KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 43: Người Vợ Góa Ở Nghĩa Địa

Sáng ngày hai mươi lăm tháng mười một, Đức Xương dậy từ khi trời còn chưa sáng rõ. Ông nằm yên một lúc, lắng nghe cơ thể mình như người ta lắng nghe thời…

Nội dung chương

Sáng ngày hai mươi lăm tháng mười một, Đức Xương dậy từ khi trời còn chưa sáng rõ. Ông nằm yên một lúc, lắng nghe cơ thể mình như người ta lắng nghe thời tiết ngoài cửa. Bụng ông chỉ còn cồn cào nhẹ, cơn sốt đêm qua cũng không quay lại hành hạ; ông ngồi dậy, rửa mặt bằng nước lạnh, rồi khoác chiếc áo dày nhất mình mang theo. Hôm nay ông muốn ra nghĩa địa thật sớm, trước khi nắng lên và người qua lại đông. Ông không định làm một việc gì lớn lao ở ngoài đó trong buổi sáng này. Ông chỉ muốn ngồi lại bên ngôi mộ ấy thêm một lần, cho lòng mình lắng xuống. Trước khi đi, ông ghé quầy hàng gần chợ mua thêm một bó hương và ít hoa cúc trắng. Người bán hàng gói hoa cẩn thận, hỏi ông đi thăm mộ người thân về quê ăn giỗ hay sao; Đức Xương chỉ cười nhạt, nói ông đi thăm một người bạn hàng cũ đã lâu không gặp. Câu nói ấy thốt ra rồi ông mới thấy nó vừa đúng vừa đau một cách lạ lùng. Đúng vì hai người từng là bạn hàng thật, đau vì tình bạn ấy đã bị ông bán rẻ.

Đường ra nghĩa địa buổi sớm vắng tanh, sương còn phủ trắng trên các luống rau. Đức Xương đi chậm hơn hôm trước, vì đầu gối vẫn còn ê ẩm sau buổi quỳ lâu. Tới cổng nghĩa địa, ông gật đầu chào ông già quét lá đang lúi húi gần lối vào. Ông già nhận ra ông, chỉ hỏi một câu ngắn gọn rằng hôm nay ông lại tới sớm thế. Đức Xương đáp ông muốn ngồi yên tĩnh một mình trước khi quay lại nhà người ta. Ông đi thẳng xuống cuối dốc, tới trước ngôi mộ còn mới gần gốc cây gạo, ba nén hương hôm qua đã cháy hết, chỉ còn chân hương đỏ cắm trong bát cát. Ông cắm bó hương mới, đặt hoa cúc trắng ngay ngắn ở hai bên tấm bia đá. Xong xuôi, ông ngồi xuống phiến đá thấp bên cạnh mộ, hai tay đan vào nhau. Ông ngồi như vậy rất lâu, không nói gì, chỉ nhìn sương tan dần trên mặt đất.

Tiếng bước chân trên lối mòn làm ông ngẩng lên khi mặt trời vừa nhô khỏi rặng cây; Chu Quế Anh đang đi xuống dốc, tay xách một chiếc làn nhỏ đựng hương và hoa quả. Bà mặc áo bông sẫm màu, tóc búi gọn, bước chân chậm rãi như người đã quen đường này. Thấy Đức Xương ngồi bên mộ chồng mình, bà khựng lại một thoáng ở giữa lối đi. Đức Xương vội đứng dậy, chống gậy, cúi đầu chào bà một cách lễ phép. Ông lùi sang một bên, nhường lối vào trước mộ cho người vợ góa. Bà không nói gì ngay, chỉ đặt làn xuống và bắt đầu bày hoa quả lên đĩa. Đĩa quả nhỏ gồm mấy quả quýt và một nải chuối xanh còn chưa kịp chín, bà thắp ba nén hương, cắm vào bát cát, ngay bên cạnh chân hương của ông. Hai hàng chân hương đứng cạnh nhau trong bát cát nhỏ, khói bay lên quyện vào nhau. Đức Xương nhìn cảnh ấy mà đoán bà đang cân nhắc xem có nên nói chuyện với ông không. Ông không mở lời trước. Ông chỉ đứng yên chờ bà quyết định theo ý của bà.

