MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 49: Bến Sông Sau Mùa Nước Nổi
Sáng 02/11/2017, lúc 08:00, xóm Bến Vàm thức dậy trong ngày đầu tiên sau buổi lễ cầu siêu của mình. Con nước nổi của mùa năm nay cũng bắt đầu rút xuống…
Nội dung chương
Sáng 02/11/2017, lúc 08:00, xóm Bến Vàm thức dậy trong ngày đầu tiên sau buổi lễ cầu siêu của mình. Con nước nổi của mùa năm nay cũng bắt đầu rút xuống một cách rõ rệt. Mặt sông thấp hơn hẳn so với những ngày cao điểm, để lại trên các bờ đất, sân nhà và những bậc thềm của cả xóm một lớp phù sa nâu đỏ mịn màng. Dấu tích quen thuộc của mùa nước nổi ở vùng đất này và cũng là món quà màu mỡ mà dòng sông để lại cho ruộng vườn của người dân sau mỗi mùa nước lớn. Ở vùng nước trước hố xoáy chân cầu sắt, mặt sông phẳng lặng trong nắng sớm, không còn một vệt bọt bất thường nào, không còn một dấu hiệu nào của mười năm bất an đã từng ngự trị ở vùng nước đó.
Buổi sáng hôm đó, theo lời mời của trưởng xóm, người dân tập trung ở sân đình bến cho một buổi họp ngắn cuối cùng của mùa nước nổi năm nay. Một buổi họp không còn bàn về sợ hãi hay đối đầu nữa, mà bàn về những điều cả xóm cần giữ lại lâu dài từ câu chuyện vừa qua. Sư thầy Thích Minh Đức cũng có mặt trong buổi họp trước khi trở về chùa, ngồi ở vị trí trang trọng nhất của sân đình, lắng nghe người dân của xóm lần lượt thống nhất với nhau những lệ mới cho bến sông của mình từ nay về sau.
Lệ thứ nhất được cả xóm đồng thuận ngay lập tức: từ nay, mỗi năm vào đúng ngày mười lăm tháng mười, ngày mất của Trần Tí Hon. Cả xóm sẽ cùng nhau làm một mâm cúng nhỏ ở bến sông và một thời kinh tưởng nhớ ở chùa Phước An. Nó không còn là một ngôi mộ bị tránh né ở gò đất sau chùa nữa; tên của nó được ghi vào sổ tưởng nhớ chung của xóm đặt tại đình bến, cùng với các bậc tiền nhân khác của xóm chài này. Lệ thứ hai liên quan tới an toàn của trẻ con, được rút ra từ chính những bài học đắt giá của mùa này: trong mùa nước nổi hằng năm. Các bến tắm của xóm phải luôn có người lớn canh giữ trong giờ Ngọ và chạng vạng, trẻ con không được tắm sông một mình ở bất cứ giờ nào. Và hệ thống ván chắn cùng dây chuông ở các bến sẽ được cả xóm cùng nhau duy trì lâu dài, không phải như một biện pháp đối phó với ma quỷ, mà như một lệ an toàn chung của cộng đồng sống ven sông nước. Lệ thứ ba do chính anh Tư Mạnh đề xuất và được cả xóm tán thành trong sự xúc động lặng lẽ của nhiều người: chiếc bè hoa đăng của buổi lễ sẽ được cả xóm bảo quản ở đình bến. Mỗi năm tới mùa tưởng nhớ sẽ được mang ra sửa sang lại. Như một kỷ vật chung nhắc nhở các thế hệ sau của xóm về câu chuyện của năm hai ngàn mười bảy và về bài học không bao giờ được lãng quên một đứa trẻ nào của cộng đồng mình nữa.
Sau buổi họp, Thạch đưa Khôi đi tái khám ở trạm xá xã theo đúng lời hẹn anh đã tự đặt cho mình từ đêm ở giường bệnh của nó. Y sĩ của trạm kiểm tra kỹ lá phổi của Khôi và tuyên bố nó đang hồi phục rất tốt, nhanh hơn cả dự kiến ban đầu. Chỉ cần kiêng nước thêm một thời gian ngắn nữa và tái khám một lần cuối là có thể sinh hoạt hoàn toàn bình thường. Cha của Khôi bắt tay Thạch thật chặt ở sân trạm xá, nói rằng gia đình anh sẽ không bao giờ quên những gì Thạch đã làm cho con anh và cho cả xóm trong mùa này. Còn Khôi thì nắm vạt áo của Thạch, ngẩng lên nói một câu ngây thơ làm cả hai người lớn phải bật cười trong nước mắt nhẹ nhõm.
- Chú Thạch, chừng nào con khỏe hẳn, chú dạy con bơi cho thiệt giỏi nghe. Con muốn bơi giỏi như chú, để sau này có đứa nhỏ nào ở bến bị nạn, con cứu nó như người ta cứu con vậy đó.
Buổi chiều hôm đó, lần đầu tiên sau hơn một tháng, trẻ con của xóm Bến Vàm được tắm lại ở bến tắm trên trong sự canh giữ đông đủ của người lớn đứng kín trên cầu tre và hai bên bờ. Tiếng cười trong trẻo của chúng vang lên trên mặt nước lặng của bến sông trong ánh nắng chiều vàng rực, tiếng cười mà cả xóm đã không được nghe ở vùng nước này kể từ những ngày đầu tháng mười. Thạch đứng ở đầu cầu tre, nhìn đám trẻ nô đùa dưới nước trong vòng tay canh giữ của cha mẹ chúng. Nhìn thằng Út của anh đang tập bơi ở vùng nước cạn với sự cẩn thận mới mà nó học được sau hai lần bị kéo trong mùa này. Và anh cảm thấy một sự bình yên trọn vẹn lần đầu tiên lan tỏa trong lòng mình sau một tháng dài đầy biến động. Bến sông này đã lấy đi người bạn thân nhất của anh cách đây mười năm và đã làm cả xóm sống trong sợ hãi suốt một tháng qua. Nhưng cũng chính bến sông này, trong đêm qua, đã trả lại cho anh sự thanh thản, trả lại cho cả xóm sự đoàn kết, và trả lại cho một đứa trẻ đã khuất sự ra đi tử tế mà nó đáng được nhận từ rất lâu rồi.
