MA GIẾNG ĐÁ ONG Ở ĐƯỜNG LÂM - Chương 3: Muối hạt và tro bùa Chu Tước
Thắng được dìu ra gốc đa chưa được bao lâu thì người anh lại run lên. Không phải run vì đau ở vết xước, mà là một cơn đờ đẫn khác đang quay lại, chậm và…
Nội dung chương
Thắng được dìu ra gốc đa chưa được bao lâu thì người anh lại run lên. Không phải run vì đau ở vết xước, mà là một cơn đờ đẫn khác đang quay lại, chậm và lạnh, bò từ gáy lên đỉnh đầu. Tiếng gàu sắt đã tắt, sân giếng đã yên, vậy mà trong đầu anh vẫn còn văng vẳng tiếng gọi khẽ khàng lúc nãy, như ai đó vẫn đang đứng rất gần, ghé sát tai anh mà ngoắc tay.
Mắt Thắng cứ dại dần. Anh ngồi tựa lưng vào gốc đa, mặt vốn đang hướng ra đường làng, vậy mà đầu anh cứ từ từ quay lại phía miệng giếng, từng chút một, không theo ý anh. Cổ anh cứng, mắt anh mở nhưng không chớp, miệng hơi hé như người sắp đáp lại một tiếng gọi mà chỉ mình anh nghe thấy.
- Thắng, mày nhìn đi đâu đấy, Hòa hốt hoảng lay vai bạn.
Thắng không trả lời. Anh chống tay xuống đất, nửa người đã nhổm dậy, hướng về phía thành giếng tối om sau sợi dây chăng. Bình vội ôm ghì lấy anh từ phía sau, ghì cả người mình xuống như neo một con thuyền đang trôi. Mấy người hàng xóm xúm lại giữ chân giữ tay, ai cũng tái mặt, vì Thắng vừa mới được cứu xuống khỏi thành giếng chưa đầy mười phút, sức đâu mà lại bị kéo dậy lần nữa.
Cụ Kính chống gậy bước nhanh tới. Cụ nhìn vào mắt Thắng một cái, rồi nhìn về phía miệng giếng, nơi có một chiếc đèn pin của ai đó trong lúc hỗn loạn vẫn còn để trên bậc đá, ánh sáng hắt chéo xuống lòng giếng chưa ai kịp tắt. Cụ hiểu ra ngay.
- Ai để đèn rọi xuống giếng thế kia? Tắt đi thì tắt cho hẳn, còn không thì quay đèn ra chỗ khác. Nó chưa đi đâu, nó vẫn còn ở trên mặt nước đấy.
Một thanh niên dân làng hấp tấp chạy tới nhặt chiếc đèn pin lên, lia ánh sáng ra đường làng. Nhưng Thắng vẫn đờ đẫn, đầu vẫn quay về phía giếng, miệng bắt đầu lẩm bẩm những tiếng không rõ nghĩa. Cụ Kính không chần chừ nữa. Cụ thò tay vào túi áo trong, lấy ra một túi vải nhỏ đã sờn, mở nút buộc bằng một tay quen thuộc như đã làm việc này nhiều lần trong đời.
Trong túi là muối hạt trắng trộn lẫn tro mịn màu xám tro, thứ tro cụ vẫn mang theo mỗi khi đi tuần quanh đền và giếng vào ban đêm. Đó là muối hạt và tro bùa Chu Tước, tro của lá bùa vẽ hình Chu Tước đã hóa vàng ở đền làng, các đời thủ từ giữ lại để phòng những việc không tiện nói to giữa đêm.
Cụ bốc một nắm đầy, bước tới sát sợi dây chăng, đứng ngoài thành giếng, tuyệt đối không cúi đầu nhìn xuống. Cụ giơ tay cao, ném thẳng nắm muối tro xuống lòng giếng trong một đường vòng cung dứt khoát.
Nắm muối tro rơi xuống mặt nước đỏ dưới sâu, nghe một tiếng tõm khẽ, rồi là tiếng xèo xèo rất nhỏ như muối gặp nước, lan ra trong lòng giếng tối. Gần như ngay lập tức, Thắng khựng người lại.
