NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 31: Điều kiện mở tủ
Sáng 21 tháng 7, Thịnh tới văn phòng công trường sớm hơn giờ họp giao ban. Mưa đêm qua đã dứt. Sân lán còn đọng nước thành từng vũng nông. Giày ông lội…
Nội dung chương
Sáng 21 tháng 7, Thịnh tới văn phòng công trường sớm hơn giờ họp giao ban.
Mưa đêm qua đã dứt. Sân lán còn đọng nước thành từng vũng nông. Giày ông lội qua bùn loãng, để lại vệt đế dài từ cổng tới bậc cửa. Trong phòng, đèn tuýp sáng trắng. Tủ kim loại đựng hiện vật đứng ở góc trong, hai ổ khóa nằm im dưới lớp sơn xám.
Khánh đã có mặt. Cậu đang lau mặt bàn và sắp lại sổ xuất nhập. Thấy Thịnh, cậu đứng dậy.
- Bác cần ghi gì vào sổ ạ?
- Chưa ghi gì cả. Bác tới để nói chuyện với tiến sĩ Châu.
Châu tới sau đó ít phút. Cô mang theo cặp hồ sơ chống nước và một bình trà nhỏ. Mái tóc cô buộc gọn. Mắt cô có quầng thâm nhẹ sau mấy đêm phải trực điện thoại với Viện.
Thịnh không vòng vo. Ông đặt vấn đề ngay khi cô vừa ngồi xuống.
- Tôi muốn xem lại mảnh mai rùa một lần. Chỉ xem qua khay. Không chạm tay vào.
- Để làm gì, bác Thịnh?
- Để chắc về tâm trận. Hôm qua cụ Tỵ nói tâm phải là vật trong hộp. Tôi đã nhìn nó hôm mở nắp, nhưng lúc ấy đông người và mưa tạt. Tôi muốn nhìn lại mặt cong của nó trong điều kiện yên tĩnh.
Châu lắc đầu. Câu trả lời của cô không hề do dự.
- Không được.
- Tôi không xin mang đi đâu cả.
- Tôi biết. Nhưng hiện vật không rời tủ chỉ vì một người muốn nhìn lại cho yên tâm. Tủ chỉ mở khi có kiểm tra chuyên môn theo kế hoạch, hoặc khi có nguy cơ sinh mạng mà cách rút người và rút máy không còn xử lý được. Ngoài hai trường hợp đó, không mở.
Thịnh im lặng một lúc. Ông nhìn về phía tủ. Hai ổ khóa cách nhau một gang tay. Một ổ do Khánh giữ chìa. Một ổ do Châu giữ chìa. Muốn mở phải có mặt cả hai người và phải ghi sổ.
- Nếu đêm bão tới mà cần dùng thì sao?
- Khi ấy sẽ có biên bản. Có chữ ký. Có giờ mở tủ. Có người chứng kiến. Mọi thứ ghi lại hết.
- Còn nếu không kịp ghi?
- Thì vẫn phải ghi ngay sau đó. Nhưng chưa tới lúc ấy, bác Thịnh ạ. Hôm nay không có lý do chuyên môn nào để mở.
Ông gật đầu chậm rãi. Ông đã đoán trước câu trả lời này từ khi còn ở nhà. Cụ Tỵ từng dặn ông rằng muốn giữ vật của người xưa thì trước hết phải giữ được tay mình. Ông không giận Châu. Cô làm đúng phần việc của cô.
- Vậy tôi xin một việc khác. Việc này không cần mở tủ hôm nay.
- Bác cứ nói.
- Nhờ Khánh chuẩn bị một hộp bảo quản cứng cho riêng mảnh MR-04. Hộp có đệm chống sốc. Có quai xách chắc. Nếu lỡ có đêm nào phải di chuyển gấp trong mưa, người mang không phải ôm khay trơn chạy qua bùn. Khay trơn mà ngã thì vật vỡ trước khi tới nơi.
Châu nhìn Khánh. Khánh gật đầu ngay.
- Kho còn một hộp bảo quản cứng cỡ vừa. Đệm mút còn mới. Em đo lại kích thước khay là lắp vừa.
- Mảnh mai dài 14,3 xăng ti mét, rộng 9,7, dày 1,1. Khay của nó dài hơn. Cậu đo theo khay, đừng đo theo vật.
- Vâng. Em nhớ số đo trong biên bản kiểm kê.
