Khuôn Mặt Thứ Hai Trên Camera - Chương 14: Khoảng Trống Chín Mươi Phút
Hai mươi hai giờ ba mươi phút đêm 17 tháng 10, Trần Quang Huy ngồi dưới mái hiên một cửa hàng đã đóng cửa, nhìn ra ngã tư Vành Đai, Kênh Tẻ. Laptop đặt…
Nội dung chương
Hai mươi hai giờ ba mươi phút đêm 17 tháng 10, Trần Quang Huy ngồi dưới mái hiên một cửa hàng đã đóng cửa, nhìn ra ngã tư Vành Đai, Kênh Tẻ. Laptop đặt trên đùi anh. Điện thoại bên cạnh vẫn mở màn hình xem trực tiếp camera 1181, chiếc camera cuối cùng còn sống. Trên màn hình nhỏ, khung hình đỏ vẫn nhấp nháy, và bóng áo mưa vàng đã hiện ra rõ hơn, đứng im giữa ngã tư như đang chờ đợi.
Còn ba mươi phút nữa là đến 23 giờ. Huy biết mình không thể chỉ ngồi chờ. Anh cần phải kiểm tra một thứ cuối cùng, thứ mà anh đã nghi ngờ từ chiều nay khi tra cứu hồ sơ: log hệ thống đêm 17/10/2016.
Anh mở laptop, kết nối vào cổng API đọc dữ liệu mà trung tâm chưa thu hồi. Lần này, anh không truy cập luồng camera trực tiếp, mà truy vấn vào kho lưu trữ log lịch sử, nơi lưu giữ mọi hoạt động của hệ thống Argus từ ngày đầu vận hành. Với tư cách cựu nhân viên, tài khoản của anh vẫn còn quyền đọc log cũ, vì bộ phận IT chưa kịp vô hiệu hóa hoàn toàn.
Huy gõ truy vấn: lấy toàn bộ log hệ thống trong khoảng thời gian từ 22:00 ngày 17/10/2016 đến 02:00 ngày 18/10/2016, giới hạn trong cụm camera khu vực phía nam, bao gồm ngã tư Vành Đai, Kênh Tẻ.
Hệ thống xử lý trong vài giây, rồi trả về kết quả. Huy nhìn vào màn hình, và cảm thấy tim mình như ngừng đập.
Log từ 22:00 đến 23:00 đầy đủ, từng dòng một: các cảnh báo giao thông bình thường, các lượt quét định kỳ, các bản ghi trạng thái camera. Mọi thứ đều bình thường.
Rồi, đột ngột, từ 23:00:00, không còn gì nữa.
Không phải là log thưa thớt. Không phải là log bị lỗi. Mà là một khoảng trống tuyệt đối. Không một dòng log nào. Không một bản ghi nào. Không một dấu vết nào cho thấy hệ thống đã từng hoạt động trong khoảng thời gian đó.
Khoảng trống kéo dài đến 00:30:00 ngày 18/10/2016, rồi log xuất hiện trở lại, bình thường như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Chín mươi phút. Đúng chín mươi phút dữ liệu bị xóa sạch đến từng byte. Và trong chín mươi phút đó, có thời điểm 23:47, thời điểm Nguyễn Thảo Vy trút hơi thở cuối cùng dưới cơn mưa.
Bàn tay anh hơi run khi gõ lại câu lệnh, kiểm tra từng tham số một: khoảng thời gian, cụm camera, loại log. Mọi thứ đều đúng. Anh thử truy vấn log của một đêm ngẫu nhiên khác trong năm 2016 để đối chứng, và log hiện ra đầy đủ, chi tiết đến từng giây. Chỉ có đêm 17/10/2016 là trống. Chỉ có chín mươi phút định mệnh đó là biến mất khỏi lịch sử của hệ thống, như thể chúng chưa từng tồn tại.
Huy kiểm tra lại, nghĩ rằng có thể mình đã truy vấn sai. Anh thử mở rộng phạm vi ra toàn bộ hệ thống, không chỉ cụm phía nam. Kết quả: các cụm camera khác vẫn có log đầy đủ trong khoảng 23:00 đến 00:30. Chỉ riêng cụm phía nam, cụm bao quanh ngã tư Vành Đai, Kênh Tẻ, là có khoảng trống.
