MA GIẾNG ĐÁ ONG Ở ĐƯỜNG LÂM - Chương 2: Một giờ sáng, gàu sắt tự kêu
Đêm mười hai rạng sáng mười ba tháng bảy, Lê Văn Thắng cùng hai người bạn đi uống rượu về qua đầu làng khi đồng hồ điện thoại đã chỉ mười hai giờ bốn…
Nội dung chương
Đêm mười hai rạng sáng mười ba tháng bảy, Lê Văn Thắng cùng hai người bạn đi uống rượu về qua đầu làng khi đồng hồ điện thoại đã chỉ mười hai giờ bốn mươi phút. Ba người vừa dự bữa liên hoan nhỏ ở nhà một người quen trong ngõ giữa, bia rượu không nhiều nhưng đủ làm mặt nóng bừng và bước chân hơi chếnh choáng trong cái oi nồng của đêm hè.
Thắng hai mươi lăm tuổi, làm thợ xây, vai rộng, da ngăm vì nắng công trường. Đi giữa là Đỗ Văn Hòa, hai mươi sáu tuổi, miệng lúc nào cũng sẵn chuyện cười. Đi sau cùng là Vũ Văn Bình, hai mươi bốn tuổi, ít nói hơn, tay cầm chiếc đèn pin nhỏ mượn của chủ nhà để soi đường ngõ tối.
Đường làng về đêm yên tĩnh lạ thường. Đèn đường vàng nhạt hắt xuống mặt đá ong, tiếng dế kêu rì rì trong các bụi cây ven ngõ. Tới gần giếng cổ, cả ba bỗng nghe một tiếng động lạ, khô và rít, vọng ra từ phía cây đa già.
Rột. Rột. Rột.
Tiếng động lặp lại đều đều, như có vật gì bằng sắt cọ vào đá, kéo lê từng nhịp chậm. Bình dừng chân đầu tiên, giơ tay ra hiệu cho hai người kia im lặng.
- Nghe gì không? Tiếng gì ở phía giếng ấy.
Hòa nheo mắt nhìn về phía miệng giếng tối om sau sợi dây chăng của xã. Giá gỗ và chiếc gàu sắt hiện lên mờ mờ dưới ánh đèn đường xa.
- Gàu sắt nó kêu đấy. Chắc gió thổi.
- Gió đâu mà gió, Bình nói, đêm nay oi thế này, lá đa còn không động đậy.
Thắng đứng lặng nghe thêm mấy nhịp. Tiếng rột rột vẫn đều, không nhanh không chậm, nghe rõ mồn một trong đêm vắng. Mỗi tiếng cọ sắt vào đá ong làm gáy anh hơi lạnh, dù người anh đang nóng hầm hập vì rượu. Anh bước qua sợi dây chăng, tiến lại gần miệng giếng. Hòa và Bình gọi với theo, nửa đùa nửa ngăn.
- Ê Thắng, xã người ta chăng dây cấm rồi đấy, vào làm gì?
- Tao xem cái gàu nó tự kêu thật hay có đứa nào trốn sau gốc đa trêu mình.
Thắng tới bên giá gỗ. Chiếc gàu sắt đang đung đưa thật. Không ai chạm vào, không có gió, sợi dây thừng treo gàu tự đưa qua đưa lại, thành gàu cọ vào mép đá ong của miệng giếng theo từng nhịp, phát ra tiếng rột rột khô khốc. Anh nhìn quanh gốc đa, nhìn sau thành giếng, không có ai. Khoảng sân quanh giếng trống trơn dưới ánh đèn đường.
Điện thoại trong túi anh rung lên báo giờ. Thắng liếc xuống màn hình theo phản xạ. Một giờ đúng. Rạng sáng thứ hai, mười ba tháng bảy.
Đúng lúc đó, tiếng gàu kêu chậm lại một nhịp, rồi mặt nước dưới lòng giếng như sáng lên một thứ ánh sáng mờ không rõ từ đâu. Thắng cầm lấy đèn pin từ tay Bình vừa bước tới, rọi thẳng xuống lòng giếng sâu hun hút, cúi người qua thành giếng để nhìn cho rõ.
Đó là sai lầm mà sau này anh kể lại nhiều lần, lần nào cũng nói giá như mình đừng cúi xuống.