Châu mở cặp hồ sơ, rút một tờ giấy trắng có tiêu đề của Viện. Cô viết mấy dòng bằng bút bi, chữ nhỏ và đều.
- Tôi ghi lại yêu cầu này vào nhật ký bảo quản. Hộp bảo quản cứng được chuẩn bị để sẵn. Nhưng nó chỉ được dùng khi có biên bản sử dụng khẩn cấp. Không có biên bản, hộp cũng nằm yên trong kho như tủ nằm yên ở đây.
- Tôi đồng ý. Cứ ghi rõ như vậy.
Khánh đi lấy hộp ngay trong buổi sáng. Hộp bằng nhựa cứng màu xám, nắp có hai khóa gài và gioăng cao su quanh miệng. Cậu cắt đệm mút thành hai lớp. Lớp dưới khoét một ô nông vừa khay đựng mảnh mai. Lớp trên để nguyên, ép nhẹ khi đóng nắp.
Thịnh đứng xem cậu làm. Ông không chạm vào hộp. Ông chỉ nhìn cách cậu thử đóng nắp ba lần, lắc nhẹ và nghe tiếng vật bên trong.
- Còn tiếng kêu không?
- Hết rồi ạ. Đệm giữ chặt. Có rung mạnh cũng không xô.
- Tốt. Cậu dán nhãn đi.
Khánh viết nhãn bằng bút dầu. Chữ cậu nắn nót từng nét. MR-04. Hộp bảo quản cứng. Chỉ dùng khi có biên bản khẩn cấp.
Cậu dán nhãn lên nắp hộp và lên thành hộp. Hai nhãn giống hệt nhau. Sau đó cậu mở sổ xuất nhập, ghi thêm một dòng ở cuối trang. Dòng chữ ghi rõ ngày chuẩn bị, người chuẩn bị và điều kiện sử dụng.
Châu ký xác nhận bên cạnh dòng ghi ấy. Thịnh ký với tư cách người đề nghị. Ba chữ ký nằm cùng một hàng, mực còn ướt.
Buổi trưa, Thịnh ghé nhà cụ Tỵ. Cụ đang ngồi ở hiên, tay lần tràng hạt gỗ đã mòn bóng. Bữa cơm của cụ chỉ có bát canh rau và đĩa cá kho nhỏ. Cụ mời ông ăn thêm một bát. Ông từ chối khéo, nói đã ăn ở lán.
- Sáng nay mày lên xin mở tủ phải không?
- Sao cụ biết?
- Mặt mày viết chữ lên trán. Xin không được chứ gì.
- Không được thật. Tiến sĩ Châu nói chỉ mở khi kiểm tra chuyên môn hoặc khi nguy tới tính mạng.
Cụ gật gù. Cụ đặt tràng hạt xuống chiếu.
- Thế mới đúng. Vật nằm trong tủ của cơ quan, không phải vật để trong buồng nhà mình. Muốn xem lúc nào cũng xem thì chả mấy chốc mà sinh chuyện.
- Cháu cũng nghĩ vậy. Cháu chỉ xin họ chuẩn bị sẵn hộp cứng. Lỡ đêm bão cần di chuyển thì có cái mà mang.
- Chuẩn bị sẵn thì được. Chuẩn bị sẵn không phải là dùng trước.
Cụ rót cho ông chén nước chè xanh. Nước chè nóng, hơi bốc lên mờ mặt chén.
- Ngày xưa cha mày cũng thế. Ông ấy giữ bài khấn trong đầu, nhưng không bao giờ đọc chơi. Làm cống thì đọc phần việc của cống. Trấn đất thì mới là phần việc của đất. Mỗi việc có lúc của nó.
- Đoạn cuối bài khấn, cụ vẫn chưa truyền cho cháu.
- Chưa tới lúc. Mày còn chưa ký xong phần trách nhiệm của mày với người ta. Truyền sớm, mày lại mang nó đi nói như một cách gỡ tiến độ. Tao không truyền để người ta gỡ tiến độ.
Thịnh cúi đầu. Ông biết cụ nói tới chuyện biên bản chênh lệch báo cáo mà Hằng đã lập. Ông đã ký vào biên bản ấy với tư cách người cảnh báo từ đầu. Nhưng chữ ký của ông còn nằm trong cặp hồ sơ của Hằng, chưa đi tới đâu cả.
