MA TRÀNH HỔ XÁM THẠCH THÀNH - Chương 2: Tiếng Khóc Ngoài Bìa Rừng
Đêm mười sáu tháng mười một, bản Bưa chìm trong rét đậm. Mới đầu hôm, gió bấc còn thổi qua triền lau sậy phía tây, đến khoảng canh hai thì gió lặng hẳn,…
Nội dung chương
Đêm mười sáu tháng mười một, bản Bưa chìm trong rét đậm. Mới đầu hôm, gió bấc còn thổi qua triền lau sậy phía tây, đến khoảng canh hai thì gió lặng hẳn, sương xuống dày đến mức đứng ở đầu sàn nhà này không nhìn rõ bếp lửa nhà bên. Hà Văn Thao nằm trên chõng, đắp chiếc chăn bông đã sờn, nghe tiếng sương nhỏ giọt từ mái tranh xuống máng nước, từng giọt đều đặn như tiếng gõ khẽ trong đêm. Ông ngủ không sâu. Tuổi già làm giấc ngủ của ông mỏng, thêm cái dự cảm từ buổi sáng hai hôm trước vẫn còn nặng trong ngực, như hòn đá đặt lên lồng ngực người thợ săn đã gác nỏ.
Bên gian trong, bà Mến cũng chưa ngủ hẳn. Bà nằm nghe tiếng chồng trở mình, nghe con trai trưởng Hà Văn Bổng ngáy nhẹ ở gian ngoài. Nhà sàn yên tĩnh đến mức tiếng chuột chạy trên xà nhà cũng nghe rõ. Ngoài kia, chó trong bản im phăng phắc một cách lạ thường. Thường ngày, chỉ cần có người đi qua lối ngõ là chó đã sủa ran. Đêm nay, chúng nằm rạp trong gầm sàn, thỉnh thoảng rên ư ử rất khẽ rồi lại im. Thao mở mắt nhìn lên bóng tối. Ông đã đi rừng mấy chục năm, ông biết sự im lặng bất thường của chó và của rừng thường báo trước điều gì không lành.
Đúng lúc ấy, từ phía bìa rừng phía tây, một tiếng khóc vang lên.
Ban đầu tiếng khóc rất xa, mỏng như sợi chỉ kéo qua sương, nức nở từng hồi, dứt rồi lại nối, nghe như tiếng người đàn bà trẻ khóc một mình giữa nơi hoang vắng. Thao ngồi bật dậy, chăn trượt khỏi vai mà ông không hay. Tim ông đập mạnh. Ông nghiêng đầu lắng nghe, cố phân biệt tiếng khóc với tiếng gió luồn qua lau sậy, tiếng suối xa, tiếng chim đêm. Nhưng không, đó là tiếng người khóc thật, khóc có nhịp thở, có lúc nghẹn lại như cố nuốt xuống rồi lại òa lên. Trong cái lạnh cắt da của đêm đông Thạch Thành, tiếng khóc ấy đi qua sương, qua hàng rào tre, qua vách nứa, vào thẳng gian nhà sàn của họ Hà.
Bà Mến ngồi bật dậy nhanh hơn cả chồng. Bà ôm lấy ngực áo, mắt mở to trong bóng tối, giọng run lên:
- Ông ơi. Ông có nghe thấy không. Tiếng khóc ngoài bìa rừng đấy.
Thao không đáp ngay. Ông bước xuống sàn, chân trần chạm mặt ván lạnh buốt, đi tới cửa sổ phía tây và hé mở một khe nhỏ. Gió lạnh không ùa vào, chỉ có sương trắng lùa nhẹ. Tiếng khóc lại vang lên, lần này rõ hơn, như người khóc đã tới gần bìa bản hơn một quãng. Đó là lần tiếng khóc vang lên thứ 1 trong mùa đông năm ấy mà nhà họ Hà nghe rõ, và về sau Thao còn nhớ mãi cái cảm giác gai lạnh chạy dọc sống lưng mình trong khoảnh khắc ấy.
Bổng ở gian ngoài cũng tỉnh giấc. Anh ngồi dậy, với tay lấy con dao quắm dựng ở đầu chõng theo thói quen của người đi rừng, rồi hỏi vọng vào:
- Tiếng gì thế cha. Ai khóc ngoài ấy giờ này.
- Im. Nghe đã, Thao nói khẽ, giọng ông căng như dây nỏ.