Tối hôm đó, ông Ba Lặn mời Thạch sang nhà ông ăn một bữa cơm giản dị cùng gia đình ông, bữa cơm đầu tiên của hai thầy trò sau khi mọi chuyện đã khép lại. Ông rót cho Thạch một chén trà nóng, nhìn ra mặt sông tối ngoài hiên nhà, và nói những lời tổng kết của một người thợ lặn già dành cho học trò của mình sau hành trình lớn nhất trong đời làm nghề của cả hai người.
- Ông làm nghề này mấy chục năm, vớt lên không biết bao nhiêu người, mà chưa từng có lần nào ông thấy một người chết đuối được đi một cách đẹp như thằng Tí Hon đêm qua. Thường người ta đi trong sợ hãi, trong tiếc nuối, hoặc trong sự vội vàng của người sống muốn khép lại mọi chuyện cho xong. Nó thì khác. Nó đi trong tiếng kinh, trong hoa đăng, trong vòng tay của bạn nó và của cả một xóm người. Ông nghĩ, từ nay về sau, mỗi lần ông đi ngang hố xoáy đó, ông sẽ không còn cảm thấy cái lạnh ở sống lưng như mười năm qua nữa. Chỗ đó bây giờ chỉ là một khúc sông bình thường như mọi khúc sông khác, nơi một đứa trẻ đã từng nằm xuống và đã được đưa đi một cách tử tế.
- Con cảm ơn ông Ba. Không có ông, con không biết gì về hố xoáy, không biết lệ cắm sào chuộc vía, không biết cách giữ mạng mình ở dưới nước lâu như vậy. Ông không chỉ dạy con nghề lặn. Ông dạy con cách đối diện với chuyện này cho đúng từ đầu tới cuối.
Buổi sáng ở sân đình, sau khi ba lệ mới được cả xóm thống nhất, mấy người trong đội kết bè bắt đầu tháo hoa đăng khô trên bè xuống, xếp gọn vào các thùng giấy lớn. Út và Khôi phụ người lớn nhặt những chiếc đèn giấy còn nguyên vẹn nhất, đặt riêng ra một góc sân.
Khôi đứng lên đi lại giữa sân đình, bước chân đã vững. Nó dừng trước mặt Thạch, cười tươi.
- Y sĩ nói phổi em tốt lắm rồi anh. Nhanh hơn y sĩ tưởng nữa. Em chỉ còn kiêng nước một thời gian ngắn thôi.
- Ừ. Vậy là mừng rồi. Kiêng cho đủ ngày, đừng có lén xuống sông như mấy đứa kia nghen.
- Dạ. Em không dám đâu.
Mẹ Sáu mang ra sân đình một nồi cháo trắng lớn, phần ăn sáng cho cả đội dọn dẹp. Người trong xóm ngồi ăn cháo quanh sân, nói chuyện râm ran về đêm lễ vừa qua. Tiếng cười bắt đầu trở lại trong giọng nói của mọi người, nhẹ nhàng và thoải mái như buổi sáng đầu tiên của một mùa yên ổn mới trên bến sông này.
Trên đường từ nhà ông Ba về nhà mình, Thạch đi ngang qua trạm xá xã đã đóng cửa im lìm. Anh dừng lại một chút trước cổng trạm, nhìn vào dãy hành lang tối, nơi anh từng ngồi suốt một đêm dài cách đây hơn một tuần. Rồi anh bước tiếp, lòng nhẹ đi một phần khi nghĩ tới kết quả tái khám tốt của Khôi mà anh vừa nghe hồi sáng ở sân đình.
Ông Ba rót thêm trà vào chén của Thạch. Hai thầy trò ngồi ở hiên nhà ông khi đêm đã xuống hẳn trên xóm. Ấm trà đất bốc khói mỏng giữa hai người.
- Mai ông ra đình coi người ta cất bè. Bè đó từ nay là của chung cả xóm. Để ở đình cho con cháu sau này nó biết xóm mình từng có một đêm như đêm qua.
- Dạ. Mai con cũng ra phụ một tay.
Ông Ba nhìn ra phía bến tối ngoài sân. Giọng ông chậm lại.
- Còn chiếc xuồng của con ở tiệm cầm đồ, con tính sao?
- Dạ, con chưa đủ tiền chuộc. Mùa này nhà con chèo ghe tay đi làm. Qua được mùa cá tới, dành dụm thêm, con mới tính chuyện chuộc về.
- Ừ. Cái mất đó là cái giá của một lần tính sai. Nhớ nó mà làm người cho cẩn thận. Đừng có quên, mà cũng đừng có dằn vặt hoài.
- Dạ. Con nhớ lời ông.
Trong nhà, vợ ông Ba mang ra một dĩa bánh ít còn ấm. Thạch ăn một cái, uống hết chén trà rồi đứng dậy chào hai ông bà ra về. Anh đi bộ dọc đường đất ven sông. Đèn dầu các nhà hai bên đường đã thắp lên vàng ấm. Tới ngang bến tắm trên, anh dừng lại nhìn xuống mặt nước phẳng lặng một lúc, rồi bước tiếp về nhà, nơi mẹ Sáu đang chờ cơm tối và Út đang ngồi học bài dưới ánh đèn dầu trong gian giữa.