- Ông ngồi đây từ sớm lắm phải không? - Quế Anh hỏi, mắt vẫn nhìn vào tấm bia. - Tôi tới từ lúc trời vừa hửng sáng. - Đức Xương đáp. - Tôi muốn ngồi với ông nhà thêm một lúc. - Ông nhà tôi lúc còn sống rất quý bạn hàng. - Bà nói chậm rãi. - Ông ấy vẫn bảo buôn bán phải giữ chữ tín trước, lời lãi tính sau. - Tôi biết. - Đức Xương cúi đầu. - Chính vì tôi không giữ chữ ấy nên mới có ngày hôm nay.

Quế Anh quay sang nhìn ông lần đầu tiên trong buổi sáng hôm ấy. Ánh mắt bà dò xét, như đang cân xem người đàn ông này thật lòng tới đâu. Đức Xương để mặc cho bà nhìn, không tránh, cũng không vội vàng phân bua thêm. Ông biết niềm tin của người ta không lấy lại được bằng vài câu nói trôi chảy. Ông kể cho bà nghe mình đã đứng trước cửa nhà bà hôm kia và bị trả lại tiền; ông kể cả chuyện hôm qua ông ra mộ ngồi tới tận chiều muộn mới về. Bà nghe hết, không chen ngang một câu nào, chỉ thỉnh thoảng gật đầu rất khẽ.

- Bà cho tôi nói hết một việc nữa. - Đức Xương nói, giọng ông trầm xuống. - Chuyện tôi trúng cổ sau khi nhặt gói gấm ở ngã ba, tôi không giấu bà. - Tôi nghe người ta đồn ông bệnh lạ từ dạo ấy. - Quế Anh đáp. - Bệnh gì mà thuốc thang không chữa nổi kia chứ? - Người trên bản bảo đó là cổ theo gói gấm mà nhận chủ mới. - Ông nói. - Tôi nói ra không phải để bà thương hại hay giảm cho tôi một đồng nào. - Vậy ông nói ra để làm gì? - Bà hỏi thẳng. - Để bà biết tôi không tới trả tiền vì sợ bệnh hành. - Ông đáp chậm rãi. - Tôi tới vì món nợ này vốn phải trả, dù có bệnh hay không có bệnh.

Quế Anh im lặng hồi lâu sau câu trả lời ấy của ông. Theo cách bà khẽ gật đầu, Đức Xương đoán bà ghi nhận sự thẳng thắn của ông. Bà quay lại trước mộ, chắp tay khấn khẽ mấy câu mà ông không nghe rõ. Ông đứng lùi lại phía sau, giữ khoảng cách, không chen vào phần lễ của người vợ. Khi bà khấn xong, bà ngồi xuống phiến đá mà ông vừa ngồi lúc nãy. Bà ra hiệu cho ông ngồi xuống phía đối diện, trên một phiến đá thấp hơn. Tư thế ấy khiến cuộc nói chuyện trở nên rõ ràng, như một buổi phân xử nhỏ ngoài nghĩa địa.

- Tôi nói điều kiện của nhà tôi một lần cho rõ. - Quế Anh mở lời. - Ông trả đủ năm mươi tám vạn tệ, không thiếu một đồng, trong một lần. - Tôi nghe rõ. - Đức Xương đáp. - Sau đó ông quỳ xuống, xin lỗi trước bàn thờ chồng tôi ở trong nhà. - Bà nói tiếp. - Lúc ấy phải có mặt tôi và có mặt thằng Viễn con tôi. - Tôi sẽ làm đúng như vậy. - Ông nói. - Không bớt một việc nào bà vừa dặn. - Nhà tôi cần tiền thật, ông biết đấy, nợ ngân hàng vẫn còn treo trên đầu. - Bà thở dài. - Nhưng tiền mà không có lời xin lỗi đàng hoàng thì chúng tôi không nuốt nổi.