Anh thử truy vấn log của máy chủ trung tâm trong cùng khoảng thời gian. Cũng trống. Anh thử log của máy chủ biên. Cũng trống. Như thể trong chín mươi phút đó, toàn bộ hạ tầng giám sát khu vực phía nam đã... không tồn tại.
Huy ngả lưng vào tường, đầu óc vận hành hết tốc lực. Một hệ thống camera không thể tự nhiên "quên" ghi log trong chín mươi phút rồi tự nhiên "nhớ" lại. Log được ghi tự động bởi tiến trình nền, không cần con người can thiệp. Để tạo ra một khoảng trống sạch sẽ như vậy, kẻ thực hiện phải làm hai việc: dừng tiến trình ghi log, xóa toàn bộ log đã ghi trong khoảng thời gian đó khỏi mọi bản sao lưu, rồi khởi động lại tiến trình như chưa có gì xảy ra.
Và quan trọng hơn, kẻ đó phải làm điều này trên cả máy chủ biên lẫn máy chủ trung tâm, cả bản chính lẫn bản sao lưu. Đó không phải là việc một nhân viên bình thường có thể làm. Đó là việc của người có quyền quản trị cao nhất hệ thống.
Huy mở tài liệu phân quyền mà anh còn lưu trong laptop. Theo thiết kế hệ thống, quyền xóa log được chia làm ba cấp. Cấp một: kỹ sư vận hành, chỉ được xóa log của ca mình trực, và mọi thao tác xóa đều bị ghi lại trong log bảo mật riêng. Cấp hai: quản trị viên trung tâm, được xóa log hệ thống nhưng phải có phê duyệt bằng văn bản của giám đốc, và bản sao lưu vẫn được giữ lại.
Cấp ba: nhà thầu bảo trì hạ tầng. Theo hợp đồng 2015/SGC-IOC, trong các đợt bảo trì định kỳ hoặc khẩn cấp, SGC được cấp quyền truy cập root tạm thời vào toàn bộ hệ thống, bao gồm cả quyền xóa log kỹ thuật để "dọn dẹp không gian lưu trữ". Và điều khoản đáng sợ nhất: các thao tác trong thời gian bảo trì khẩn cấp không bắt buộc phải ghi vào log bảo mật, vì "hệ thống đang ở trạng thái không ổn định".
Huy đọc đi đọc lại điều khoản đó ba lần. Một lỗ hổng pháp lý hoàn hảo. SGC có thể xóa bất kỳ thứ gì, vào bất kỳ lúc nào, dưới danh nghĩa "bảo trì khẩn cấp", mà không để lại dấu vết trong log bảo mật.
Người duy nhất có quyền xóa sạch chín mươi phút log đến từng byte mà không ai phát hiện, chính là nhà thầu bảo trì.
Huy kiểm tra tiếp: trong đêm 17/10/2016, có đợt bảo trì khẩn cấp nào được ghi nhận không? Anh truy vấn nhật ký bảo trì năm 2016. Kết quả: có. Một đợt "bảo trì khẩn cấp hệ thống cụm phía nam" được ghi nhận từ 22:45 ngày 17/10/2016 đến 00:45 ngày 18/10/2016, do SGC thực hiện, lý do: "nâng cấp firmware xử lý sự cố quá tải".
Huy cảm thấy một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng. Đợt bảo trì bắt đầu lúc 22:45, đúng một tiếng trước khi Vy gặp nạn. Và kết thúc lúc 00:45, đúng mười lăm phút sau khi khoảng trống log kết thúc. Mọi thứ được tính toán chính xác đến từng phút.
Nhưng có một chi tiết khiến Huy sững sờ hơn cả: trong nhật ký bảo trì, người ký xác nhận đợt bảo trì đêm đó là một cái tên anh chưa từng nghe: Nguyễn Văn Hùng, chức danh "Trưởng ban chuyên án điều tra vụ tai nạn 17/10/2016".
