NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 39: Máy xúc dịch khỏi tấm kê
Từ 18 giờ 20 ngày 24 tháng 7, mưa lớn biến khu vực quanh nền đặt máy thành một mặt bùn lỏng không ngừng chuyển động. Thịnh đứng ở lán trực cao, áo mưa…
Nội dung chương
Từ 18 giờ 20 ngày 24 tháng 7, mưa lớn biến khu vực quanh nền đặt máy thành một mặt bùn lỏng không ngừng chuyển động.
Thịnh đứng ở lán trực cao, áo mưa dán chặt vào người. Nước mưa chảy từ vành mũ xuống cổ áo. Trước mặt ông, qua màn mưa và lớp sương đỏ đang dày lên ở chân lũy, chiếc máy xúc hiện ra như một khối đen lớn đứng im một cách gượng gạo.
Sương đỏ đêm nay khác ba đêm trước. Nó không còn là lớp mỏng quẩn ở chân thành. Nó tràn qua hàng rào công trường, bò qua những vũng nước và đọng lại quanh nền đặt máy. Dưới ánh đèn vàng của lán, mặt bùn ướt ánh lên sắc đỏ quạch như mặt nước bị nhuộm.
Đợt tiếng gáy đầu tiên của đêm vang lên lúc 19 giờ 05 phút.
Âm thanh tới từ hướng núi xa, the thé và kéo dài. Gió bão cắt nó thành từng đoạn ngắn. Có lúc nó tắt hẳn sau một quãng mưa dày. Có lúc nó trở lại rõ hơn, như thể vừa tới gần thêm một quãng đường vô hình.
Cả tổ trực im lặng nghe. Đức ghi giờ vào sổ trực bằng tay run vì lạnh. Khánh đứng ở cửa lán, mặt tái đi. Bảo ngồi ở băng ghế trong cùng, hai tay đan vào nhau, cổ tay phải vẫn quấn dải băng vải từ hôm qua.
Không ai nói đó là tiếng gì. Mọi người trong lán đều đã nghe nó ba lần trong những đêm trước. Họ chỉ ghi giờ và tiếp tục nhìn ra nền máy.
Thịnh ra lệnh buộc dây đánh dấu vùng cấm. Ông và Đức căng hai sợi dây thừng từ lán cao xuống quanh khu vực đặt máy, chừa một lối an toàn duy nhất ở phía thượng lưu. Đầu dây được buộc vào cọc sắt đóng trên nền cao. Một tấm biển cấm vào được treo ở giữa sợi dây thứ nhất, ướt mưa và đung đưa theo gió.
- Từ giờ, không ai đứng ở phía hạ lưu của máy. Đất có đi thì nó đi về phía ấy. Ai đứng đó là đứng vào đường của mấy chục tấn sắt và bùn.
Đức nhắc lại lệnh ấy qua bộ đàm cho hai công nhân trực máy bơm. Tiếng xác nhận vang lại ngắn và rõ.
Trong lán, Hằng trải lại bản đồ quan trắc lên mặt bàn ướt. Ba điểm A, B, C được khoanh đỏ. Cô liên tục gọi bộ đàm cho Dũng ở lán đo phía nền cao bên kia. Dũng không thể tới gần bờ sụt, nhưng qua ống nhòm và đèn pha, anh vẫn đọc được tình trạng của các cọc.
- Cọc A còn đứng. Cọc B còn đứng. Cọc C nghiêng thêm so với ảnh chụp lúc chiều.
- Nghiêng bao nhiêu?
- Không đo chính xác được trong mưa này. Nhưng mắt thường đã thấy nghiêng. Em không dám tới gần để đặt thước.
- Không tới gần. Ghi ước lượng bằng mắt và ghi rõ là ước lượng.
Thịnh nghe cuộc trao đổi ấy mà lòng nặng xuống. Điểm C vẫn là nơi đi đầu tiên, đúng như số đo 11 mi li mét hôm qua đã báo. Khối đất của bờ sụt đang rời ra theo đúng hình tam giác mà ba cọc gỗ đánh dấu.
