Khuôn Mặt Thứ Hai Trên Camera - Chương 18: Cái tên bị nhòe mực
Sáng 19 tháng 10, Huy và Phương đứng trước cánh cổng sắt đã rỉ ở đầu hẻm 47 ven kênh Tẻ. Ba ngày trước Huy đã một mình đến đây với túi trái cây và một…
Nội dung chương
Sáng 19 tháng 10, Huy và Phương đứng trước cánh cổng sắt đã rỉ ở đầu hẻm 47 ven kênh Tẻ. Ba ngày trước Huy đã một mình đến đây với túi trái cây và một lời hứa. Hôm nay anh quay lại, dẫn theo Phương.
Con hẻm nhỏ đến mức hai người đi bộ cũng phải nép mình khi có xe máy chạy qua. Mùi nước kênh bốc lên nồng nặc.
- Nhà số 47/12, bà Trần Thị Lệ. Phương nhìn vào mảnh giấy ghi chép.
Họ gõ cửa ba lần. Tiếng dép lê lẹt xẹt, rồi giọng khàn khàn vang ra qua khe cửa:
- Ai đó?
- Dạ thưa bác, cháu Huy đây ạ. Huy nói nhanh. - Cháu đến cùng một người bạn, cô ấy là phóng viên, muốn giúp bác.
Cánh cửa hé mở. Đôi mắt sưng húp của bà Lệ nhìn Huy, vẻ căng thẳng dịu đi trong thoáng nhận ra, rồi lại căng lên khi lướt sang Phương.
- Cậu Huy... Bà giữ chặt cánh cửa. - Còn cô này là ai? Có phải người của công ty đó không? Tôi không bán, tôi không nhận tiền.
- Thưa bà, cháu là Lê Hoàng Phương, phóng viên. Phương giơ thẻ nhà báo lên. - Anh Huy đã kể cho cháu nghe về bác và Vy. Chúng cháu đến để giúp bác.
Bà Lệ nhìn tấm thẻ, rồi nhìn Huy chờ xác nhận. Huy gật đầu:
- Bác Lệ, cô Phương đáng tin. Bác cho chúng cháu vào nhà một lúc được không ạ?
Bà Lệ do dự giữa nỗi sợ mười năm và niềm tin vào lời hứa của Huy ba ngày trước, rồi lách người sang một bên:
- Vào đi. Nhưng nói nhanh thôi. Dạo này hay có người lạ lảng vảng, bác sợ lắm.
Trong nhà, bà rót nước mà tay run đến sánh ra ngoài. Phương kể vắn tắt về loạt bài điều tra và về em gái cô cũng mất vì tai nạn giao thông. Bà lắng nghe, ánh mắt dần dịu, nhưng cứ có tiếng xe máy qua là lại giật mình.
Huy hiểu: bà cần thời gian với người lạ. Anh khẽ nói:
- Bác Lệ, hôm nay chúng cháu chỉ đến chào bác để bác biết mặt cô Phương. Mai chúng cháu quay lại.
Bà tiễn họ ra cổng, dặn nhỏ:
- Cậu Huy, bác tin cậu. Nhưng cô phóng viên... để mai hãy hay.
Họ rời khỏi hẻm 47, đi bộ ra quán cà phê ven kênh mà Phương đã hẹn từ hôm qua. Quán nhỏ, chỉ có mấy bộ bàn ghế nhựa đặt dưới mái hiên, nhìn ra mặt kênh lững lờ trôi. Phương gọi hai ly cà phê đen, rồi lấy từ túi xách ra một phong bì giấy đã cũ.
- Anh xem cái này đi. Cô đẩy phong bì về phía Huy. - Em chụp lén được hôm qua trong kho lưu trữ của trung tâm. Bảng phân công trực đêm 17 tháng 10 năm 2016.
Huy mở phong bì, lấy ra mấy tấm ảnh in. Đó là ảnh chụp một tờ giấy đã ố vàng, chữ viết tay đã nhòe nhiều chỗ. Tiêu đề tờ giấy: "BẢNG PHÂN CÔNG TRỰC HỆ THỐNG CAMERA ĐÊM 17/10/2016". Bên dưới là danh sách tên người trực theo ca, kèm chữ ký.
- Em vào kho lưu trữ với danh nghĩa phỏng vấn về mười năm camera AI. Phương giải thích. - Người quản kho già rồi, mắt kém, em xin chụp ảnh tư liệu ông ấy cũng không để ý.
Huy xem kỹ từng tấm ảnh. Danh sách có tám người trực đêm đó, chia làm hai ca. Bảy cái tên còn đọc được rõ ràng. Nhưng ở dòng cuối cùng, tên người trực ca từ 23 giờ đến 3 giờ sáng, đúng khung giờ xảy ra tai nạn, bị một vệt mực loang che mất một nửa.