Một trưởng ban chuyên án công an ký xác nhận cho đợt bảo trì hệ thống camera của nhà thầu, ngay trong đêm xảy ra tai nạn mà ông ta đang điều tra. Sự trùng hợp này không còn là trùng hợp nữa. Đây là sự phối hợp. Công an và nhà thầu đã bắt tay nhau ngay trong đêm đó: một bên dọn hiện trường pháp lý, một bên dọn hiện trường dữ liệu.
Huy ghi nhanh vào sổ tay, tay run rẩy:
"17/10, 22:45. PHÁT HIỆN LỚN: log hệ thống đêm 17/10/2016 trống tuyệt đối từ 23:00 đến 00:30 (90 phút), đúng khung giờ Vy chết 23:47. Chỉ cụm phía nam bị xóa. SGC có đợt 'bảo trì khẩn cấp' 22:45-00:45 đêm đó, lý do nâng cấp firmware. Người ký xác nhận: Nguyễn Văn Hùng, Trưởng ban chuyên án. Kết luận: công an + SGC phối hợp xóa dấu vết ngay trong đêm. Người duy nhất có quyền xóa log sạch đến từng byte là nhà thầu bảo trì."
Anh đóng sổ lại, ngẩng lên nhìn ngã tư. Hai mươi hai giờ năm mươi phút. Còn chưa đầy một tiếng nữa là đến 23:47.
Trên màn hình điện thoại, camera 1181 vẫn còn sống, khung đỏ vẫn nhấp nháy, bóng áo mưa vàng đã hiện ra gần như hoàn chỉnh. Cô ấy vẫn đứng đó, im lặng, kiên nhẫn, như đã đứng suốt mười năm qua trong những khoảng trống của dữ liệu, trong những trang hồ sơ bị sửa, trong những ký ức bị bịt miệng.
Huy bỗng hiểu ra một điều khiến toàn thân anh nổi da gà: cô ấy không chỉ xuất hiện trên camera. Cô ấy tồn tại trong chính những khoảng trống đó, trong chín mươi phút mà kẻ khác tưởng đã xóa sạch. Họ xóa dữ liệu để chôn vùi cô, nhưng chính khoảng trống đó lại trở thành nơi cô ẩn náu, nơi không một con mắt nào có thể chạm tới, nơi cô lặng lẽ tích tụ sức mạnh suốt mười năm dài.
Và đêm nay, khi đồng hồ điểm 23:47, cô sẽ bước ra khỏi khoảng trống đó, không phải qua một chiếc camera nào, mà bằng chính sự hiện diện của mình, ngay tại ngã tư này, trước mắt anh.
Huy đứng dậy, bước ra khỏi mái hiên, đi thẳng ra giữa vỉa hè nhìn ra ngã tư. Mưa đã tạnh hẳn. Gió ngừng thổi. Cả không gian im lặng đến mức anh nghe được tiếng tim mình đập.
Anh rút điện thoại, mở ứng dụng ghi âm, bấm nút đỏ. Dù đêm nay có chuyện gì xảy ra, anh cũng sẽ ghi lại. Không xóa. Không bỏ chạy. Không quay lưng như mười năm trước không ai làm vì cô.
Hai mươi ba giờ. Trên màn hình điện thoại, ô camera 1181 bỗng rung lên dữ dội. Khung đỏ phình to, bao trùm cả màn hình. Rồi, với một tiếng "tách" khô khốc vang lên từ chiếc cột camera ở đầu đường Kênh Tẻ, màn hình điện thoại của Huy tắt lịm.
Chiếc camera cuối cùng đã cháy.
Ngã tư chìm vào bóng tối hoàn toàn. Không còn một con mắt điện tử nào đang nhìn. Chỉ còn Trần Quang Huy, một mình, đứng dưới ánh đèn đường vàng vọt, đối diện với khoảng không vắng hoe nơi mười năm trước một cô gái đã ngã xuống.
Và trong bóng tối đó, anh nghe thấy tiếng bước chân. Nhẹ. Chậm. Đều đặn. Đang tiến lại gần.
Tiếng bước chân của một người đi áo mưa, trên mặt đường ướt.