KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 45: Lên Lại Bản Thạch Bản
Sáng ngày hai mươi bảy tháng mười một, Đức Xương rời trấn Lô Khê khi sương còn chưa tan. Thạch Tiểu Mãn đã chờ ông ở chân đèo, lưng đeo gùi, tay cầm một…
Nội dung chương
Sáng ngày hai mươi bảy tháng mười một, Đức Xương rời trấn Lô Khê khi sương còn chưa tan. Thạch Tiểu Mãn đã chờ ông ở chân đèo, lưng đeo gùi, tay cầm một cây gậy tre chắc chắn. Cậu thanh niên người Miêu nhìn ông từ đầu tới chân rồi gật đầu với vẻ yên tâm hơn. Cậu nói trông sắc mặt ông hôm nay hồng hào hơn hẳn lần xuống núi trước rất nhiều; Đức Xương cười, bảo đêm qua ông ngủ được một giấc dài không mộng mị như trước. Hai người bắt đầu lên đèo theo con đường mòn quen thuộc men theo sườn núi đá. Tiểu Mãn đi trước mở đường, thỉnh thoảng dừng lại chờ ông nghỉ và uống nước. Ông chống gậy đi sau, bước chân chậm nhưng đều, không còn phải ôm bụng như trước nữa, gió trên đèo lạnh và trong, mang theo mùi lá rừng ẩm sau những ngày mưa rải rác. Ông hít thở không khí ấy mà thấy lồng ngực mình mở ra dễ dàng hơn hẳn.
Đi được một đoạn, Tiểu Mãn hỏi thăm chuyện trả tiền ở nhà họ Lương dưới trấn. Đức Xương kể vắn tắt rằng gia đình đã nhận đủ tiền và nhận lời xin lỗi của ông. Ông kể cả chuyện cậu con trai thắp hương cho cha rồi gật đầu với mình ở cuối buổi. Tiểu Mãn nghe xong thì im lặng một lúc, rồi nói đó là cái kết đáng mừng cho cả hai nhà. Cậu bảo người trên bản vẫn nói nợ tiền bạc mà trả xong thì lòng người mới nhẹ được. Đức Xương gật đầu, nói ông thấm thía câu ấy hơn bất cứ lúc nào trong đời mình. Ông cũng thú thật rằng bệnh trong người chỉ nhẹ đi, chứ chưa tan hết như mong đợi. Cảm giác bò trong bụng vẫn còn, dù thưa và yếu hơn trước rất nhiều rồi. Tiểu Mãn nghe vậy thì bước chậm lại, quay sang nhìn ông với vẻ lo lắng.
- Bà của cháu dặn thế nào về chuyện này hả ông? - Tiểu Mãn hỏi. - Bà nói thiếu một lớp thì độc không tan hết. - Đức Xương đáp. - Trả nợ xong mới được dụ cổ ra, thứ tự không đảo ngược được. - Vậy lần này lên bản là để làm cho xong lớp còn lại. - Cậu nói. - Đúng thế. - Ông gật đầu. - Xong được lớp này, tôi mới thật sự yên thân mà về nhà.
Hai người nghỉ chân bên một con suối nhỏ chảy ngang đường mòn lên bản. Tiểu Mãn múc nước suối vào bình, đưa cho ông uống từng ngụm nhỏ cho đỡ khát. Nước suối lạnh làm ông tỉnh táo hẳn, đầu óc cũng nhẹ đi sau chặng đường dài; ông ngồi trên tảng đá, nhìn xuống thung lũng mờ sương ở phía dưới chân đèo. Trấn Lô Khê đã khuất hẳn sau những rặng núi, chỉ còn khói bếp lơ lửng ở rất xa. Ông nghĩ tới hai mẹ con họ Lương giờ này chắc đang lo việc trả nợ ngân hàng. Ông mong số tiền ấy giúp họ mở lại được một cửa hàng nhỏ như lời bà góa nói. Nghĩ tới đó, ông thấy chuyến đi trả nợ của mình có thêm một ý nghĩa ấm áp. Tiền trả đúng người, đúng việc, hóa ra cũng là một cách làm phúc cho người sống.
