MA GIẾNG ĐÁ ONG Ở ĐƯỜNG LÂM - Chương 12: Đôi mắt đờ đẫn trong biên bản

Sáng mười lăm tháng bảy, Phạm Thu Hằng tới trụ sở xã sớm hơn giờ làm việc thường lệ. Trên bàn của cán bộ Nguyễn Văn Dũng đã có sẵn biên bản đêm qua. Biên…

Nội dung chương

Sáng mười lăm tháng bảy, Phạm Thu Hằng tới trụ sở xã sớm hơn giờ làm việc thường lệ. Trên bàn của cán bộ Nguyễn Văn Dũng đã có sẵn biên bản đêm qua. Biên bản ghi bằng chữ viết tay rõ ràng, có đủ chữ ký của tổ trực và của cụ Hoàng Văn Kính. Hằng được Dũng nhờ đối chiếu lại toàn bộ hồ sơ từ đêm đầu tiên tới nay.

Cô xếp ba xấp giấy thành một hàng ngang trên mặt bàn. Xấp thứ nhất là biên bản đêm mười ba tháng bảy về trường hợp của Lê Văn Thắng. Xấp thứ hai là sổ trực hai đêm đầu tiên với giờ gàu kêu được ghi cẩn thận. Xấp thứ ba là biên bản vừa lập rạng sáng nay về trường hợp của Đỗ Văn Hòa.

Hằng đọc chậm từng dòng của biên bản mới. Giờ bắt đầu hiện tượng là đúng một giờ sáng. Người bị tác động là Đỗ Văn Hòa, hai mươi sáu tuổi, bạn cùng nhóm với Thắng. Hành vi trước khi bị tác động được ghi rất rõ. Hòa tự ý lách qua dây chăng. Hòa giơ điện thoại quay về phía miệng giếng. Hòa cúi đầu nhìn trực tiếp xuống mặt nước.

Dòng tiếp theo làm Hằng dừng bút lâu nhất. Người lập biên bản đã ghi lại trạng thái của Hòa bằng bốn chữ ngắn gọn. Đôi mắt đờ đẫn. Bốn chữ đó giống hệt cách tổ trực mô tả đôi mắt của Thắng trong đêm đầu tiên. Hai người khác nhau, hai đêm khác nhau, cùng một trạng thái không thể giả vờ.

Dũng ngồi đối diện và nói về phần việc của xã trong ngày hôm nay.

- Đêm qua là lần thứ hai rồi. Xã không thể coi đây là chuyện say rượu nữa. Từ tối nay, mỗi ca trực phải có hai người. Không ai được trực một mình ở giếng nữa.

Hằng gật đầu và ghi quyết định đó vào sổ tay của mình. Cô hỏi thêm về việc ghi giờ gàu kêu từ nay về sau. Dũng nói mỗi ca sẽ có một cuốn sổ riêng đặt tại điểm trực. Người trực phải ghi giờ bắt đầu kêu, giờ tắt và mọi hiện tượng lạ quanh miệng giếng. Sổ sẽ được nộp lại cho xã vào mỗi buổi sáng để đối chiếu.

Buổi trưa cùng ngày, Hằng cùng Dũng tới nhà Hòa để lấy lời kể bổ sung sau khi anh đã tỉnh táo và nghỉ ngơi. Hòa ngồi trong gian nhà ngoài, mặt vẫn còn tái, hai tay đặt yên trên đùi. Mẹ anh đứng ở cửa buồng, nhìn con trai với vẻ lo lắng không giấu được. Bà nói cả buổi sáng Hòa không ăn được gì, chỉ uống nước và ngồi im.

Hằng mở sổ tay, xin phép ghi lại lời kể của Hòa nguyên văn nhất có thể. Dũng ngồi bên cạnh để xác nhận đây là buổi làm việc bổ sung cho biên bản đêm qua. Hòa đồng ý, nhưng anh nói trước rằng có những đoạn anh thật sự không nhớ nổi.

- Tôi nhớ mình lách qua dây. Tôi nhớ mình giơ điện thoại lên quay. Tôi nhớ mình cúi xuống vì qua màn hình nhìn không rõ.

Hòa kể chậm rãi, mắt nhìn xuống nền nhà. Anh nói lúc đầu qua màn hình điện thoại anh chỉ thấy mặt nước đỏ sẫm và tối. Anh hạ điện thoại xuống để nhìn bằng mắt mình cho rõ. Ngay lúc đó anh nghe thấy có người gọi đúng tên mình.

