ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 3: Giữ Nguyên Tim Tuyến

Sáng ngày bốn tháng ba, Nguyễn Văn Dũng tới lán trại khi trời còn chưa nắng gắt. Ông bước xuống từ chiếc xe bán tải phủ đầy bụi đỏ, tay cầm cặp giấy, mặt…

Nội dung chương

Sáng ngày bốn tháng ba, Nguyễn Văn Dũng tới lán trại khi trời còn chưa nắng gắt. Ông bước xuống từ chiếc xe bán tải phủ đầy bụi đỏ, tay cầm cặp giấy, mặt nghiêm và ít nói như thường lệ. Dũng năm nay bốn mươi tám tuổi. Ông làm đường ở miền Tây đã hơn hai mươi năm. Ông từng thi công qua nhiều tỉnh, nhiều tuyến đường khó hơn tuyến này gấp bội. Với ông, một đoạn đường liên xã qua phum sóc không phải việc gì lớn. Việc lớn duy nhất lúc này là tiến độ.

Ban quản lý đã gọi ông hai lần trong tuần. Lần nào cũng cùng một câu hỏi. Bao giờ khởi công đoạn qua phum? Bao giờ bàn giao mặt bằng sạch cho tổ thi công chính? Dũng ghét phải trả lời quanh co. Ông quen trả lời bằng ngày tháng cụ thể. Ông đã hứa với phó ban Huỳnh Văn Thanh rằng đoạn qua phum sẽ xong trong đợt này, kịp mốc để nhận thưởng tiến độ đợt đầu. Lời hứa đó ông không muốn nuốt lại.

Lán trại buổi sáng ồn ào tiếng người. Thợ cả Nguyễn Văn Phước đang điểm danh đội ở sân đất trước lán. Lê Văn Tám ngồi trên bậc thềm, kiểm tra lại đôi ủng cao su. Thạch Văn Rinh đứng gần đó, nói chuyện bằng tiếng Khmer với một người thợ trẻ khác. Thấy Dũng bước vào, mọi tiếng nói nhỏ dần. Ai trong đội cũng biết tính ông. Ông không thích họp dài. Ông không thích nghe giải thích vòng vo. Ông thích con số, ngày tháng và việc làm cụ thể.

Tuấn đã chờ sẵn trong phòng họp tạm của lán. Trên bàn là bản đồ tim tuyến trải rộng, sổ khảo sát của anh và mấy tấm ảnh chụp hôm qua. Anh đứng dậy chào khi Dũng bước vào.

- Chào bác Dũng. Bác tới sớm vậy ạ?

- Ừ. Ngồi đi. Hôm nay chốt tim tuyến đoạn qua phum. Cậu trình bày nhanh cho tôi nghe.

Dũng kéo ghế ngồi xuống đầu bàn. Ông mở cặp giấy, lấy ra biên bản họp đội còn trống và cây bút bi. Thái độ của ông rõ ràng. Cuộc họp này là để ký, không phải để bàn lại từ đầu. Tuấn nhìn biên bản trống mà lòng chùng xuống. Anh biết mình chỉ có ít phút để nói điều quan trọng nhất.

- Bác Dũng, đoạn qua phum có một việc cần báo trước khi chốt. Tim tuyến hiện tại đi đúng qua vị trí Miếu Ông Tà ở đầu phum.

Dũng ngẩng lên, cau mày nhẹ.

- Miếu nào? Cái miếu lá nhỏ dưới gốc me đó hả?

- Dạ đúng ạ. Trong miếu thờ một hòn đá tự nhiên, người phum gọi là Neak Ta, thần giữ đất của phum. Hôm qua cao niên Chau Văn Lượng đã gặp con và nói rõ. Người phum không ai dám dời hòn đá đó. Họ đề nghị mình xem xét nắn tuyến tránh qua một bên.

Dũng đặt bút xuống bàn, khoanh tay trước ngực.

- Nắn tuyến? Cậu có biết nắn tuyến nghĩa là gì không? Nghĩa là đo lại, vẽ lại, trình lại, chờ duyệt lại. Mất ít nhất mười ngày. Chưa kể phát sinh chi phí. Ban quản lý sẽ hỏi ai chịu trách nhiệm cho phần chậm đó. Cậu chịu hay tôi chịu?

Tuấn đáp chậm, cố giữ giọng bình tĩnh.