Đường lên bản càng đi càng dốc, nhưng hôm nay ông thấy mình leo dốc khỏe hơn trước; trước đây mỗi chặng nghỉ ông đều phải ngồi bệt xuống, mồ hôi vã ra vì đau bụng. Hôm nay ông chỉ cần đứng vịn gậy thở vài nhịp là lại đi tiếp được ngay. Tiểu Mãn để ý thấy điều đó, cười bảo ông sắp khỏe hẳn rồi, chỉ còn một cửa ải cuối. Ông cười theo, nhưng trong lòng vẫn giữ một sự dè dặt cần thiết của người từng nguy kịch. Ông biết thứ ở trong người mình chưa ra hẳn thì chưa thể nói trước điều gì. Ông nhớ đêm nguy kịch ở nhà, khi hơi thở của mình mỏng như sợi chỉ. Ông nhớ lời dặn vợ phải thay mình trả nợ nếu ông không qua khỏi đêm ấy. Những ký ức ấy khiến bước chân ông trên đường đèo hôm nay càng thêm chắc chắn. Ông đi không chỉ vì sức khỏe của mình, mà còn vì một lời hứa đã nói ra.
Tới đầu giờ chiều, hai người trông thấy những mái nhà sàn của bản Thạch Bản. Khói bếp từ các nhà sàn bay lên, quyện vào nhau thành một lớp mỏng trên sườn núi. Mấy đứa trẻ trong bản chạy ra đầu đường đất, nhận ra Tiểu Mãn thì reo lên vui vẻ; Đức Xương đi sau, gật đầu chào mấy người lớn đang ngồi đan lát trước hiên nhà. Ai nấy nhìn ông với ánh mắt quen thuộc, như đã biết ông sẽ quay lại bản lần nữa. Bà A Ngân đứng chờ sẵn trước nhà sàn của bà, chống tay lên lan can gỗ. Bà lão bảy mươi chín tuổi ấy mặc áo chàm, đầu quấn khăn, mắt nheo lại nhìn ông. Đức Xương bước tới chân cầu thang nhà sàn, chắp tay chào bà một cách kính cẩn.
- Thưa bà, tôi quay lại rồi. - Đức Xương nói. - Việc dưới trấn, tôi đã làm xong như lời bà dặn. - Lên nhà ngồi, kể ta nghe cho rõ đầu đuôi. - Bà A Ngân đáp, quay người vào nhà.
Trong nhà sàn, bà rót cho ông một bát nước chè nóng hổi vừa pha. Đức Xương ngồi xuống chiếu, kể lại toàn bộ mấy ngày ở trấn Lô Khê cho bà nghe. Ông kể chuyện mang tiền tới lần đầu và bị con trai người ta trả lại ngay tại cửa. Ông kể chuyện ra mộ thắp hương, chuyện gặp người vợ góa ở nghĩa địa vào buổi sớm. Rồi ông kể tới buổi sáng quỳ trước bàn thờ, đếm từng cọc tiền và nói lời xin lỗi. Ông kể cả chuyện bệnh của mình nhẹ đi rõ rệt ngay sau khi đứng dậy khỏi chiếu. Bà A Ngân nghe hết, không chen ngang, chỉ thỉnh thoảng gật đầu hoặc nhấp một ngụm chè; Tiểu Mãn ngồi bên cạnh bếp lửa, thêm củi cho ấm nước, cũng im lặng nghe ông kể. Khi ông kể xong, bà lão đặt bát chè xuống, nhìn thẳng vào mắt ông mà nói chậm rãi.
- Lớp nghiệp tiền bạc của ông như vậy là đã xong. - Bà A Ngân nói. - Giờ mới dụ cổ ra được, làm sớm hơn cũng vô ích mà thôi. - Vì sao phải chờ trả nợ xong mới dụ được, thưa bà? - Đức Xương hỏi. - Vì cổ bám vào ông qua món oán ấy. - Bà đáp. - Oán chưa tan thì cổ ra khỏi người, độc vẫn ở lại trong bụng ông. - Vậy đêm nay làm lễ luôn được không, thưa bà? - Ông hỏi tiếp, giọng có phần sốt ruột. - Không vội được. - Bà lắc đầu. - Ông nghỉ một đêm cho lại sức, rạng sáng mai ta mới làm lễ dụ cổ.
