Khuôn Mặt Thứ Hai Trên Camera - Chương 17: Khung hình bị bỏ sót
Tối 18 tháng 10, Trần Quang Huy ngồi trước laptop cá nhân với chiếc USB màu đen cắm ở cổng bên hông. Ngoài cửa sổ, thành phố đã lên đèn. Từ tầng mười…
Nội dung chương
Tối 18 tháng 10, Trần Quang Huy ngồi trước laptop cá nhân với chiếc USB màu đen cắm ở cổng bên hông. Ngoài cửa sổ, thành phố đã lên đèn. Từ tầng mười hai, anh có thể nhìn thấy ánh đèn vàng vọt của ngã tư Vành Đai ở phía xa, nơi ba ngày trước hệ thống AI đã báo về khuôn mặt thứ hai.
Cuộc gọi của Lê Hoàng Phương buổi sáng vẫn vang vọng trong đầu anh. Một phóng viên cũng nhìn thấy Vy. Một camera thường, không có AI, vẫn ghi lại được cô. Điều đó phá vỡ giả thuyết cuối cùng mà Huy còn bám víu: rằng đây chỉ là lỗi thuật toán nhận diện khuôn mặt.
Anh mở đoạn clip mười hai giây. Đây là bản sao duy nhất anh kịp lưu trước khi quyền truy cập bị cắt, ghi lại cảnh camera 1147 cháy chip. Huy đã xem nó hơn một trăm lần, nhưng lần này anh xem với con mắt khác. Không phải con mắt của một kỹ sư đang tìm lỗi hệ thống, mà là con mắt của một người đang cố hiểu một cô gái mười bảy tuổi muốn nói gì.
Anh mở phần mềm phân tích video chuyên dụng, tua chậm từng khung hình. Clip quay ở tốc độ ba mươi khung hình một giây, tổng cộng ba trăm sáu mươi khung hình. Huy bắt đầu từ khung hình đầu tiên.
Khung một đến khung một trăm hai mươi: ngã tư vắng tanh lúc hai giờ sáng. Mưa lất phất. Ánh đèn đường phản chiếu trên mặt đường ướt thành những vệt sáng dài. Không có gì bất thường.
Khung một trăm hai mươi mốt: một vệt vàng mờ xuất hiện ở mép phải khung hình. Huy dừng lại, phóng to. Đó là góc của chiếc áo mưa vàng. Tim anh đập nhanh hơn. Anh đã bỏ sót chi tiết này trong cả trăm lần xem trước, vì mắt anh luôn bị hút về phía trung tâm khung hình, nơi cô đứng sau đó.
Khung một trăm năm mươi đến hai trăm: cô gái bước vào khung hình từ phía bên phải. Nhưng điều khiến Huy sững người là hướng mặt của cô. Cô không nhìn vào ống kính. Đầu cô quay hẳn về phía bên trái khung hình, tức là hướng tây của thành phố. Cô đứng yên như vậy suốt gần hai giây, rồi mới từ từ ngẩng mặt lên nhìn thẳng vào camera, mỉm cười, và con chip cháy.
Huy tua đi tua lại đoạn hai giây đó ít nhất hai mươi lần. Trong mọi lần xuất hiện trước đây của Vy trên hệ thống, cô luôn nhìn thẳng vào ống kính ngay từ khung hình đầu tiên. Đó là quy luật bất thành văn mà anh đã ghi nhận: cô xuất hiện là để được nhìn thấy, để nhìn thẳng vào người đang theo dõi qua màn hình. Vậy mà trong đoạn clip này, có một lúc cô không nhìn vào ống kính. Cô nhìn đi nơi khác.
Về hướng tây.
Huy mở bản đồ thành phố trên laptop, đánh dấu vị trí camera 1147 tại ngã tư Vành Đai. Hướng tây từ vị trí đó là khu dân cư ven kênh Tẻ, một mê cung những con hẻm nhỏ. Anh thu hẹp bản đồ, và tim anh như ngừng đập khi nhìn thấy tên một con hẻm hiện ra: hẻm 47.