- Không phải tiếng gọi to. Nó ở rất gần, như người ta ghé sát tai mình mà gọi. Nó gọi Hòa ơi, xuống đây cho mát.

Anh dừng lại, nuốt khan một cái rồi mới nói tiếp. Anh nói anh không nhớ mặt người dưới nước trông như thế nào. Anh cố nhớ lại suốt buổi sáng mà vẫn không nhớ nổi một khuôn mặt cụ thể. Anh chỉ nhớ cảm giác mát lạnh mời gọi và ý muốn bước xuống cho xong cơn oi bức trong người.

Hằng ghi nguyên lời kể đó và gạch chân hai ý quan trọng. Nạn nhân bị gọi đúng tên. Nạn nhân không nhớ mặt người dưới nước. Hai ý này khớp với lời kể của Thắng sau đêm đầu tiên ở một mức đáng chú ý. Thắng cũng nói mình bị gọi và cũng không tả lại được khuôn mặt ngoài mấy chi tiết chung mà cả nhóm cùng thấy dưới ánh đèn pin.

Hòa ngẩng lên nhìn Hằng, giọng anh khàn đi.

- Chị ghi thêm vào cho tôi một câu này. Tôi thề không tới gần cái giếng đó vào ban đêm nữa. Ai rủ tôi cũng không đi. Ai thách tôi cũng không đi.

Dũng ghi câu đó vào biên bản bổ sung và cho Hòa ký xác nhận bên dưới. Mẹ Hòa lúc này mới lên tiếng. Bà cảm ơn tổ trực và cụ Kính đã cứu con mình. Bà nói từ nay bà sẽ khóa cửa sớm mỗi tối và giữ chìa khóa cổng trong buồng của mình. Không ai trong nhà được ra khỏi cổng sau mười giờ đêm khi chưa có việc thật cần.

Rời nhà Hòa, Hằng và Dũng đi thẳng về trụ sở xã để dự buổi họp ngắn đầu giờ chiều. Buổi họp có đại diện các tổ dân cư quanh đầu làng và hai người phụ trách điểm trực. Nội dung chính chỉ xoay quanh một việc duy nhất. Làng phải tổ chức canh gác giếng cổ một cách chặt chẽ hơn từ đêm nay.

Quyết định đầu tiên được chốt là lịch canh gác hai người một ca. Mỗi ca kéo dài tới gần sáng và phải có ít nhất một người đã dự buổi tập huấn ngắn của xã về lệ cấm cúi nhìn. Người trực ngồi quay lưng hoặc ngồi chéo về phía giếng. Người trực chỉ nghe tiếng gàu và ghi sổ, tuyệt đối không bước qua dây chăng trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Quyết định thứ hai là lệnh cấm quay clip ở giếng vào ban đêm. Dũng đọc rõ lệnh này cho mọi người cùng nghe. Xã cấm tuyệt đối việc quay phim, chụp ảnh và phát trực tiếp ở giếng cổ sau khi trời tối. Lý do được ghi thẳng vào văn bản của xã. Việc quay clip đã trực tiếp dẫn tới trường hợp bị tác động thứ hai. Nó cũng có nguy cơ kéo người hiếu kỳ từ nơi khác tới làng vào ban đêm.

Một người trong tổ dân cư hỏi nếu khách du lịch hỏi về giếng thì phải trả lời thế nào. Dũng nói xã sẽ có thông báo chung về việc giếng cổ tạm thời không an toàn vào ban đêm. Người dân không tự kể thêm chi tiết chưa được xác nhận ra ngoài làng. Mọi thông tin chính thức đều đi qua trụ sở xã và sổ ghi chép của Hằng.

Hằng ngồi nghe và hiểu phần việc của mình đang nặng thêm. Cô không chỉ ghi chép văn hóa làng như trước nữa. Những trang sổ của cô giờ là một phần của hồ sơ giữ an toàn cho cả làng. Mỗi dòng cô ghi sai hoặc ghi thiếu đều có thể làm lệch cách làng hiểu về quy luật của hiện tượng này.