Cơn đờ đẫn rút khỏi người anh như thủy triều rút khỏi bãi cát. Đầu anh gục xuống ngực, hai vai sụp xuống, cả người mềm nhũn trong vòng tay của Bình và Hòa. Anh thở hắt ra một hơi dài, mồ hôi túa ra ướt đẫm trán dù lúc nãy da anh lạnh ngắt. Mắt anh chớp liên tục, nhìn quanh ngơ ngác như người vừa tỉnh sau một giấc ngủ rất sâu và rất mệt.
- Tao vừa làm sao thế? Sao chúng mày giữ tao chặt thế này?
Hòa buông bạn ra, ngồi bệt xuống đá, vừa thở vừa chửi thề một câu vì mừng. Bình cũng thả tay, hai bàn tay run run giấu ra sau lưng. Mấy người hàng xóm nhìn nhau, không ai nói nên lời. Tất cả đều vừa chứng kiến cùng một chuyện: một nắm muối tro ném xuống giếng, và một người đang đờ đẫn bỗng tỉnh lại ngay tức khắc, như sợi dây vô hình nào đó bị cắt đứt.
Cụ Kính buộc lại nút túi vải, cất vào túi áo, rồi quay lại nhìn cả nhóm. Cụ nói chậm rãi, rành mạch, như người thầy giảng bài cho học trò nhỏ, bắt từng người phải nghe cho thủng.
- Nghe cho rõ đây. Đây là muối hạt trộn tro bùa Chu Tước của đền. Ném xuống mặt nước thì nó cắt được cái ảo giác đang trùm lên đầu người ta. Người đang bị gọi mà được ném kịp thì tỉnh lại ngay, như thằng Thắng vừa rồi.
Thắng ngồi trên bậc đá, tay ôm đầu gối đang rát, ngẩng lên nhìn cụ, giọng còn yếu.
- Thế là xong rồi hả cụ? Ném muối xuống là nó đi hẳn phải không ạ?
Cụ Kính lắc đầu, một cái lắc đầu chậm và nặng.
- Không xong. Tao phải nói rõ, không chúng mày lại tưởng bở. Muối tro này chỉ cắt được ảo giác, cứu được người trong đêm nay thôi. Nó làm cho cái mặt trên mặt nước chìm xuống, làm tiếng gọi tắt đi một lúc. Nhưng người ở dưới giếng thì vẫn còn ở dưới giếng. Muối tro không đưa được người ta lên, không giải được oan, không thay được việc làng phải làm sau này.
Câu nói của cụ làm khoảng sân lặng đi. Hòa hỏi nhỏ, rằng vậy thì phải làm cách nào mới đưa được người dưới giếng lên. Cụ Kính nhìn về phía miệng giếng tối, nơi chiếc gàu sắt treo im lìm trên giá gỗ, rồi đáp rằng chuyện đó chưa tới lúc bàn. Muốn bàn tới đàn lễ, trước hết làng phải ghi cho đủ, nhìn cho đủ, biết rõ hiện tượng này lặp lại ra sao, vào giờ nào, theo lệ nào. Người giữ đền không được hấp tấp, vì hấp tấp với người chết oan thì chỉ làm hỏng việc của cả người sống lẫn người chết.
Cụ quay sang Thắng và hai người bạn, nói tiếp điều quan trọng nhất của đêm nay, điều cụ bắt cả ba phải nhắc lại thành tiếng cho nhớ.
- Quy tắc giữ mạng là thế này. Nó chỉ gọi được người cúi đầu nhìn thẳng xuống mặt nước vào ban đêm. Người đứng ngoài miệng giếng, người quay lưng lại, người không nhìn xuống, nó không làm gì được. Đèn pin không được rọi thẳng xuống lòng giếng ban đêm. Nghe gàu kêu thì quay lưng mà đi, đi báo người lớn, tuyệt đối không ghé mắt xuống thử cho biết.
Ba thanh niên gật đầu, nhắc lại từng ý một, giọng còn run nhưng đã rõ chữ. Thắng nhắc tới đoạn không được cúi nhìn thì khẽ rùng mình, vì chính anh là bằng chứng sống của điều đó, chỉ một cái cúi đầu mà suýt nữa đã không còn ngồi đây nhắc lại được nữa.
