NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 32: Đường cong đủ nước
Hằng mở mô hình thủy lực lần cuối vào lúc bảy giờ sáng ngày 21 tháng 7. Phòng kỹ thuật còn mùi giấy ẩm. Hai cửa sổ nhìn ra sân công trường đều đóng kín…
Nội dung chương
Hằng mở mô hình thủy lực lần cuối vào lúc bảy giờ sáng ngày 21 tháng 7.
Phòng kỹ thuật còn mùi giấy ẩm. Hai cửa sổ nhìn ra sân công trường đều đóng kín vì mưa bụi. Trên bàn, bản vẽ tuyến thẳng nằm cuộn ở góc, mép giấy đã quăn. Trước mặt cô là màn hình máy tính, nơi tuyến cong hiện lên thành một đường xanh mềm ôm ra xa chân lũy.
Cô chạy lại mô hình từ đầu. Đây là lần kiểm tra thứ tư trong hai ngày.
Dữ kiện đầu vào không đổi. Lưu lượng thiết kế của tuyến mương tiêu C2 giữ nguyên. Mực nước thượng lưu lấy theo trận mưa lớn nhất trong chuỗi số liệu mười năm. Hệ số nhám của lòng mương lấy theo đất đào mới có gia cố cỏ ở hai mái.
Đường cong bắt đầu tại cọc K0+418. Nó rời tuyến thẳng cũ bằng một cung nhẹ, lồi dần ra phía ruộng thấp. Điểm lồi tối đa của tim tuyến cách đường thẳng gốc 6,5 mét, đo về phía xa chân thành. Sau điểm lồi, cung thu lại và nhập vào tuyến cũ tại cọc K0+503.
Chiều dài toàn đoạn cong là 123 mét. Tuyến thẳng gốc qua cùng đoạn chỉ dài 85 mét. Phần dài hơn đúng 38 mét.
Bán kính cong chính là 46 mét. Hằng đã thử bán kính 38 mét và 52 mét trong hai phương án trước. Bán kính 38 mét làm dòng chảy đổi hướng gấp, bờ ngoài bị xói mạnh hơn. Bán kính 52 mét đẩy tuyến lấn sâu vào ruộng của ba hộ dân, tăng khối lượng giải phóng mặt bằng. Con số 46 mét nằm ở giữa, đủ mềm cho dòng nước và đủ gọn cho mặt bằng.
Mặt cắt không đổi. Đáy mương rộng 1,8 mét. Chiều sâu thiết kế 1,6 mét. Mái dốc giữ theo hồ sơ gốc. Nhờ mặt cắt không đổi, lưu lượng qua đoạn cong vẫn đạt yêu cầu. Mô hình cho thấy mực nước ở điểm nhập lại chỉ cao hơn phương án thẳng vài xăng ti mét, nằm trong giới hạn an toàn.
Khoảng cách là phần cô kiểm tra lâu nhất.
Cô mở lớp bản đồ trắc địa do Dũng đo. Mép mương gần nhất của tuyến cong cách chân lũy 8 mét. Cô đo lại ba lần ở ba vị trí khác nhau dọc đoạn cong. Vị trí hẹp nhất vẫn giữ đúng 8 mét. So với con số 2,2 mét của tuyến thẳng, vùng đệm đã tăng lên gần bốn lần.
- Dũng, em đọc lại số đo ở cọc giữa cho chị.
Dũng đứng bên bàn đo, tay cầm sổ trắc địa bọc nilon.
- Điểm lồi nhất cách chân lũy 8 mét lẻ hai phân, tính từ mép mương. Hai điểm hai đầu đều xa hơn 9 mét.
- Ghi con số tối thiểu là 8 mét. Không ghi số lẻ vào báo cáo chính.
- Vì sao ạ? Số đo thật là 8,02.
- Vì thi công luôn có sai số. Cam kết 8 mét thì lúc đào phải giữ đủ 8 mét. Cam kết số lẻ, người ta sẽ ăn gian vào phần lẻ ấy.
Dũng gật đầu và sửa lại sổ.