Châu đứng ở góc lán, cặp hồ sơ xanh ôm trước ngực. Cô không nói gì về hiện vật. Cô chỉ nghe báo cáo người và máy, thỉnh thoảng ghi vào sổ của mình. Mẫu biên bản khẩn cấp vẫn nằm trong cặp của cô, chưa được mở ra. Điều kiện của nó chưa tới. Đất đang chuyển, nhưng người vẫn còn rút được và chưa ai bị kẹt trong vùng trượt.
Phương án rút máy bằng tời được mang ra bàn một lần vào lúc 19 giờ 40. Đức báo lại kết quả khảo sát điểm neo từ buổi chiều. Hai điểm neo ở nền cao còn chắc. Nhưng cáp tời phải vắt qua vùng nền đang bão hòa, và người móc cáp bắt buộc phải tới sát máy.
Thịnh lắc đầu.
- Nền đang đi thế này, cho người ra móc cáp là đánh đổi người lấy máy. Tời để sau. Khi nào đất ngừng chuyển nhịp đầu, ta tính lại.
Lâm đồng ý qua bộ đàm từ phòng điều hành. Giọng ông khàn đi vì phải nói nhiều trong mưa gió.
- Giữ người trước. Máy hỏng thì nhà thầu chịu. Tôi đã ký lệnh dừng. Không ai được làm trái lệnh ấy vì tiếc máy.
Câu nói ấy của Lâm làm cả lán im lặng một thoáng. Người từng sửa báo cáo để giữ tiến độ nay nói giữ người trước máy. Thịnh không bình luận. Ông chỉ ghi nhận rằng lệnh trong đêm nay ít nhất đã đi đúng hướng.
Khoảng 20 giờ, Thịnh đi cùng Đức kiểm tra tấm kê dưới xích máy từ khoảng cách an toàn. Họ không bước xuống nền đặt máy. Họ đứng ở mép nền cao, chiếu đèn pin xuống.
Các tấm kê gỗ dưới hai xích máy đã ngậm nước suốt từ chiều. Tấm kê phía trái bắt đầu nghiêng. Mép ngoài của nó chìm sâu hơn mép trong gần hai xăng ti mét. Gỗ mục ở những chỗ đã được đánh dấu phấn từ hôm trước nay sũng nước và mềm ra.
- Máy đang ngồi lệch rồi, bác ạ.
- Tôi thấy. Động cơ đã tắt từ chiều. Không ai ngồi trên máy. Nó lệch là do nền đi, không phải do người lái.
Đức chiếu đèn dọc theo xích trái. Bùn lỏng đã tràn qua mặt tấm kê ở một đoạn. Mặt bùn không đứng yên. Nó chuyển động rất chậm, như một lớp cháo đặc đang tự tìm đường xuống chỗ trũng.
Lúc 20 giờ 10, bờ đất phía sau máy rung lên một nhịp nhẹ. Ly nước trên bàn trong lán sóng sánh. Rồi chiếc máy xúc dịch đi.
Nó dịch từng xăng ti mét. Không có tiếng động lớn. Chỉ có tiếng gỗ kê rên lên khe khẽ và tiếng bùn bị xích máy ép tách ra hai bên. Thịnh nhìn vệt xích cũ in trên mặt tấm kê và vệt xích mới lệch khỏi đó. Độ lệch đã rõ bằng mắt thường.
- Ghi giờ. Máy bắt đầu dịch chuyển lúc 20 giờ 10. Không người trên máy. Động cơ tắt.
Đức ghi vào sổ và đọc lại thành tiếng để cả lán cùng nghe.
Bảo đứng dậy từ lúc nào. Anh đứng sát cửa lán, mắt nhìn chằm chằm vào cabin máy xúc.
- Bác Thịnh, sổ ca còn trong cabin. Cả cuốn sổ tay ghi nền đất của em nữa. Sổ ca là giấy tờ của ca trực. Nước vào là mất hết.
- Sổ mất thì lập lại biên bản. Người mất thì không lập lại được.
- Em chỉ leo lên lấy sổ rồi xuống ngay. Một phút thôi. Em thuộc đường lên cabin như thuộc tay mình.