- Con hiểu chi phí và thời gian ạ. Nhưng đây là chỗ thờ tự của cả cộng đồng. Nếu mình ủi thẳng qua, người phum sẽ phản ứng. Lúc đó còn chậm hơn nữa bác ạ.

- Phản ứng thì vận động. Việc vận động bà con là việc phải làm ở mọi tuyến đường. Cậu là người Khmer ở vùng này, cậu nói chuyện với họ dễ hơn ai hết. Cậu về nói với họ là đường làm xong thì phum hưởng lợi đầu tiên. Ai cũng muốn đường tốt mà.

- Dạ, người phum không chống làm đường ạ. Họ chỉ xin tránh đúng vị trí miếu thôi. Cao niên Lượng nói rõ như vậy. Đường vẫn qua phum, chỉ lách nhẹ ở đầu phum rồi nhập lại tuyến cũ.

Dũng lắc đầu. Ông đứng dậy, đi tới bên bản đồ, dùng đầu bút chỉ thẳng vào đoạn tuyến qua đầu phum. Đường bút đỏ trên bản đồ chạy thẳng tắp, không một khúc cong.

- Cậu nhìn đây. Tuyến này đã được duyệt ở cấp trên. Tim tuyến là tim tuyến. Mình là đơn vị thi công, mình làm theo bản vẽ đã duyệt. Mình không có quyền tự ý cong tuyến theo ý kiến của một ông già trong phum.

- Nhưng biên bản khảo sát có phần ghi ý kiến cộng đồng ạ. Con đã ghi đầy đủ vào sổ rồi.

- Ghi thì cứ ghi. Ghi để tham khảo thôi. Còn thi công thì theo bản vẽ.

Tuấn im lặng vài giây. Anh lấy mấy tấm ảnh chụp hôm qua đặt lên bàn, đẩy về phía Dũng. Ảnh gốc me. Ảnh ngôi miếu lá. Ảnh hòn đá nhẵn bóng trong miếu. Dũng liếc qua ảnh, không cầm lên xem kỹ. Ông đẩy nhẹ tập ảnh sang một bên.

- Tôi làm đường hai mươi mấy năm rồi Tuấn. Tôi đi qua bao nhiêu phum, bao nhiêu sóc. Chỗ nào cũng có miếu, có cây thiêng, có chuyện kể. Nếu chỗ nào cũng né thì không có con đường nào đi thẳng được hết.

Tuấn nói, giọng thấp nhưng rõ.

- Nhưng hòn đá này khác ạ. Nó là đá thờ của cả phum. Bác Lượng dặn là chưa từng có ai dám dời nó.

Dũng nhìn thẳng vào Tuấn. Ánh mắt ông cứng lại. Ông nói câu đó bằng giọng dứt khoát, như đóng một cái đinh xuống bàn.

- chỉ là đá vô tri, cản đường thì dời đi.

Căn phòng im lặng hẳn. Ngoài sân, tiếng điểm danh của Phước cũng vừa dứt. Tuấn nghe rõ câu nói ấy và thấy tim mình thắt lại. Anh biết câu nói này không chỉ là ý kiến trong một buổi họp. Nó là cách Dũng nhìn toàn bộ việc này. Với Dũng, hòn đá chỉ là vật cản vật lý trên tuyến. Còn với người phum, nó là thần giữ đất qua nhiều đời. Hai cách nhìn ấy không gặp nhau ở bất cứ điểm nào.

Dũng ngồi xuống lại, cầm bút lên, giọng trở lại bình thường như chưa có gì xảy ra.

- Thôi, chốt như vầy. Giữ nguyên tim tuyến qua vị trí miếu theo bản vẽ đã duyệt. Ghi vào biên bản họp đội hôm nay. Cậu Tuấn phụ trách vận động bà con phum trước ngày khởi công. Tám chuẩn bị máy ủi. Phước lo mặt bằng và vật tư đoạn đầu phum.

Phước và Tám vừa bước vào phòng, nghe tới phần phân công thì gật đầu ghi chép. Tám hỏi thêm một câu.

- Máy ủi điều tới đầu phum khi nào vậy anh Dũng?

- Sáng mai có mặt ở lán. Ngày năm khởi công đoạn qua phum. Làm gọn trong ngày đó cho tôi.

Tuấn ngẩng lên, không giấu được vẻ lo lắng.

- Ngày năm tháng ba luôn ạ? Gấp vậy thì con chưa kịp nói chuyện kỹ với người phum đâu bác.

- Thì cậu tranh thủ hôm nay và ngày mai. Nói gọn, nói rõ. Đường là việc chung. Tôi tin cậu làm được.