Trước đó, vào đầu giờ chiều, cô đã đối chiếu lại toàn bộ số liệu mưa. Chuỗi mưa ba ngày gần nhất làm mực nước ngầm ở các hố quan trắc dâng cao hơn hồ sơ mùa khô gần nửa mét. Cô nhập lại mực nước ngầm mới vào mô hình và chạy thử một lần nữa. Kết quả thay đổi rất ít. Đoạn cong vẫn thoát đủ lưu lượng, còn đoạn thẳng cũ xuất hiện thêm một cảnh báo về tốc độ dòng sát chân lũy.
Cô lưu riêng bản chạy thử ấy vào thư mục phụ. Nếu sau này có người hỏi vì sao không giữ tuyến thẳng, cô sẽ có cả hai bộ số để trả lời. Một bộ nói về chi phí. Một bộ nói về nước.
Dũng mang vào một ấm nước và hai gói mì ăn liền. Cả hai ăn trưa ngay tại bàn đo, giữa những cuộn bản vẽ.
- Chị Hằng, em hỏi thật. Nếu chủ đầu tư không duyệt thì mình có phải đào thẳng tiếp không?
- Về nguyên tắc, thi công theo hồ sơ đã duyệt. Nhưng chị đã có biên bản cảnh báo khoảng cách 2,2 mét trong hồ sơ giám sát. Đào thẳng tiếp mà xảy ra sụp chân lũy thì không ai nói được là chưa ai cảnh báo.
- Em thấy anh Lâm cũng biết rõ điều đó.
- Biết. Nhưng anh ấy còn phải cân tiền phạt chậm tiến độ. Mỗi người ngồi một ghế thì nhìn một con số khác nhau.
- Ghế của chị nhìn con số nào?
- Chị nhìn mực nước và khoảng cách. Hai thứ ấy không thương lượng được.
Ăn xong, Dũng trải bản đồ địa hình cũ lên bàn. Đó là bản sao của hồ sơ khảo sát các đợt trước, giấy đã ngả vàng ở mép. Vệt tuyến thẳng cũ chạy thẳng một mạch, gọn và rẻ. Vệt tuyến cong của Hằng vẽ bằng bút đỏ chồng lên, ôm ra ngoài như một cánh cung.
- Nhìn trên giấy thì đường cong xấu hơn hẳn, chị nhỉ.
- Đường thẳng bao giờ cũng đẹp trên giấy. Chỉ khi ra đất thật, nó mới cho thấy nó cắt qua những gì.
Cô lấy thước đo khoảng hở giữa bút đỏ và vệt chân lũy trên bản đồ. Tỉ lệ bản vẽ quy đổi ra đúng vùng đệm đã khóa. Cô ghi con số kiểm tra vào góc bản đồ và ký nháy bên cạnh.
Buổi chiều, Hằng mang phương án ra hiện trường kiểm chứng lần cuối. Cô cùng Dũng đi bộ dọc vệt tuyến cong đã cắm cọc tạm. Cọc gỗ sơn trắng nằm thành hàng cong qua bãi đất trống. Cỏ ướt quệt vào ống quần. Ở điểm lồi nhất, cô đứng nhìn về phía chân lũy. Khoảng đất trống giữa mép tuyến và chân thành rộng rãi, đủ cho một đường công vụ nhỏ và một hàng rào bảo vệ.
Cô lấy thước dây đo chéo từ cọc mép tới chân lũy. Con số trên thước khớp với bản vẽ.
- Đo thế này thì khi nào duyệt, đào thế ấy. Đừng ai nắn lại cho rẻ.
- Em sẽ giữ nguyên file đo gốc. Ai xin file chỉnh sửa, em báo lại chị trước.
Trở về phòng, Hằng tính lại chi phí phát sinh. Khối lượng đào tăng vì đoạn cong dài hơn. Khối lượng đắp bờ cũng tăng. Thêm chi phí di chuyển hàng rào và cắm lại mốc. Tổng phát sinh là 486 triệu đồng.
Cô viết con số ấy vào trang đầu của thuyết minh, không làm tròn xuống. Tiến độ đoạn tuyến chậm hai ngày so với mốc gốc. Hai ngày ấy cũng được ghi rõ, kèm điều kiện là thời tiết không có bão lớn bất ngờ.
Lâm tới phòng kỹ thuật lúc gần năm giờ chiều. Ông đọc thuyết minh đứng, một tay vịn lưng ghế.
- Cô chắc về lưu lượng chứ?