- Không. Lệnh dừng của chỉ huy trưởng đang còn hiệu lực. Không ai vào vùng cấm.
- Máy mới dịch có vài phân. Nền chưa sụp. Em đi lối thượng lưu như bác vừa căng dây.
Thịnh quay lại nhìn thẳng vào mặt anh. Mưa tạt qua ánh đèn làm mặt Bảo nhòe đi một thoáng.
- Cậu đã hứa với anh Đức điều gì hôm qua?
Bảo im lặng. Bàn tay phải quấn băng của anh nắm chặt rồi lại buông ra.
- Em hứa nếu thấy đàn gà thì gọi người trước.
- Và cậu đã có giấy khám ghi thiếu ngủ. Cậu ở yên trong lán. Sổ ca để tôi chịu trách nhiệm báo mất nếu nó mất.
Bảo ngồi xuống ghế, nhưng mắt anh không rời khỏi cabin. Thịnh biết anh chưa bỏ ý định. Ông ra hiệu cho Đức đổi vị trí trực, để Đức ngồi gần cửa lán hơn, giữa Bảo và lối ra.
Gió mạnh dần. Một cành cây khô bị gió quật qua hàng rào, đập vào phía trái của máy xúc. Tiếng va chạm vang khô trong mưa. Về sau này, tổ kiểm tra sẽ thấy gương trái của máy đã nứt thành mạng nhện vì cú va ấy. Lúc này, trong lán, ai cũng giật mình vì âm thanh bất ngờ.
Sương đỏ quanh nền máy dày thêm một lớp. Tầm nhìn từ lán xuống máy rút ngắn lại. Đèn pin của Đức chỉ còn xuyên được vài mét sương trước khi ánh sáng tản ra thành quầng đỏ đục.
Thịnh quay sang nhìn chiếc máy lần cuối trước khi tiếng rắc vang lên. Trong đầu ông, các điều kiện của đêm nay xếp thành một hàng rõ ràng. Đất đang chuyển. Sương đỏ đã tới. Tiếng gáy đã tới. Nhưng người còn ở ngoài vùng trượt. Chừng nào người còn ở ngoài, chưa có việc gì trong đêm nay được phép đi xa hơn việc giữ người.
Ông nói điều ấy với Đức bằng giọng đủ cho cả lán nghe.
- Đêm nay ta chưa làm gì hơn được. Ta giữ người, giữ dây và ghi giờ. Đất muốn đi tới đâu, sáng mai ta đo lại tới đó.
- Còn nếu nó đi vào cả lán này thì sao, bác?
- Lán này ở nền cao đã kiểm tra. Nếu nước lên quá ngưỡng, ta rút tiếp lên đường đê theo lối đã đánh dấu. Mọi đường rút đều còn mở.
Đức gật đầu. Anh kiểm tra lại đèn dự phòng và cuộn dây cứu hộ treo ở cột lán. Mọi thứ vẫn ở đúng vị trí đã chuẩn bị từ mấy ngày trước.
Rồi một tiếng gáy dài vang lên.
Tiếng gáy này không bị gió cắt đoạn như những lần trước trong đêm. Nó kéo dài, the thé và liền mạch, như xé qua màn mưa. Cả tổ trong lán im bặt. Khánh buông cuốn sổ xuống bàn mà không biết. Đức nắm chặt bộ đàm. Bảo đứng bật dậy, mặt trắng bệch, hai tay bám vào mép cửa.
Ngay sau tiếng gáy ấy, từ nền đặt máy vang lên một tiếng rắc lớn.
Tấm kê dưới xích trái nứt toác. Chiếc máy xúc lùi sâu thêm vào bùn, thân máy nghiêng hẳn về phía hạ lưu. Bùn lỏng trào lên quanh xích, nuốt gần hết chiều cao của tấm kê vừa vỡ.
Không ai còn nói tới cuốn sổ ca trong cabin nữa. Nhưng Thịnh nhìn sang Bảo và thấy trong mắt anh một ý định vừa đổi hướng. Không còn là sổ nữa. Là nhiên liệu, là nguồn điện, là những lý do của một người lái máy không chịu đứng nhìn chiếc máy của mình chết dần trong bùn.