Đức Xương nghe bà nói mà thấy rõ hơn bao giờ hết trọng lượng của ngày mai. Ông hỏi bà dự định dùng số tiền ấy vào việc gì trước tiên sau khi nhận. Bà đáp sẽ trả dứt khoản nợ ngân hàng đang tính lãi từng ngày một trước. Phần còn lại bà để dành cho con trai mở lại một cửa hàng nhỏ tử tế. Bà nói thằng Viễn học nghề thảo dược từ cha, bỏ nghề thì phí cả một đời người. Ông nghe mà thấy món tiền mình sắp trả sẽ thành một khởi đầu mới cho nhà họ. Điều ấy làm ông nhẹ lòng hơn, dù món nợ trong bụng ông vẫn chưa tan. Ông nói với bà rằng vợ ông đã xoay đủ phần tiền còn thiếu trong đêm qua. Ông hẹn sáng mai sẽ mang đủ tiền tới nhà, đúng giờ, không sai hẹn thêm lần nào.

- Sáng mai mười giờ, ông tới nhà. - Quế Anh nói, đứng dậy phủi vạt áo. - Tôi sẽ bảo thằng Viễn ở nhà, không đi làm thuê buổi sáng ấy. - Tôi cảm ơn bà đã cho tôi một cơ hội làm lại cho đúng. - Đức Xương đáp. - Cơ hội này không phải tôi cho. - Bà lắc đầu. - Là ông tự tìm tới, thì ông tự làm cho trọn vẹn.

Bà xách làn lên, đi trước ông vài bước trên lối mòn ra cổng nghĩa địa. Đức Xương đi sau, giữ một khoảng cách vừa phải, không nói thêm câu nào nữa. Ra tới cổng, bà dừng lại, quay đầu dặn ông về nghỉ cho lại sức. Bà bảo ngày mai quỳ lâu trước bàn thờ, người yếu như ông phải ăn uống tử tế. Lời dặn ấy không mềm mỏng, nhưng Đức Xương nghe ra trong đó một sự công bằng lặng lẽ. Bà không tha thứ vội, cũng không cố tình làm nhục ông thêm một chút nào. Ông cúi đầu cảm ơn bà lần nữa rồi nhìn bà đi khuất về phía cuối phố. Đứng một mình trước cổng nghĩa địa, ông lấy điện thoại ra gọi về cho vợ. Ông báo tin sáng mai mười giờ sẽ trả đủ tiền tại nhà họ Lương. Tú Liên mừng rỡ trong điện thoại, bảo bà sẽ gửi phần tiền còn thiếu ngay buổi trưa nay. Bà dặn ông giữ chiếc túi tiền cẩn thận và ngủ sớm một đêm cho khỏe người. Đức Xương cất điện thoại, chống gậy đi về quán trọ trong nắng sớm đã ấm dần lên. Ông biết ngày mai là ngày khó nhất, nhưng cũng là ngày ông chờ đợi nhất.

Buổi trưa, người quen của vợ ông từ trấn bên mang sang phần tiền còn thiếu. Số tiền được gói kín trong túi ni lông, kèm theo một mảnh giấy ghi rõ từng khoản vay. Đức Xương mở ra đếm trước mặt người đưa, rồi đếm lại lần nữa khi chỉ còn một mình. Ông xếp phần tiền mới vào cùng túi vải cũ, buộc chặt miệng túi bằng hai nút dây. Đếm đủ rồi, ông ngồi yên nhìn túi tiền mà thấy lòng mình vừa nặng vừa nhẹ. Nặng vì đây là số tiền vợ ông phải đi vay mượn khắp nơi mới gom đủ. Nhẹ vì cuối cùng ông cũng có thể làm một việc cho trọn vẹn, không thiếu, không bớt. Chiều ấy ông tới tiệm tạp hóa mua một hộp bánh và một chai rượu trắng loại tốt. Ông định mang theo ngày mai, đặt lên bàn thờ như một chút lễ mọn của người tới tạ lỗi. Ông cũng ghé hiệu may nhỏ, nhờ người ta là phẳng chiếc áo dài tay sạch nhất của mình. Ngày mai ông muốn xuất hiện trước bàn thờ người ta trong bộ dạng chỉnh tề nhất có thể. Tối đó ông đi ngủ sớm, nhưng nằm mãi vẫn không chợp mắt được vì hồi hộp. Ông trở mình, nghe tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường trong phòng trọ. Mỗi tiếng tích tắc như đếm ngược tới buổi sáng quan trọng nhất của ông ở trấn này.

Chương khác

Xem thêm