- Cháu đã ký rồi, cụ ạ.
- Ký rồi thì mai tao nghe mày nói lại. Còn hôm nay, mày về trông lại mấy cọc quan trắc cho tao. Đất hai hôm nay mềm lắm. Chân tao bước ra vườn còn lún.
Ông ở lại thêm một lát, giúp cụ chặt lại bó củi ướt và kê cao chum nước mưa. Khi ra về, trời lại bắt đầu râm. Mây kéo từ phía đông về thành từng lớp dày.
Đường làng ướt. Mấy đứa trẻ chạy qua, chân trần giẫm nước bắn tung tóe. Tiếng gà trong các sân nhà gáy rải rác, tiếng nào cũng ngắn và khô. Đó là gà nuôi bình thường. Ông đã nghe thứ tiếng ấy suốt 58 năm. Ông biết rõ nó khác thứ tiếng the thé từ xa trong đêm 16 tháng 7 như thế nào.
Chiều xuống, Thịnh quay lại công trường. Khánh đang khóa kho. Hộp bảo quản cứng đã được đặt lên kệ cao nhất, ngang tầm mắt, nhãn hướng ra ngoài.
- Bác xem, em để ở đây. Ai vào kho cũng nhìn thấy nhãn trước.
- Tốt. Nhưng cậu nhớ một điều. Thấy nhãn không có nghĩa là được tự lấy. Kể cả đêm mưa to nhất.
- Em rõ. Không có chữ ký của tiến sĩ Châu và chỉ huy trưởng thì em không mở kho cho ai hết. Kể cả bác.
Thịnh cười ngắn.
- Cậu nói thế là bác yên tâm.
Ông đi một vòng qua lán trực. Đức đang kiểm tra đèn dự phòng và dây thừng cứu hộ. Mấy cuộn dây được buộc gọn, đầu dây thắt nút đánh dấu. Bạt che máy bơm đã được chằng thêm hai sợi cáp nhỏ.
- Đêm nay chưa có bão đâu bác. Nhưng em cứ chuẩn bị dần. Dự báo nói 24 mới tới nơi.
- Chuẩn bị dần là phải. Tới lúc nước lên rồi mới tìm dây thì không còn dây khô.
Thịnh đứng nhìn về phía chân lũy. Lớp sương chiều mỏng và trắng xám, tan nhanh theo gió nhẹ. Không có sắc đỏ. Không có tiếng gáy lạ. Chỉ có tiếng ếch kêu trong mương cạn và tiếng máy bơm xa xa chạy đều.
Ông biết sự yên tĩnh này không kéo dài được lâu. Nhưng ông cũng biết thêm một điều sau buổi sáng nay. Nếu đêm xấu nhất thật sự tới, mọi thứ sẽ phải đi qua cửa của thủ tục và chữ ký, chứ không đi qua tay một người nóng ruột.
Trước khi về lán, ông ghé qua văn phòng một lần nữa. Châu vẫn chưa về. Cô đang đối chiếu ảnh chụp hiện vật với bản kê trên máy tính. Trên màn hình, mảnh mai rùa nằm trên khay, thước đo đặt dọc theo chiều dài.
- Bác Thịnh, bác còn lo điều gì nữa không?
- Tôi lo người ta quên mất thứ tự. Đêm gấp, ai cũng muốn làm phần nhanh nhất trước. Nhưng với hiện vật, làm nhanh trước là hỏng.
- Vì thế mới có sổ, có khóa và có hai người giữ chìa. Thứ tự đã viết sẵn. Đêm nào gấp đến mấy cũng phải đi đúng thứ tự ấy.
- Cô viết thứ tự ấy ra giấy cho Khánh chưa?
- Em viết rồi. Tờ giấy dán trong cửa kho. Bước một là biên bản. Bước hai mới là mở tủ. Bước ba là đặt vật vào hộp cứng. Không bước nào được nhảy qua.
Ông gật đầu. Ngoài sân, đèn công trường bật sớm vì trời âm u. Ánh đèn vàng hắt xuống vũng nước, loang thành từng mảng sáng lặng lẽ.
Hộp cứng đã sẵn sàng trong kho. Nhãn đã dán. Sổ đã ghi. Còn biên bản khẩn cấp thì vẫn chưa tồn tại. Nó nằm ở thì tương lai, chờ một lý do mà không ai trong công trường mong nó xuất hiện.