Lên Hương - Chương 111: Nắp hòm của bà đồng
Đêm thứ ba, tiệm Vạn Niên Cư đóng cửa với người sống từ sớm để chuẩn bị cho một ca đặc biệt: vẽ nắp hòm cho cô Sáu Đồng. Diệp An bày biện cẩn thận trên…
Nội dung chương
Đêm thứ ba, tiệm Vạn Niên Cư đóng cửa với người sống từ sớm để chuẩn bị cho một ca đặc biệt: vẽ nắp hòm cho cô Sáu Đồng.
Diệp An bày biện cẩn thận trên chiếc bàn thấp giữa xưởng: hũ mực pha đúng tỷ lệ bảy phần tro tàn nhang, ba phần sáp ong, cây cọ lông sói của chú Bảy, nắp hòm gỗ vàng tâm đã được bào nhẵn bóng. Bé Ba ngồi một góc, ôm gói kẹo bông gòn, im lặng một cách khác thường. Bé biết mỗi lần anh An cầm cọ là một lần anh rút bớt sinh khí của mình, nên bé không dám ồn ào.
- Em ra ngoài canh cửa giúp anh, - Diệp An nói khẽ. - Đêm nay anh phải tập trung lắm.
- Anh nhớ giữ sức, - Bé Ba dặn, giọng lo lắng như bà cụ non. - Vẽ xong là phải ăn cháo gừng, không được thức nữa.
Cửa xưởng khép lại. Diệp An thắp ba nén nhang, vái ba vái trước bàn thờ tổ nghề mộc tang, rồi ngồi xuống, trấn tĩnh lại. Anh chấm cọ vào mực, và khi nét cọ đầu tiên chạm vào mặt gỗ, cả xưởng như chìm vào một khoảng lặng đặc quánh.
Tiếng lòng của cô Sáu Đồng ùa về, không ồn ào như anh tưởng mà trầm lắng, mệt mỏi, như tiếng thở dài của một người đàn bà đã gánh quá nhiều thứ không phải của mình.
Anh thấy một cô gái trẻ mười tám tuổi, khăn xếp áo dài, lần đầu tiên lên đồng trước điện thờ nghi ngút khói hương. Đôi mắt cô sáng rực niềm tin: cô tin mình được chọn, tin mình là cầu nối giữa hai cõi. Rồi thời gian trôi, niềm tin ấy mòn dần theo từng ca cúng sao giải hạn mà khách hàng đòi hỏi, theo từng lần cô phải bịa ra những lời phán mà chính cô cũng không tin. Và theo từng đêm cô ngồi một mình trước điện thờ vắng, tự hỏi mình đang hầu thánh hay đang hầu lòng tham của người đời.
Rồi anh thấy thêm những mảnh ký ức khác, rời rạc mà đậm nét như những nét cọ quệt mạnh trên giấy. Cô Sáu thời trẻ, tay cầm quạt, múa một điệu chầu văn mà cả điện thờ im phăng phắc lắng nghe, mồ hôi ướt đẫm lưng áo nhưng mắt cô sáng như đèn. Cô Sáu trung niên, ngồi đếm tiền cúng sau một đêm lễ lớn, đếm xong lại thở dài, đem một nửa số tiền ấy đi mua gạo phát cho người nghèo trong xóm. Cô Sáu những năm cuối đời, ngồi trước hiên nhà, nhìn cô Út Lặng quét sân, ánh mắt vừa thương vừa lo, miệng lẩm bẩm: "Con bé này hiền quá, hiền quá thì người ta ăn hiếp."
Có một ký ức làm Diệp An dừng cọ lại hồi lâu: đêm cô Sáu bị tai biến, nằm trên giường bệnh, cô nắm tay cô Út Lặng, thều thào dặn: "Đừng cho chúng nó cúng sao cho cô. Cô cả đời cúng sao cho người ta, toàn là bịa. Đến lượt cô, cho cô được thật một lần." Nói xong, cô quay mặt vào tường, nước mắt chảy dài. Đó là lần cuối cùng cô còn tỉnh táo.