Cuối buổi họp, Dũng giao cho Hằng nhiệm vụ tổng hợp một bản tóm tắt cơ chế đã biết cho tới nay. Cô viết bản tóm tắt đó ngay tại trụ sở trong buổi chiều. Nội dung chỉ gồm những điều đã có người chứng kiến và đã vào biên bản. Hiện tượng chỉ xảy ra vào ban đêm ở giếng cổ đầu làng. Gàu sắt tự kêu đúng một giờ sáng. Người cúi nhìn trực tiếp xuống mặt nước mới bị tác động. Người nhìn qua màn hình không bị tác động. Muối hạt và tro bùa Chu Tước của cụ Kính cắt được ảo giác khi ném xuống mặt nước.

Cô không viết thêm bất cứ suy đoán nào về thân phận người dưới giếng vào bản tóm tắt này. Phần đó vẫn đang ở mức cụ Kính đã xác nhận một cô gái chết oan năm một nghìn chín trăm bốn mươi lăm. Tên tuổi cụ thể vẫn chưa được người nhà của cô gái nói ra. Hằng tôn trọng giới hạn đó trong mọi văn bản cô ký tên.

Tối hôm đó, điểm trực ở đầu làng sáng đèn sớm hơn mọi hôm. Hai người của ca đầu tiên tới nhận sổ và ghế ngồi từ cán bộ xã. Dây chăng được kiểm tra lại từng cọc một. Biển cấm quay clip được treo thêm ngay bên cạnh biển cấm tới gần ban đêm. Hằng đứng từ xa nhìn buổi bàn giao ca diễn ra gọn gàng rồi mới quay về nhà.

Trước khi về, Hằng ghé qua nhà Thắng để đối chiếu thêm một chi tiết nhỏ. Thắng đang ngồi ở hiên nhà, tay cầm cốc nước mà không uống. Cô hỏi lại anh về cảm giác bị gọi trong đêm đầu tiên. Thắng nói anh cũng nghe tiếng gọi đúng tên mình, rất gần và rất khẽ. Anh cũng không nhớ nổi một khuôn mặt rõ ràng nào sau khi tỉnh lại.

Hằng ghi lời đối chiếu đó vào trang cuối của sổ tay và khoanh lại bằng một vòng tròn. Hai nạn nhân, hai đêm khác nhau, cùng nghe gọi đúng tên mình. Hai nạn nhân cùng không nhớ mặt người đã gọi mình. Sự trùng khớp đó không phải do hai người bàn trước với nhau. Hòa và Thắng từ đêm qua tới giờ chưa gặp riêng nhau một lần nào.

Cô cũng hỏi Thắng về chiếc điện thoại của Hòa và đoạn clip trong máy. Thắng nói xã đã giữ máy tạm thời để phục vụ việc ghi chép của cán bộ. Anh nói anh không muốn xem lại đoạn clip đó chút nào. Hằng đồng ý với anh. Cô ghi vào sổ rằng việc xem lại hình ảnh qua màn hình không gây tác động, nhưng làng không cần thêm người tò mò vì nó.

Về tới nhà, Hằng ngồi vào bàn và chép lại toàn bộ ghi chép trong ngày vào cuốn sổ hồ sơ chính. Cô chép giờ giấc, tên người, địa điểm và từng quyết định của xã theo đúng thứ tự thời gian. Cô mở một trang mới và đặt tiêu đề bằng chữ in thường ở đầu trang. Cơ chế đã biết tới ngày mười lăm tháng bảy. Bên dưới, cô liệt kê năm ý đã được xác nhận bằng biên bản và lời chứng độc lập.

Cô đọc lại trang đó hai lần trước khi gập sổ. Cô biết những dòng chữ khô khan này sẽ là thứ làng dựa vào trong nhiều đêm tới. Người trực sẽ đọc nó trước khi nhận ca. Cán bộ xã sẽ đọc nó khi phân công lịch gác. Và nếu còn ai trong làng muốn liều lĩnh như Hòa, họ sẽ phải đọc nó trước khi nghĩ tới việc bước qua dây chăng.

Trên đường về, cô nghĩ tới đôi mắt đờ đẫn được ghi trong hai biên bản khác nhau. Cô nghĩ tới lời thề của Hòa và vẻ mặt của mẹ anh ở cửa buồng. Chuyện giếng cổ từ đêm nay đã bước sang một mức mới. Nó không còn là câu chuyện kể lại trong quán nước nữa. Nó đã thành lịch trực, thành lệnh cấm, thành những cuốn sổ ghi giờ sẽ được nộp lên xã mỗi buổi sáng.

Chương khác

Xem thêm