Trùng hợp ngẫu nhiên ư? Camera 1147. Hẻm 47. Hai cái tên cùng kết thúc bằng con số 47. Huy không tin vào trùng hợp ngẫu nhiên. Mười năm làm việc với dữ liệu đã dạy anh rằng khi hai con số trùng nhau, luôn có một nguyên nhân.
Anh quay lại với đoạn clip, lần này kiểm tra metadata. Mỗi file video từ hệ thống camera của trung tâm đều đính kèm một khối metadata ghi lại thông số kỹ thuật: thời gian, vị trí camera, nhiệt độ chip, và đôi khi là tọa độ GPS hiệu chỉnh. Huy mở khối metadata bằng trình đọc hex. Dãy số hiện ra. Anh giải mã tọa độ, nhập vào bản đồ.
Điểm đánh dấu rơi chính xác vào giữa hẻm 47, khu dân cư ven kênh Tẻ.
Huy ngồi bất động. Metadata này không phải do anh thêm vào. Nó có trong file gốc từ hệ thống. Nhưng tại sao một đoạn clip quay tại ngã tư Vành Đai lại đính kèm tọa độ của một con hẻm cách đó gần hai cây số? Đây không phải lỗi kỹ thuật. Hệ thống định vị của trung tâm có sai số tối đa chỉ năm mét, không bao giờ lệch đến hai cây số.
Trừ khi có ai đó, hay thứ gì đó, đã cố tình ghi đè tọa độ này vào file.
Anh mở cuốn sổ tay vẫn để cạnh laptop, lật đến những trang ghi chép trong ba ngày qua. Huy có thói quen ghi lại mọi quan sát bằng tay, một thói quen từ thời sinh viên mà đồng nghiệp vẫn trêu là lỗi thời. Trang đầu tiên ghi ngày 16 tháng 10: "02:00, cam 1147, ngã tư Vành Đai. Khuôn mặt thứ hai. Khung đỏ. Hồ sơ ĐÃ CHẾT 17/10/2016. Cô gái ngẩng đầu, nhìn thẳng ống kính từ khung hình đầu tiên, mỉm cười ở giây thứ 9. Chip cháy."
Trang thứ hai, ngày 16 tháng 10 buổi chiều: "Ba camera khác ghi nhận. Tất cả đều có chung một mẫu: vừa xuất hiện đã nhìn thẳng vào ống kính. Không có khung hình chuyển tiếp. Như thể cô được dán vào khung hình từ hư không."
Trang thứ ba, ngày 17 tháng 10: "Cô hiện khắp hệ thống quanh ngã tư. Mật độ tăng theo cấp số nhân sau mỗi lần kỹ thuật thử vá thuật toán. Quy luật phản phệ được xác nhận."
Huy đọc lại ba trang ghi chép, rồi nhìn vào màn hình đang dừng ở khung hình cô gái quay mặt về hướng tây. Đây là lần duy nhất trong tất cả các lần xuất hiện, cô không nhìn vào ống kính ngay từ đầu. Sự khác biệt này không thể là ngẫu nhiên. Trong thế giới của dữ liệu, một điểm dữ liệu lệch khỏi mọi mẫu hình còn lại luôn là điểm dữ liệu quan trọng nhất.
Anh chợt nhớ đến chuyện của sáu tháng trước. Đêm đó, hệ thống báo một cảnh báo đỏ tại một ngã tư khác. Huy đang trực ca, anh nhìn vào màn hình, thấy các thông số đều trong ngưỡng bình thường trừ một chỉ số nhiễu tăng đột biến. Anh kết luận đó là lỗi thuật toán, tắt cảnh báo đi và ghi vào log: "False positive, đã xử lý." Sáng hôm sau, anh đọc tin một vụ tai nạn chết người xảy ra đúng tại ngã tư đó, đúng khung giờ cảnh báo.
Sáu tháng qua, Huy sống với cảm giác day dứt đó mỗi đêm trực. Anh tự hứa sẽ không bao giờ bỏ qua một dữ liệu bất thường nào nữa, dù nó vô lý đến đâu. Vậy mà khi Vy xuất hiện, phản ứng đầu tiên của anh vẫn là tìm cách giải thích cô bằng lỗi hệ thống. Anh đã báo cáo, đã bị kỷ luật, và giờ đây anh ngồi đây, một mình trong căn hộ, cố gắng hiểu một cô gái đã chết mười năm đang cố nói gì với mình qua một đoạn clip mười hai giây.