- Mệt quá, - tiếng lòng cô thì thầm, vang lên giữa những ký ức như một lời kết. - Cả đời diễn cho người ta xem, đến lúc chết cũng không được yên. Thằng nhỏ ơi, cho cô một đám tang thật, nhé. Thật như cái ngày cô mười tám tuổi lần đầu lên đồng, chưa biết gì về tiền.
Diệp An thấy nước mắt mình rơi lúc nào không hay, từng giọt rơi xuống mặt gỗ, anh vội lấy tay áo lau đi, sợ nước mắt làm nhòe mực. Anh vẽ, vẽ một cô Sáu Đồng trong bộ áo dài khăn xếp chỉnh tề, đứng trước một điện thờ nhỏ đơn sơ, không rườm rà, không màu mè. Anh vẽ kỹ từng nếp áo, từng đường thêu trên khăn xếp, vẽ đôi mắt cô sáng rực như ngày mười tám tuổi, chưa vướng bụi trần. Xung quanh cô là những nén nhang trầm thơm ngát, là ánh nến ấm áp, là sự thanh thản mà cả đời cô đi tìm mà không thấy. Đó là tâm nguyện của cô: một đám tang đúng lễ cổ, sạch sẽ, không cúng sao giải hạn, không phô trương.
Bàn tay anh bắt đầu run khi vẽ đến nửa bức tranh, mồ hôi túa ra ướt đẫm lưng áo, nhỏ giọt xuống trán. Anh nhớ lời chú Bảy dặn: vẽ nắp hòm là rút sinh khí, mỗi nét cọ là một chút sức lực cho đi. Anh cắn răng giữ tay cho vững, vì anh biết nếu dừng giữa chừng, linh hồn người ta sẽ thấy cảnh dở dang mà hoảng loạn. Không được dừng. Không bao giờ được dừng giữa chừng.
Và rồi, ở nét vẽ cuối cùng, tiếng lòng cô bỗng gấp gáp hẳn lên:
- Nhớ dặn thằng nhỏ: nghề này không truyền bằng giấy. Đứa nào có tâm thì giữ được, đứa nào không có tâm thì ấn vàng cũng thành sắt vụn. Còn nữa... chỗ ấy... chỗ nghĩa địa cổ... bị người ta đóng đinh. Đau lắm. Đất đau, người nằm dưới đất cũng đau. Thằng nhỏ phải coi chừng.
Nét cọ của Diệp An run lên. Anh cố giữ tay cho vững để hoàn thành nét cuối, mồ hôi vã ra ướt đẫm lưng áo. Khi nhấc cọ lên, anh thấy mình đang thở hổn hển như vừa chạy một quãng đường dài.
Trong tranh, cô Sáu Đồng như đang mỉm cười. Nhưng ở góc tranh, phía xa xa nơi chân trời, anh vô thức vẽ thêm một gò đất nhỏ với mấy chấm đen cắm xiên xiên, như những cây đinh. Anh không hiểu sao mình lại vẽ thế, chỉ biết bàn tay cứ tự động đi.
- Xong rồi, - anh thì thào, đặt cọ xuống.
Cửa xưởng bật mở, Bé Ba chạy vào, hốt hoảng khi thấy mặt anh trắng bệch:
- Anh Hai! Anh có sao không?
- Không sao, - Diệp An gượng cười, - chỉ hơi mệt. Lấy cho anh chén nước.
Uống xong chén nước, anh kể lại cho Bé Ba nghe những gì mình thấy và nghe được. Bé Ba nghe xong, im lặng một lúc lâu rồi lặng lẽ đi nấu một bát cháo gừng nóng hổi mang vào, đặt trước mặt anh:
- Anh ăn đi cho ấm bụng. Chú Bảy dặn rồi, vẽ xong nắp nào là phải ăn cháo gừng nắp ấy, không được để bụng đói mà đi ngủ.