Bà giải thích thêm rằng lễ dụ cổ cần người được dụ phải tỉnh táo và ngồi yên được lâu. Bà cũng cần một đêm để chuẩn bị mọi thứ cho chu toàn, không thiếu một món nào. Bà dặn Tiểu Mãn dọn cho ông gian buồng nhỏ ở phía trong nhà sàn để nghỉ ngơi. Bà còn dặn ông ăn một bữa cơm tối đàng hoàng, đừng bỏ bữa như những ngày dưới trấn. Đức Xương nghe lời bà, ăn hết một bát cơm với rau rừng và ít thịt khô. Ăn xong, ông ra hiên nhà sàn ngồi nhìn bản lên đèn trong bóng chiều dần buông. Tiếng mõ trâu từ phía bìa rừng vọng về, hòa cùng tiếng trẻ con gọi nhau về ăn cơm. Ông thấy lòng mình bình yên một cách lạ lùng, dù biết rạng sáng mai mới là giờ phút quyết định. Cảm giác bò trong bụng khẽ cựa một lần rồi nằm yên, như cũng đang chờ đợi điều gì. Ăn tối xong, Đức Xương ngồi lại bên bếp lửa nghe bà A Ngân dặn dò thêm mấy việc. Bà nói ngày mai ông phải dậy từ khi gà chưa gáy, rửa mặt bằng nước suối lạnh cho tỉnh người. Bà nói trong lúc làm lễ, dù bụng có đau hay người có run cũng không được đứng dậy. Bà còn dặn ông không được tự ý chạm tay vào bất cứ vật gì bà đặt trước cửa. Đức Xương nghe từng lời, gật đầu ghi nhớ như một học trò nhỏ ngồi trước thầy của mình. Ông hỏi bà lễ này có làm bà mệt lắm không, vì ông nghe Tiểu Mãn nói bà đã cao tuổi. Bà lão cười khẽ. Bà bảo làm lễ xong bà sẽ nghỉ nhiều ngày, đó là cái giá phải trả. Bà nói mỗi lần ra tay giúp người đều có giá của nó, không có việc gì là cho không. Nghe bà nói, ông càng thấy mình phải ngồi cho thật yên, làm cho thật đúng mọi lời dặn. Ông không muốn vì một cử động hấp tấp của mình mà bà lão phải làm lại từ đầu. Tiểu Mãn ngồi bên cạnh, hứa sáng mai sẽ thức cùng bà và ông suốt buổi lễ. Cậu nói người trong bản mỗi khi có lễ quan trọng đều thức trọn đêm như một lệ chung. Đức Xương cảm ơn hai bà cháu, rồi đứng dậy chắp tay chào trước khi về buồng nghỉ. Ông đi qua gian nhà chính, nhìn thấy trên bàn thờ của nhà bà có những vật dụng lạ mắt. Ông không hỏi thêm gì, chỉ lặng lẽ đi tiếp, giữ cho lòng mình thật tĩnh trước giờ lễ. Ngoài hiên, trăng non treo trên đỉnh núi, ánh sáng mỏng phủ lên những mái nhà sàn yên ngủ. Ông đứng ngắm trăng một lát, nghĩ tới vợ ở nhà chắc giờ này cũng chưa ngủ yên. Ông thầm hẹn trong lòng rằng ngày kia ông sẽ về tới nhà với một thân người khỏe mạnh.
Ông vào buồng, nằm xuống chiếc giường tre, kéo chăn lên ngang ngực và nhắm mắt lại. Đêm nay ông cần ngủ thật ngon, để mai ngồi yên trước cửa nhà sàn cho trọn buổi lễ. Trước khi chìm vào giấc ngủ, ông còn nghe tiếng bà lão ho khan mấy tiếng ở gian ngoài. Tiếng ho ấy nhắc ông rằng người giúp mình đã già yếu lắm rồi, không còn khỏe như xưa nữa. Ông thầm mong buổi lễ ngày mai suôn sẻ cho cả bà và cho chính bản thân mình.