Đêm đã về khuya. Đồng hồ đã qua một giờ rưỡi sáng từ lâu. Cụ Kính bảo Hòa và Bình đưa Thắng về nhà, dặn người nhà đêm nay không để Thắng ngủ một mình, càng không cho anh ra khỏi nhà nếu nghe tiếng động lạ ngoài đầu làng. Cụ còn dặn thêm, sáng mai cả ba phải lên trụ sở xã gặp cán bộ Dũng, kể lại đầu đuôi mọi chuyện cho vào biên bản, không giấu một chi tiết nào, kể cả chuyện uống rượu.
- Say rượu không phải cái tội trong chuyện này, cụ nói. Giấu chuyện mới là tội. Làng mà không biết rõ, đêm sau lại có đứa khác cúi xuống.
Thắng đứng dậy, chân còn hơi lảo đảo, được hai bạn dìu hai bên. Trước khi rời sân giếng, anh quay đầu lại, nhưng chỉ dám nhìn chiếc giá gỗ và tán đa đen sẫm, không dám nhìn xuống miệng giếng thêm một lần nào nữa. Chiếc gàu sắt nằm im trên giá. Mặt nước dưới sâu tối om, lặng như chưa từng có khuôn mặt nào trồi lên từ đó.
Trước khi ba người rời đi, cụ Kính còn gọi riêng Bình lại, hỏi cho rõ lúc Thắng trèo lên thành giếng thì mắt anh nhìn đi đâu, người anh nghiêng về phía nào, tiếng gàu kêu được mấy nhịp rồi mới tắt. Bình nhớ được tới đâu kể tới đó, có chỗ ngập ngừng vì lúc hoảng loạn anh không để ý đồng hồ. Cụ gật đầu, bảo không sao, những gì nhớ được cứ kể hết vào sáng mai, phần còn thiếu thì sổ trực những đêm sau sẽ ghi tiếp.
Cụ cũng tự mình đi một vòng quanh sân giếng, kiểm tra lại sợi dây chăng của xã bị xô lệch trong lúc giằng co, buộc lại cho ngay ngắn, rồi nhặt chiếc đèn pin bị văng tắt lúc nãy trao lại cho Hòa. Cụ dặn chiếc đèn này đêm nay không ai được dùng để rọi xuống giếng nữa, muốn soi đường thì soi xuống mặt đá mà đi. Hòa cầm đèn, gật đầu, từ đó chỉ lia ánh sáng xuống thấp trước mũi chân cả nhóm.
Có người hàng xóm đề nghị hay là đậy tạm miệng giếng bằng mấy tấm ván và tảng đá cho yên tâm. Cụ Kính khoát tay ngăn lại ngay, nói giếng là giếng chung của làng, lệ làng không cho bịt miệng giếng khi chưa rõ chuyện, vả lại đậy bên trên không giải quyết được cái ở bên dưới mặt nước. Việc cần làm đêm nay chỉ có chăng dây cho chắc, cử người đứng xa canh tới sáng, và giữ cho không một ai cúi xuống nhìn nữa.
Người hàng xóm nghe vậy thì thôi, cùng một thanh niên nữa nhận phần đứng canh ở đầu ngõ, ngồi quay lưng về phía giếng như cụ dặn, chỉ nghe ngóng tiếng động mà thôi. Cụ Kính đứng lại thêm một lúc, nhìn chiếc gàu sắt im lìm, nghe tiếng dế kêu đều đều trở lại trong bụi cây, rồi mới chống gậy quay về đền, bóng cụ gầy và chậm khuất dần sau hàng rào đá ong.
Trên đường về qua ngõ đá ong tối, Thắng đi giữa hai người bạn, đầu óc đã tỉnh hẳn nhưng lòng thì nặng trĩu. Anh biết sau đêm nay, chuyện ở giếng cổ sẽ không còn là chuyện riêng của anh nữa. Cả làng sẽ biết. Và người ở dưới mặt nước đỏ kia, theo lời cụ Kính, vẫn còn ở đó, chờ một điều gì mà muối tro không làm được.