- Chỗ này bị nhòe. Huy chỉ vào vệt mực. - Cố tình hay vô tình?
- Em cũng tự hỏi vậy. Phương lấy ra một tấm ảnh khác, chụp cận cảnh vệt mực đó. - Em đã thử đủ mọi cách tăng độ tương phản. Chỉ đọc được ba chữ đầu.
Huy nheo mắt nhìn vào tấm ảnh cận cảnh. Dưới vệt mực loang, ba chữ "Nguyễn Văn H" hiện ra mờ mờ. Chữ H cuối cùng bị mực che mất một nửa, chỉ còn lại nét sổ thẳng đứng.
- Nguyễn Văn H. Huy lẩm bẩm. - Họ Nguyễn, tên đệm Văn, tên bắt đầu bằng H.
- Em đã tra cứu. Phương nói, giọng hạ thấp dù quán vắng hoe. - Trong hồ sơ cán bộ công an về hưu của thành phố, có một vị đại tá tên Nguyễn Văn Hùng, sáu mươi hai tuổi, nguyên trưởng ban chuyên án nhiều vụ án lớn. Ông ta về hưu cách đây ba năm.
Huy ngẩng lên nhìn Phương.
- Và điều thú vị là... Phương ngừng một nhịp, nhấp một ngụm cà phê. - Chính ông Nguyễn Văn Hùng này là người ký duyệt hồ sơ thầu cho SGC trúng gói camera AI toàn thành phố năm 2017.
Không khí như đặc lại. Huy cảm thấy một mạch logic đang dần hình thành trong đầu, mạch logic mà anh với tư cách kỹ sư không thể bỏ qua. Một cái tên bị nhòe mực trên bảng phân công trực đêm xảy ra tai nạn. Cùng họ tên với vị đại tá ký duyệt thầu cho công ty camera một năm sau đó.
- Chưa hết đâu. Phương lấy ra thêm một xấp giấy photo. - Đây là bản sao quyết định trúng thầu. Anh xem người ký ở đây, rồi so với chữ ký trong biên bản tai nạn mà em sẽ tìm cách lấy được. Em có linh cảm chúng là một.
Huy cầm xấp giấy, tay hơi run. Anh đặt tấm ảnh bảng phân công xuống bàn, lấy điện thoại ra mở ứng dụng ghi chú.
- Để tôi phân tích theo cách của một kỹ sư. Anh nói. - Ca trực từ 23 giờ đến 3 giờ sáng là ca quan trọng nhất trong đêm. Theo quy trình của trung tâm, người trực ca này chịu trách nhiệm giám sát toàn bộ hệ thống, xử lý cảnh báo, và quan trọng nhất là ký xác nhận biên bản bàn giao dữ liệu khi hết ca.
- Ý anh là gì? Phương nghiêng người tới.
- Ý tôi là, nếu đêm 17 tháng 10 năm 2016 xảy ra tai nạn chết người lúc 23 giờ 47 phút, thì người trực ca 23 giờ đến 3 giờ sáng hôm đó chính là người đầu tiên tiếp cận dữ liệu camera hiện trường. Người đó có quyền trích xuất, có quyền ký xác nhận tình trạng dữ liệu. Huy gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn. - Và tên của người đó bị che mất một nửa bằng vệt mực loang. Cô thấy không, bảy cái tên còn lại đều rõ ràng, chỉ duy nhất cái tên quan trọng nhất này bị nhòe.
Phương gật đầu chậm rãi.
- Em hiểu ý anh. Ai đó đã cố tình xóa dấu vết người trực ca đêm đó.
- Hoặc chính người đó tự xóa. Huy nói. - Trong hệ thống của chúng tôi, mỗi thao tác trích xuất dữ liệu đều để lại log ghi tên người thực hiện. Nếu dữ liệu camera đêm đó biến mất, thì log cũng phải biến mất theo. Và người có thể xóa log chính là người trực ca.
- Nhưng tại sao lại để lại ba chữ Nguyễn Văn H? Phương thắc mắc. - Nếu muốn xóa thì xóa hết chứ.
- Vì xóa hết sẽ lộ liễu hơn. Huy giải thích. - Một bảng phân công bị xé mất một dòng sẽ khiến người ta nghi ngờ ngay. Nhưng một vệt mực loang thì có thể đổ cho tai nạn, cho thời gian. Kẻ làm chuyện này rất hiểu tâm lý điều tra.
