòe mực trên bảng phân công trực đêm 17 tháng 10 năm 2016. Cô không phải chuyên gia giám định chữ viết, nhưng trực giác mách bảo cô rằng đây là cùng một người. Người trực ca đêm xảy ra tai nạn, người ký duyệt thầu cho SGC một năm sau đó, là một.
Cô tiếp tục đào về SGC. Công ty Công nghệ Đô thị Thông minh SGC được thành lập năm 2015, vốn điều lệ ban đầu chỉ vài chục tỷ. Hai năm sau, họ trúng gói thầu hàng trăm tỷ. Một bước nhảy vọt khó tin với một công ty non trẻ. Phương tìm thông tin về người đứng đầu công ty.
Tổng giám đốc: Phạm Đức Long, sinh năm 1978, năm nay bốn mươi tám tuổi.
Phương mở hồ sơ lý lịch của Long. Ông ta xuất thân từ một gia đình kinh doanh vận tải, tự lập công ty công nghệ năm 2015. Không có gì bất thường trên bề mặt. Nhưng khi Phương tra cứu các bài báo cũ về giới doanh nhân thành phố, cô phát hiện một chi tiết thú vị.
Trước năm 2016, Phạm Đức Long chỉ là một doanh nhân tầm trung, ít ai biết đến. Sau năm 2017, tên tuổi ông ta xuất hiện dày đặc trên các mặt báo với danh hiệu doanh nhân tiêu biểu, nhà tài trợ cho nhiều chương trình từ thiện. Sự nghiệp của ông ta cất cánh đúng vào thời điểm SGC trúng gói thầu camera. Như thể gói thầu đó là bệ phóng đưa ông ta từ một kẻ vô danh thành một ông lớn.
Phương ghi chú lại điểm này, rồi quay sang tra cứu về mối quan hệ giữa Long và Nguyễn Văn Hùng. Cô tìm thấy một tấm ảnh chụp tại lễ ký kết hợp đồng năm 2017: Long bắt tay Hùng, cả hai đều cười tươi trước ống kính. Phía sau họ là tấm băng rôn "Lễ ký kết gói thầu hệ thống camera AI thành phố". Một tấm ảnh bình thường, nhưng trong bối cảnh hiện tại, nó mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Người ký duyệt thầu và người trúng thầu đứng cạnh nhau cười tươi. Một năm trước đó, cũng hai con người này, một người trực ca đêm xảy ra tai nạn, một người có hồ sơ vi phạm giao thông bị niêm phong. Phương cảm thấy mình đang nhìn vào một bức tranh mà các mảnh ghép đang dần khớp với nhau.
Cô gọi cho một nguồn tin cũ trong hội đồng xét thầu năm 2017, một người đã nghỉ hưu và không còn gì để mất.
- Chú ơi, cháu hỏi về gói thầu camera năm 2017. Phương nói qua điện thoại. - Tại sao SGC lại trúng thầu trong khi có ba công ty khác chào giá thấp hơn?
Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu.
- Cháu đừng đào chuyện đó nữa. Giọng người đàn ông khàn khàn. - Chú chỉ nói một câu thôi: hôm chấm thầu, có người mang đến một phong bì. Sau đó, mọi chuyện được quyết định trong mười phút.
- Phong bì của ai ạ?
- Chú không biết. Chú chỉ biết từ hôm đó, chú không bao giờ được mời vào hội đồng xét thầu nào nữa. Người đàn ông cúp máy.
Phương ngồi bất động. Một phong bì quyết định gói thầu hàng trăm tỷ trong mười phút. Cô đã nghe nhiều chuyện về tham nhũng đấu thầu, nhưng hiếm khi có nhân chứng dám nói thẳng như vậy.
Cô gọi điện cho Huy ngay lập tức.
- Anh Huy, em tìm ra rồi. Giọng cô gấp gáp. - SGC trúng thầu hệ thống camera AI toàn thành phố năm 2017, đúng một năm sau vụ tai nạn của Vy. Người ký duyệt là Nguyễn Văn Hùng, lúc đó còn là đại tá công an.
- Trùng khớp với những gì chúng ta đã biết. Huy đáp. - Còn gì nữa?
- Tổng giám đốc SGC là Phạm Đức Long, bốn mươi tám tuổi. Phương ngừng một nhịp. - Và ông ta có một hồ sơ vi phạm giao thông năm 2016 bị niêm phong ở cấp độ cao nhất.
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
- Năm 2016. Huy nói chậm rãi. - Đúng năm xảy ra tai nạn.