Cả ba người trong nhà cùng im lặng. Tiếng khóc ngoài bìa rừng kéo dài thêm một lúc nữa. Nó không giống tiếng khóc của người say rượu lạc đường, cũng không giống tiếng khóc than trong nhà có tang, thứ tiếng khóc dân bản vẫn nghe quen. Tiếng này cô độc, oan ức, như người khóc không có ai dỗ, không có nơi để về, cứ đứng ngoài sương lạnh mà khóc cho đến khi kiệt sức. Bà Mến bỗng nắm chặt lấy cánh tay chồng. Tay bà lạnh ngắt.
- Ông ạ, bà thì thầm, giọng khóc này nghe quen lắm. Quen như người trong nhà mình vậy.
Thao quay lại nhìn vợ. Trong ánh lửa bếp còn đỏ âm ỉ lọt qua khe vách, mặt bà tái đi. Ông không muốn nói ra điều đang dâng lên trong lòng cả hai vợ chồng, vì nói ra lúc nửa đêm, khi tiếng khóc còn vẳng ngoài sương, là việc quá nặng nề. Ông chỉ khẽ gỡ tay bà ra, khoác thêm áo, cầm chiếc đèn dầu nhỏ nhưng không châm, rồi ra hiên đứng nghe. Ông biết lệ rừng, đêm nghe tiếng lạ ngoài bìa rừng thì không nên xách đèn chạy ra ngay, càng không nên cất tiếng gọi hỏi là ai. Người đi rừng già đời phải nghe cho hết, nhìn cho kỹ, để phân biệt tiếng người thật cần cứu với tiếng bẫy rập của thú dữ và của những điều không nên gọi tên trong đêm tối.
Tiếng khóc dứt hẳn sau một hồi dài. Sự im lặng trở lại, nặng hơn trước. Chó trong bản vẫn không sủa. Từ dãy núi phía tây, không có tiếng gầm nào vọng xuống, chỉ có sương tiếp tục rơi trên mái nhà. Bổng bước ra hiên đứng cạnh cha, dao vẫn cầm trong tay, nét mặt vừa cảnh giác vừa bực bội vì bị đánh thức giữa đêm lạnh.
- Hay là người bản bên đi lạc, khóc ngoài ấy. Để con ra xem.
- Không, Thao ngăn con lại ngay. Đêm nay không ai ra bìa rừng hết. Muốn xem thì đợi sáng. Người lạc đường thật thì họ gọi tên bản, gọi tên người, chứ không khóc không một tiếng gọi như thế.
Bổng muốn cãi, nhưng nhìn nét mặt cha, anh đành im. Bà Mến đứng trong cửa, hai tay ôm nhau cho đỡ rét, mắt vẫn nhìn về phía tây tối mịt. Bà nói rất khẽ, như nói cho chính mình nghe:
- Cái giọng khóc ấy, cái cách nó nghẹn ở cuối tiếng, tôi nghe mà cứ như đã nghe cả trăm lần trong nhà này rồi.
Thao đặt tay lên vai vợ, dẫn bà vào trong. Ông đóng cửa sổ lại, cài then cẩn thận, rồi ngồi xuống bên bếp lửa đã tàn, tự tay khơi lại cho lửa đỏ lên. Ánh lửa làm rõ những nếp nhăn sâu trên mặt ông. Ông nghĩ tới những năm đi rừng, tới những câu chuyện các cụ thợ săn già kể bên bếp lửa về hồn người chết oan trong rừng không về được nhà. Ông đã nghe nhiều, tin một nửa, ngờ một nửa, vì ông là người chỉ tin vào dấu chân trên đất, vào vết cào trên cây, vào những gì mắt thấy tay sờ. Nhưng đêm nay, tiếng khóc ấy không để lại dấu chân nào cho ông xem, nó chỉ để lại trong lòng ông và vợ một sự quen thuộc đau đớn không sao giải thích được.
Bổng ngồi đối diện cha bên kia bếp lửa, hạ giọng hỏi:
- Cha, ngày trước cha kể, người bị hổ ăn thịt thì hồn không yên. Có thật không cha.