Ánh đèn pin quét qua thành đá ong ẩm ướt, chạm tới mặt nước đỏ đục ở dưới sâu. Mặt nước gợn lên, dù không có gì rơi xuống. Rồi từ giữa mặt nước đỏ ấy, một mái tóc đen dài từ từ trồi lên, rẽ đều sang hai bên. Tiếp theo là một khuôn mặt trắng bệch, trắng tới mức nổi bật hẳn lên trong ánh đèn pin chập chờn. Khuôn mặt ấy ngước lên nhìn thẳng vào Thắng, miệng mỉm cười, một nụ cười không động đậy, cứng và buồn. Một cánh tay trắng nhợt nhô lên khỏi mặt nước, bàn tay mở ra, các ngón tay khẽ ngoắc, như đang vẫy gọi anh xuống.
Thắng nghe trong đầu mình một tiếng gọi rất khẽ, không thành lời rõ ràng, mà như một ý nghĩ không phải của mình, bảo anh bước thêm một bước nữa, gần thêm một chút nữa thôi. Người anh đờ ra. Ánh đèn pin trong tay vẫn rọi xuống, nhưng mắt anh không còn chớp. Chân anh tự động bước lên bậc đá thấp bên thành giếng. Một tay anh vịn vào mép đá ong, tay kia buông thõng. Người anh nghiêng dần qua thành giếng, đầu cúi sâu xuống lòng giếng tối, như người mộng du không biết mình đang làm gì.
Hòa hét lên trước.
- Thắng! Mày làm cái gì đấy!
Bình lao tới, túm chặt thắt lưng quần của Thắng bằng cả hai tay, ghì người lại phía sau. Thắng không giãy, cũng không quay lại, chỉ tiếp tục nghiêng người về phía trước với một sức nặng kỳ lạ, như có ai dưới giếng đang kéo đầu anh xuống. Bình trượt chân trên bậc đá, hét gọi Hòa tới giúp. Hòa chạy vòng sang bên, ôm ngang người Thắng kéo ngược lại, miệng la oai oái gọi người.
Đúng lúc ấy, từ phía đền Mông Phụ có ánh đèn dầu và tiếng gậy chống xuống đá. Cụ Kính chạy tới, nhanh hơn nhiều so với tuổi tám mươi tư của cụ. Cụ vốn ngủ không yên, nghe tiếng gàu sắt kêu và tiếng la hét thì chống gậy ra ngay. Cụ vừa tới nơi đã quát lớn, giọng khàn mà dứt khoát.
- Giật nó ra! Đừng đứa nào cúi xuống giếng nữa! Che mắt nó lại!
Bình nghe lời, một tay vẫn ghì thắt lưng Thắng, tay kia kéo vai anh ngửa ra sau. Hòa ôm chặt lấy ngực Thắng. Cả hai dồn sức giật mạnh một cái. Thắng ngã ngửa ra khỏi thành giếng, rơi xuống bậc đá và khoảng sân lát đá ong bên ngoài, đèn pin văng ra xa, lăn mấy vòng rồi tắt ngấm.
Cú ngã làm tay phải và đầu gối của Thắng quệt mạnh xuống mặt đá ong sần sùi. Da tay rách một đường, đầu gối trầy xước, máu rịn ra lẫn bụi đá. Nhưng cũng nhờ cú ngã đó, đầu anh ngửa hẳn lên trời, mắt rời khỏi mặt nước giếng. Thắng nằm trên sân, thở dốc, mắt vẫn mở trừng trừng nhìn lên tán đa đen kịt, miệng lẩm bẩm không thành tiếng.
- Nó gọi tao. Nó cười với tao. Nó ngoắc tay gọi tao xuống.
Bình quỳ bên cạnh, giữ chặt hai vai bạn, không cho Thắng ngồi dậy nhìn về phía giếng nữa. Hòa đứng chắn giữa miệng giếng và Thắng, lưng quay về phía giếng theo lời cụ Kính vừa quát, mặt tái đi không còn giọt máu vì sợ. Tiếng gàu sắt trên giá gỗ vẫn đung đưa, rột, rột, đều đều như không có chuyện gì vừa xảy ra.
Cụ Kính chống gậy đứng bên thành giếng, nhưng cụ không cúi xuống nhìn. Cụ nhìn chiếc gàu đang tự chuyển động, nhìn hai thanh niên đang giữ Thắng, rồi nhìn đồng hồ treo trên vách nhà ngang gần đó qua ánh đèn đường. Kim đồng hồ chỉ một giờ hơn vài phút.
Cụ nói chậm, đủ cho cả ba người nghe rõ từng chữ.
- Từ giờ, đứa nào còn nghe gàu kêu lúc một giờ sáng thì quay lưng lại mà đi. Đêm nay thằng Thắng còn sống là vì bạn nó giật kịp. Chậm một nhịp nữa thôi, nó đã ở dưới đáy giếng rồi.