Diệp An đón bát cháo, húp từng muỗng nhỏ, cảm nhận hơi ấm lan dần từ cổ họng xuống dạ dày. Anh nhìn Bé Ba, cô bé ma tám tuổi mà đảm đang như bà cụ non, trong lòng vừa thương vừa biết ơn. Nếu không có bé, những đêm vẽ nắp hòm như thế này, anh chẳng biết sẽ ra sao.
- Cô Sáu thương anh đó, mới dặn dò kỹ vậy. Mà anh Hai ơi, "chỗ nghĩa địa cổ bị đóng đinh" là chỗ nào? Có phải Đa Phước không?
- Chắc vậy, - Diệp An gật đầu, mắt nhìn xa xăm. - Mai anh phải qua gặp A Lực bàn chuyện này. Không thể để yên được.
Anh đứng dậy, loạng choạng một chút rồi vịn vào bàn cho vững. Bé Ba vội đỡ lấy tay anh, miệng càm ràm:
- Đã bảo giữ sức mà không nghe. Mai mốt anh mà ngất giữa xưởng thì ai lo cho tiệm?
- Có em lo, - Diệp An cười, vỗ nhẹ vai bé. - Lễ tân xuất sắc nhất cõi âm mà.
Hai anh em nhìn nhau cười. Ngoài xưởng, nắp hòm gỗ vàng tâm nằm im lìm dưới ánh đèn, bức tranh vườn nhang trầm vẫn còn ươn ướt mực. Trong tranh, cô Sáu Đồng đứng đó, thanh thản, như vừa trút được gánh nặng cả đời.
Đêm ấy, Diệp An ngủ thiếp đi ngay khi đầu chạm gối, điều hiếm hoi trong những tuần gần đây. Trong mơ, anh thấy cô Sáu Đồng mặc áo dài khăn xếp, đứng trước điện thờ nhỏ, vái anh một vái thật sâu rồi quay lưng bước vào làn khói hương mờ ảo. Trước khi tan biến, cô còn quay lại, chỉ tay về phía xa, nơi có một gò đất với những cây đinh cắm xiên. Gió trong mơ thổi lạnh buốt, mang theo mùi đất ẩm và mùi sắt rỉ, anh nghe văng vẳng tiếng ai đó rên rỉ dưới lòng đất, đau đớn mà không thành lời.
Anh giật mình tỉnh dậy lúc gần sáng, mồ hôi ướt đẫm, tim đập thình thịch như trống chầu. Ngoài cửa sổ, trời còn tối đen, chỉ có tiếng gà gáy xa xa báo hiệu một ngày mới sắp đến. Anh ngồi dậy, rót chén nước uống ừng ực, rồi lấy giấy bút ra, vẽ lại gò đất trong mơ, đánh dấu vị trí những cây đinh cắm xiên xiên. Vẽ xong, anh ngồi nhìn tờ giấy hồi lâu, trong đầu hiện lên khuôn mặt lo lắng của hồn cô Sáu lúc dặn dò, hiện lên cây đinh sắt cô Út Lặng đưa, hiện lên mảnh sành hợp chất men lam vẽ rồng.
Ba thứ, ba mảnh ghép, cùng chỉ về một hướng: nghĩa địa cổ Đa Phước. Rồi anh gấp tờ giấy lại, cất kỹ vào ngăn kéo cùng hai cây đinh sắt.
Ngày mai, anh sẽ mang tất cả đến gặp A Lực. Trận phong thủy đầu tiên, có lẽ sắp bắt đầu rồi. Và anh có linh cảm, trận này sẽ không êm ả như những ca tang lễ thông thường. Kẻ nào dám đóng đinh xuống đất nghĩa địa, kẻ đó không phải hạng vừa.