Thao nhìn ngọn lửa rất lâu mới đáp:
- Cha chưa từng thấy tận mắt để dám nói là thật. Nhưng người xưa dặn điều gì, cũng có cớ của nó. Đêm nay con cứ nhớ một điều thôi, nghe tiếng lạ ngoài rừng đêm thì không đáp lời, không chạy theo. Sáng mai cha con ta ra xem dấu ở bìa rừng, đất sẽ nói rõ hơn người.
Đêm ấy, không ai trong nhà họ Hà ngủ lại được ngon giấc. Bà Mến nằm quay mặt vào vách, thỉnh thoảng lại thở dài. Bổng gác dao bên cạnh chõng, chốc chốc lại lắng tai nghe động tĩnh ngoài sân. Còn Thao, ông ngồi bên bếp cho tới khi lửa chỉ còn than đỏ, mắt nhìn cây nỏ treo trên vách trong bóng tối lờ mờ. Tiếng khóc đã im, nhưng dư âm của nó còn ở lại trong căn nhà sàn, trong hơi sương lạnh ngoài hiên, và trong câu nói của bà Mến về một giọng khóc quen như người trong nhà, câu nói mà cả hai vợ chồng đều hiểu. Mà không ai dám nói tiếp cho trọn trong đêm đầu tiên ấy.
Sáng hôm sau, khi sương còn chưa tan hết trên triền lau sậy, Thao một mình ra bìa rừng phía tây xem đất. Ông đi rất khẽ qua bãi cỏ ướt, dừng lại ở hàng rào tre cuối xóm, nhìn xuống mặt đất ẩm suốt một đoạn dài. Đất lạnh in đủ thứ dấu của đêm qua, dấu chân chó chạy quanh sân, dấu dép của người trong bản đi lại lúc sớm, vệt nước sương chảy từ lá xuống thành những đường ngoằn ngoèo. Nhưng ở khoảng đất từ bìa rừng vào tới gần hàng rào, nơi tiếng khóc đêm qua dường như vọng lại gần nhất, ông không tìm thấy một dấu chân người nào cả. Không có dấu dép, không có dấu chân trần, không có cọng cỏ nào bị một bàn chân người giẫm lên trong đêm sương nặng hạt như thế. Một người đàn bà thật, dù đi khẽ đến đâu, đứng khóc ở bìa rừng suốt một hồi lâu trong sương muối, cũng phải để lại dấu gì đó trên mặt đất ẩm này.
Ông lần ra xa hơn một chút, tới mép rừng nơi cỏ lau mọc dày. Ở đó, ông thấy một vệt cỏ rạp xuống rất nhẹ, không giống dấu người đi, cũng không giống dấu thú lớn đi qua. Vệt cỏ ấy mờ đến mức chỉ người quen nhìn đất mới nhận ra, và nó mất hẳn khi tới nền đất cứng gần mô đá. Thao đứng lặng bên vệt cỏ mờ ấy rất lâu, tay cầm gậy tre mà lòng bàn tay toát mồ hôi lạnh giữa buổi sáng mùa đông. Ông không gọi Bổng ra xem cùng, vì ông biết con trai sẽ nói đó chỉ là gió đêm làm cỏ rạp. Ông cũng không gọi bà Mến, vì ông không muốn vợ mình phải đứng ở bìa rừng sáng sớm mà nhìn vào khoảng đất trống không một dấu chân người, sau một đêm nghe giọng khóc quen như người trong nhà.
Khi quay về, Thao đi ngang qua mấy nhà ở xóm tây. Người trong bản đã dậy, đang nhóm bếp, thấy ông thì hỏi nhỏ xem đêm qua có chuyện gì không. Có bà cụ nói nhà mình cũng nghe tiếng khóc, nghe mà không ngủ lại được. Có người đàn ông trẻ nói đã định xách đèn ra xem, may mà vợ giữ lại. Thao chỉ dặn mọi người một điều, từ nay nghe tiếng lạ ngoài bìa rừng ban đêm thì cứ ở yên trong nhà, sáng ra báo cho lý trưởng và cho ông, tuyệt đối không tự ý ra xem một mình. Ông nói bằng giọng bình tĩnh của người thợ săn, nhưng khi bước lên cầu thang nhà sàn của mình, ông biết rõ trong bụng, mặt đất sáng nay đã nói với ông một điều còn đáng sợ hơn cả tiếng khóc đêm qua. Người khóc ngoài bìa rừng, nếu quả là người, thì đã đến và đi mà không hề chạm chân xuống mặt đất của bản Bưa.