Thắng nằm trên đá, hơi thở dần đều lại, nhưng mắt anh vẫn dại đi mỗi khi tiếng gàu sắt vang lên một nhịp mới. Vết xước ở tay và đầu gối bắt đầu đau rát, cái đau trần thế kéo anh về với mặt sân nóng hầm hập, với mùi mồ hôi và mùi rượu còn trên áo. Anh cố nhớ lại khuôn mặt trắng bệch dưới mặt nước, và mỗi lần nhớ tới, sống lưng anh lại lạnh toát dù đêm hè không một hơi gió.
Mấy nhà gần giếng nghe tiếng la hét cũng mở cửa chạy ra, người cầm đèn, người cầm gậy, xúm lại ở khoảng sân ngoài sợi dây chăng. Ai cũng hỏi dồn chuyện gì, nhưng không một ai dám bước qua dây, tới gần miệng giếng. Một bà cụ hàng xóm nhìn thấy Thắng nằm trên đá, tay chân trầy xước, thì chắp tay lẩm bẩm khấn, rồi vội bảo con cháu đứng hết ra xa thành giếng, quay mặt đi chỗ khác.
Hòa lúc này mới nhận ra hai tay mình đang run. Anh kể đứt quãng cho mọi người nghe, rằng ba đứa chỉ đi ngang qua, nghe gàu tự kêu, Thắng mới rọi đèn nhìn xuống một cái đã đờ người trèo lên thành giếng. Anh thề là lúc đó gọi thế nào Thắng cũng không đáp, mắt cứ nhìn chằm chằm xuống dưới, người cứ thế nghiêng dần đi như bị kéo. Bình gật đầu xác nhận từng lời, một tay vẫn đặt trên vai Thắng như sợ bạn mình lại bật dậy lao về phía giếng.
Thắng nghe bạn kể mà như nghe chuyện của người khác. Anh nhớ rõ tiếng gàu kêu, nhớ ánh đèn pin rọi xuống, nhớ khuôn mặt trắng bệch mỉm cười và cánh tay vẫy gọi ấy rõ hơn bất cứ thứ gì. Nhưng anh không nhớ mình đã trèo lên thành giếng lúc nào, cũng không nhớ vì sao mình lại muốn lao xuống. Trong đầu anh lúc đó chỉ còn ý nghĩ phải tới gần hơn, gần hơn nữa, như thể dưới mặt nước đỏ kia có ai đang chờ anh từ rất lâu rồi.
Cụ Kính bảo mọi người tản ra, đừng đứng chen quanh miệng giếng, càng không được tranh nhau nhìn xuống thử cho biết. Cụ nói người vừa bị gọi như Thắng thì phải đưa ra xa giếng ngay, ngồi quay lưng lại, không cho nhìn về phía mặt nước nữa. Mấy người đàn ông trong làng làm theo, dìu Thắng ra tận gốc đa phía ngoài sân, để anh ngồi tựa lưng vào thân cây, mặt hướng ra đường làng sáng đèn.
Một người hàng xóm mang tới chai nước lọc và khăn sạch, lau vết xước trên tay và đầu gối cho Thắng. Máu chỉ rịn ít thôi, vết thương nông, nhưng da thịt quệt trên đá ong nên đau rát và dính đầy bụi đá mịn. Thắng xuýt xoa vì đau, và cái đau ấy làm anh tỉnh táo thêm một chút. Anh nhìn quanh, thấy mặt ai cũng căng thẳng, thấy Hòa và Bình vẫn chưa hết bàng hoàng, mới tin chắc chuyện vừa rồi không phải cơn mơ say rượu của riêng mình.
Anh hỏi cụ Kính một câu, giọng khàn hẳn đi.
- Cụ ơi, dưới giếng vừa rồi là cái gì thế ạ? Cháu nhìn thấy người, rõ ràng là người, mà mặt trắng bệch, cứ cười với cháu.
Cụ Kính không trả lời ngay. Cụ nhìn về phía giá gỗ treo gàu, nơi tiếng rột rột đã thưa dần rồi tắt hẳn, chiếc gàu sắt đung đưa thêm mấy nhịp nhỏ rồi nằm im như chưa từng tự chuyển động. Cụ chống gậy, thở dài rất khẽ, rồi chỉ nói một câu ngắn.
- Chuyện đó để sáng mai nói ở nơi sáng sủa. Đêm nay, các cháu nhớ cho kỹ một điều thôi: nó chỉ gọi được người cúi xuống nhìn nó. Không nhìn, nó không làm gì được mình.
Đêm đầu tiên, gàu sắt kêu đúng một giờ sáng. Và người đầu tiên cúi nhìn xuống giếng đã suýt không trở lên được nữa.