- Được rồi. Huy nói thành tiếng với căn phòng trống. - Tôi sẽ không bỏ qua lần này.
Anh lấy điện thoại, gọi cho Phương. Chuông reo ba hồi mới có người bắt máy.
- Anh Huy? Có chuyện gì vậy, mai chúng ta gặp mà.
- Tôi vừa phát hiện ra một thứ trong đoạn clip. Huy nói nhanh. - Cô gái không nhìn vào ống kính trong hai giây đầu. Cô ấy quay mặt về hướng tây. Và metadata của file đính kèm tọa độ GPS trỏ về hẻm 47, khu ven kênh Tẻ.
Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu.
- Hẻm 47? Phương hỏi, giọng đầy nghi ngờ. - Anh chắc không?
- Chắc chắn. Sai số hệ thống chỉ năm mét, không thể lệch hai cây số. Có ai đó đã ghi đè tọa độ này vào file.
- Anh Huy này. Phương nói chậm rãi. - Em vừa tra cứu nhanh trong lúc anh nói. Hẻm 47 ven kênh Tẻ là nơi ở của gia đình nạn nhân vụ tai nạn năm 2016. Mẹ của cô gái tên là Trần Thị Lệ, năm nay năm mươi hai tuổi, vẫn sống ở đó.
Huy cảm thấy máu trong người như đông lại. Cô gái chết mười năm trước đang chỉ đường về nhà mẹ mình.
- Mai mười giờ. Phương nói, giọng cô run nhẹ. - Chúng ta sẽ đến hẻm 47 trước, rồi mới ra quán cà phê. Anh đồng ý không?
- Đồng ý. Huy đáp. - Và Phương này, mang theo thẻ nhà báo của cô. Tôi có linh cảm chúng ta sẽ cần nó.
Anh cúp máy, quay lại với đoạn clip, xem lần cuối trước khi tắt máy. Đầu óc anh quay cuồng với một giả thuyết mà ba ngày trước anh sẽ gạt phắt đi: Vy đang chỉ đường. Cô không nhìn vào ống kính trong hai giây đầu tiên vì cô đang nhìn về hướng cô muốn anh đến. Cô ghi đè tọa độ GPS vào metadata vì cô muốn anh biết chính xác nơi cần tìm.
Nhưng tại sao lại là hẻm 47? Có gì ở đó?
Huy nhớ lại lời của Phương buổi sáng: "Đêm 17 tháng 10 năm 2016. Đêm cô gái áo mưa vàng chết." Anh mở trình duyệt, tìm kiếm thông tin về vụ tai nạn năm đó. Kết quả hiện ra ít ỏi đến đáng ngờ. Chỉ có một bài báo ngắn từ mười năm trước với tiêu đề khô khốc: "Tai nạn giao thông tại ngã tư Vành Đai, một người tử vong". Nội dung bài báo vỏn vẹn ba dòng: nạn nhân nữ mười bảy tuổi, đi xe máy điện, vượt đèn đỏ, tự chịu trách nhiệm. Không tên nạn nhân. Không biển số xe gây tai nạn. Không một chi tiết nào khác.
Một vụ tai nạn chết người mà chỉ được đưa tin ba dòng. Huy là kỹ sư, không phải phóng viên, nhưng anh cũng thấy điều này bất thường. Anh lưu lại bài báo, gửi cho Phương kèm dòng nhắn: "Mai gặp, tôi có thứ hay ho cho cô xem."
Rồi anh quay lại với đoạn clip một lần nữa. Khung hình dừng lại ở giây thứ hai: cô gái áo mưa vàng đứng giữa ngã tư vắng, đầu quay về hướng tây, mái tóc ướt dính vào má. Cô không nhìn anh. Cô đang nhìn về một nơi nào đó ở phía xa, nơi có con hẻm mang số 47.
Huy chợt nhận ra một điều khiến da gà nổi khắp người. Trong tất cả những lần Vy xuất hiện, đây là lần đầu tiên cô không nhìn vào ống kính mà nhìn đi nơi khác, như đang chỉ đường cho anh.