Phương ghi chép nhanh vào sổ tay. Huy nhìn cô viết, chợt nhận ra cô phóng viên này có cách làm việc rất giống anh: thu thập dữ liệu, tìm mẫu hình, suy luận từ những điểm bất thường.
- Còn một chi tiết nữa. Phương ngẩng lên. - Em đã đối chiếu danh sách trúng thầu các năm. SGC không phải công ty lớn nhất trong ngành lúc đó. Năm 2017, có ít nhất ba công ty khác nộp hồ sơ với giá thấp hơn và năng lực tương đương. Vậy mà SGC trúng thầu toàn bộ hệ thống camera AI của thành phố, một gói thầu trị giá hàng trăm tỷ.
- Người ký duyệt là Nguyễn Văn Hùng?
- Đúng. Với tư cách là người đứng đầu hội đồng xét thầu. Phương hạ giọng. - Anh Huy, em làm báo mười năm nay, em ngửi thấy mùi tiền ở đây. Một công ty trúng thầu lớn một cách bất thường, một vị đại tá ký duyệt rồi về hưu cách đây ba năm, một vụ tai nạn mà dữ liệu camera biến mất đúng đêm đó. Những mảnh ghép này không thể là ngẫu nhiên.
Huy im lặng. Anh nghĩ về hệ thống camera mà anh đã vận hành ba năm qua, hệ thống mà anh từng tự hào là hiện đại nhất. Giờ đây anh mới biết, nền móng của nó có thể được xây trên một vụ dàn xếp.
- Tôi cần xem biên bản tai nạn năm 2016. Anh nói. - Bản gốc, có chữ ký.
- Em đang tìm cách. Phương đáp. - Có một người quen trong kho lưu trữ hồ sơ giao thông hứa sẽ giúp, nhưng ông ấy sợ. Em cần thêm thời gian.
Huy gật đầu. Anh không phải phóng viên. Anh là kỹ sư, người quen với những con số sạch sẽ, những thuật toán có thể kiểm chứng. Nhưng những gì đang hiện ra trước mắt anh là một mạng lưới những mối quan hệ mờ ám, nơi mà dữ liệu không còn trong sáng nữa.
- Tại sao cô lại tin tôi? Huy đột ngột hỏi. - Cô là phóng viên, cô có thể viết bài về gói thầu mà không cần dính đến chuyện ma quỷ này.
Phương im lặng một lúc lâu, nhìn ra mặt kênh. Một chiếc ghe chở rau muống lững lờ trôi qua, người lái ghe đội nón lá cúi đầu chào họ.
- Vì em gái em. Phương nói khẽ. - Nó chết năm mười sáu tuổi vì tai nạn giao thông. Người gây tai nạn có tiền, có quan hệ. Hồ sơ ghi nó vượt đèn đỏ. Mẹ em khiếu nại ba năm rồi bỏ cuộc. Em làm phóng viên điều tra vì em muốn những vụ như vậy không bị chôn vùi nữa.
Huy nhìn Phương, lần đầu tiên thấy đằng sau vẻ nhanh nhạy, liều lĩnh của cô phóng viên hai mươi chín tuổi là một nỗi đau rất riêng.
- Vậy chúng ta hợp tác. Huy nói. - Tôi cung cấp chuyên môn về hệ thống AI, về dữ liệu. Cô cung cấp nghiệp vụ báo chí, nguồn tin. Nhưng có một điều kiện.
- Điều kiện gì?
- Chúng ta không viết bài, không công bố gì cho đến khi có bằng chứng cứng. Tôi không muốn vụ này trở thành một câu chuyện ma câu view. Cô gái đó xứng đáng hơn thế.
Phương gật đầu, đưa tay ra. Huy bắt tay cô. Bàn tay cô nhỏ nhưng siết rất chặt.
- Thỏa thuận. Phương nói. - Bây giờ, về chuyện bà Lệ. Em đã chuẩn bị sẵn một bộ hồ sơ photo các đơn khiếu nại của bà ấy mà em xin được từ một người quen ở phường. Lần sau đến, em sẽ đưa thẻ nhà báo và xấp đơn này ra trước. Bà ấy sẽ tin chúng ta không phải người của SGC.
Huy gật đầu. Anh nhìn lại tấm ảnh bảng phân công trực, dừng mắt ở vệt mực loang che đi nửa cái tên. Ba chữ "Nguyễn Văn H" như đang nhìn anh chằm chằm từ trong ảnh.
Một người trực đêm 17 tháng 10 năm 2016, đúng ca xảy ra tai nạn, tên bị che mất một nửa. Và nửa cái tên còn đọc được đó lại trùng họ với vị đại tá về hưu từng ký duyệt thầu cho SGC.