- Em chưa thể khẳng định hồ sơ đó liên quan đến vụ của Vy. Phương nói cẩn thận. - Nhưng anh nghĩ xem, một doanh nhân thành đạt, tổng giám đốc công ty công nghệ, tại sao lại có hồ sơ vi phạm giao thông bị niêm phong? Và tại sao lại đúng năm 2016?
Huy im lặng suy nghĩ. Khi anh lên tiếng, giọng anh trầm và chắc:
- Phương này, cô có thấy sự trớ trêu ở đây không? Giả sử Long chính là kẻ gây tai nạn năm 2016. Hắn dùng tiền và quan hệ để dàn xếp vụ án, xóa dữ liệu, bịt miệng nhân chứng. Rồi một năm sau, công ty của hắn trúng thầu lắp đặt hệ thống camera AI cho cả thành phố. Hắn trở thành ông chủ của chính hệ thống đang ngày đêm ghi hình.
- Và giờ đây. Phương tiếp lời, giọng cô run nhẹ. - Chính hệ thống đó lại phát hiện ra oan hồn của nạn nhân của hắn. Cô gái áo mưa vàng hiện lên trên những chiếc camera do công ty hắn lắp đặt, được phân tích bởi thuật toán do công ty hắn bảo trì.
Hai người cùng im lặng. Sự trớ trêu của số phận hiện ra rõ ràng đến mức đáng sợ. Kẻ gây tội ác đã xây dựng một đế chế trên nền móng của tội ác đó, và giờ đây chính đế chế ấy đang quay lại chống lại hắn.
- Nhưng chúng ta vẫn chưa có bằng chứng cứng. Huy nói, kéo cả hai về thực tại. - Hồ sơ niêm phong không phải là bằng chứng. Chúng ta cần mở được nó, hoặc tìm được nhân chứng.
- Ông Sáu Bánh. Phương nói ngay. - Ông ấy là nhân chứng duy nhất. Nếu ông ấy chịu nói ra sự thật, chúng ta sẽ có nhân chứng sống.
- Nhưng bà Lệ nói ông ấy đã bị bịt miệng mười năm nay. Huy lo lắng. - Liệu ông ấy có dám nói không?
- Phải thử mới biết. Phương đáp. - Mai chúng ta đến gặp ông ấy. Em sẽ chuẩn bị kỹ. Lần này không thể để vuột mất như với bà Lệ được.
Huy đồng ý. Anh cúp máy, ngồi nhìn ra cửa sổ. Trời đã tối. Những ánh đèn đường bật sáng từng dãy. Mỗi ánh đèn đó đều có một chiếc camera đi kèm, mỗi chiếc camera đều thuộc về hệ thống mà SGC lắp đặt và bảo trì.
Anh nghĩ về Phạm Đức Long, người đàn ông bốn mươi tám tuổi đang ngồi trên đỉnh của một đế chế camera. Mười năm trước, có thể chính ông ta đã lái chiếc xe đâm chết một cô gái mười bảy tuổi trong đêm mưa. Mười năm sau, ông ta là ông chủ của những con mắt điện tử đang ghi lại mọi ngóc ngách của thành phố.
Và trong số những con mắt đó, có một đôi mắt đã nhìn thấy cô gái áo mưa vàng trở về.
Huy mở laptop, nhìn vào tấm ảnh chụp bảng tên SGC mà Phương gửi hôm qua. Dòng chữ "Đơn vị cung cấp, lắp đặt và bảo trì hệ thống camera AI" như đang chế giễu anh. Anh chợt nhận ra một điều mà trước đây anh chưa từng nghĩ đến.
Với tư cách là nhà thầu bảo trì, SGC có quyền truy cập vào mọi camera trong hệ thống. Họ có thể xem trực tiếp, trích xuất dữ liệu, thậm chí can thiệp vào phần mềm của từng camera. Điều đó có nghĩa là trong ba năm qua, mọi hình ảnh anh nhìn thấy trên màn hình trực, mọi dữ liệu anh phân tích, đều đi qua bàn tay của công ty này.
Kẻ từng gây tai nạn năm 2016 giờ đây đã hóa thành ông chủ của chính hệ thống camera đang ghi hình vụ án của hắn. Và trớ trêu thay, chính hệ thống đó lại là nơi oan hồn của nạn nhân chọn để trở về.
Huy tắt laptop, nhưng hình ảnh dòng chữ trên bảng tên SGC vẫn in đậm trong tâm trí anh. Mười năm trước, Long có thể đã nghĩ rằng tiền có thể mua được mọi thứ, kể cả sự im lặng của một hệ thống. Nhưng hắn đã lầm. Có những thứ tiền không mua được, và có những đôi mắt mà hắn không thể bịt lại, dù hắn có sở hữu bao nhiêu camera đi chăng nữa.