- Chắc. Mô hình chạy bốn lần. Mặt cắt giữ nguyên, bán kính 46 mét không gây tổn thất đáng kể.
- 486 triệu. Chủ đầu tư nhìn con số này sẽ hỏi vì sao không đào thẳng như cũ.
- Vì đào thẳng chỉ cách chân lũy 2,2 mét. Đêm 18 tháng 7 đã cho thấy bờ đất ở khoảng cách ấy sụp thế nào.
Lâm im lặng. Ông lật sang trang tiến độ.
- Chậm hai ngày. Cộng với những ngày đã mất vì mưa, mốc 5 tháng 8 coi như không giữ nổi.
- Mốc ấy đã không giữ nổi từ khi hộp đá xuất hiện. Đào thẳng qua vùng đệm 2,2 mét còn mất nhiều ngày hơn nếu chân lũy sụp lớn.
- Cô nói đúng về kỹ thuật. Nhưng tôi nói thật với cô điều này. Chủ đầu tư sẽ không duyệt một phương án đắt hơn gần nửa tỷ đồng chỉ vì nguy cơ. Họ chỉ duyệt khi đã có sự cố đủ lớn buộc phải đổi.
Hằng nhìn ông. Cô đã nghe nhiều câu tương tự trong nghề. Ngân sách chỉ mở ra sau khi tai nạn xảy ra. Trước tai nạn, mọi cảnh báo đều bị xem là lo xa.
- Vậy tôi cứ hoàn thiện hồ sơ. Khi họ cần, phương án có sẵn để ký. Không phải lúc nước lên tới nơi mới ngồi vẽ đường cong.
- Cô cứ làm. Tôi không cản. Nhưng đừng gửi chính thức khi tôi chưa báo trước với họ.
- Tôi gửi bản cho anh để nắm. Còn bản chính thức, tôi khóa trong hồ sơ giám sát của chủ đầu tư. Có dấu thời gian. Sau này ai hỏi phương án cong có từ ngày nào, hồ sơ sẽ trả lời.
Cô in hai bản ngay trước mặt ông. Máy in kêu rè rè vì giấy ẩm. Bản thứ nhất cô đưa cho Lâm. Bản thứ hai cô ký, đóng dấu giám sát và cho vào bìa hồ sơ riêng. Trên bìa, cô ghi ngày 21 tháng 7 năm 2027 và giờ lưu hồ sơ.
Lâm cầm bản của mình, cuộn lại một nửa rồi lại mở ra.
- Nếu bão ngày 24 làm mọi thứ tệ hơn, tôi sẽ là người mang bản này lên họp.
- Tới lúc ấy, anh sẽ không phải giải thích vì sao chưa có phương án. Anh chỉ phải giải thích vì sao duyệt muộn.
Ông không đáp. Ông chào cô rồi đi ra, tiếng giày nện đều trên nền xi măng ướt.
Tối hôm đó, Hằng ở lại phòng kỹ thuật thêm một giờ. Cô sao lưu file mô hình vào hai nơi. Cô chụp ảnh trang thuyết minh có con số 486 triệu và gửi vào thư mục hồ sơ chung. Cô ghi nhật ký giám sát bằng mấy dòng ngắn gọn.
Phương án tuyến cong đã hoàn thiện. Bắt đầu tại K0+418, kết thúc tại K0+503, dài 123 mét. Bán kính cong chính 46 mét. Mép mương cách chân lũy tối thiểu 8 mét. Mặt cắt đáy 1,8 mét, sâu 1,6 mét. Chi phí phát sinh 486 triệu đồng. Thời gian hoàn thành đoạn tuyến chậm hai ngày.
Cô tắt máy tính. Ngoài cửa sổ, chân lũy tối sẫm dưới bầu trời đầy mây. Đường cong trên bản vẽ của cô ôm quanh chân thành ở khoảng cách an toàn. Nhưng trên mặt đất thật, tuyến mương vẫn đang chạy theo đường thẳng cũ, với mép đào chỉ cách chân lũy 2,2 mét.
Phương án đã đủ nước, đủ số và đủ chữ ký của người thiết kế. Thứ duy nhất nó còn thiếu là một quyết định duyệt. Và quyết định ấy, theo lời Lâm, chỉ đến sau một sự cố đủ lớn.