Dũng ký tên vào biên bản họp đội, chữ ký mạnh và dứt khoát. Ông đóng cặp giấy lại. Quyết định giữ nguyên tim tuyến qua vị trí miếu đã thành văn bản chính thức của đội. Tuấn nhìn chữ ký ấy mà biết mọi lời đề xuất của mình đã bị gạt sang một bên. Anh vẫn ký vào phần người tham dự họp theo đúng thủ tục. Nhưng trong lòng anh, buổi họp này chưa kết thúc. Nó mới chỉ bắt đầu một chuỗi việc khó khăn hơn nhiều.

Trong phòng họp, Dũng vẫn chưa rời đi. Ông ngồi một mình nhìn bản đồ thêm một lúc. Ông nghĩ tới cuộc gọi sắp tới với ban quản lý. Ông sẽ báo tin tốt. Tim tuyến đã chốt. Ngày khởi công đã ấn định. Thưởng tiến độ đợt đầu coi như nằm trong tầm tay. Ông đứng dậy, cầm cặp giấy bước ra sân, giọng vang rõ khi đi ngang qua đội thợ đang chuẩn bị dụng cụ.

- Tất cả nghe rõ đây. Khởi công đoạn qua phum vào sáng ngày năm tháng ba. Ai cũng phải có mặt đúng giờ. Không có lý do chậm trễ nào hết.

Cả sân lán đồng thanh đáp lại. Chỉ có Tuấn là im lặng, mắt hướng về phía đầu phum xa xa, nơi gốc me cổ thụ vẫn đứng yên trong nắng sớm mà không ai trong lán này nhìn thấy được từ đây.

Tuấn ở lại sân, đứng một mình hồi lâu. Nắng đã lên cao. Bụi đỏ bay qua khoảng sân đất. Anh nghĩ tới ông Lượng dưới gốc me chiều hôm qua. Anh nghĩ tới lời hứa báo đúng sự thật, không bớt một lời nào. Anh đã báo rồi. Anh đã nói hết. Nhưng người nghe không chịu nghe. Cảm giác bất lực ấy nặng hơn cả nắng trưa miền Tây.

Phước bước tới đứng cạnh Tuấn, hạ giọng.

- Cậu đừng buồn. Tính anh Dũng vậy đó. Ông ấy chỉ nhìn tiến độ thôi. Mình là người làm công, trên bảo sao thì làm vậy.

Tuấn đáp khẽ.

- Em biết. Nhưng lần này em thấy không yên chút nào anh Phước ạ.

- Sao vậy?

- Vì chỗ đó không giống những chỗ khác. Em lớn lên ở vùng này. Em biết người phum coi hòn đá đó ra sao.

Phước nhìn Tuấn, không nói thêm gì nữa. Ông vỗ nhẹ lên vai anh rồi quay vào lán lo việc vật tư. Tuấn đứng lại một mình, lấy điện thoại ra xem lại ảnh ngôi miếu. Hòn đá nhẵn bóng nằm yên trong bóng râm. Anh tự hỏi ngày năm tháng ba, khi máy ủi tới đầu phum, mọi chuyện sẽ đi tới đâu.

Chiều hôm đó, điện thoại của Dũng đổ chuông khi ông đang kiểm tra sổ vật tư ở kho tạm. Đầu dây bên kia là Huỳnh Văn Thanh, phó ban quản lý dự án. Giọng Thanh điềm tĩnh nhưng không giấu được sự sốt ruột quen thuộc của người ngồi ở văn phòng mà phải chờ tin từ công trường.

- Anh Dũng, đoạn qua phum sao rồi? Trên đang hỏi tôi mỗi ngày đó.

- Chốt rồi anh Thanh. Tim tuyến giữ nguyên theo bản vẽ. Ngày năm khởi công, làm gọn trong ngày.

- Tốt. Anh giữ đúng nhịp này là đợt thưởng tiến độ đầu không thoát khỏi tay đội mình đâu. Mấy đội khác đang chậm hết. Mình xong sớm thì mình có tiếng nói.

Dũng nghe tới hai chữ thưởng tiến độ thì vai ông thả lỏng ra đôi chút. Ông nghĩ tới anh em trong đội. Nhiều người trông chờ khoản thưởng đó để lo cho gia đình sau mùa hạn kéo dài. Ông nghĩ tới uy tín của chính mình trước ban quản lý. Hai mươi mấy năm làm đường, ông chưa từng để một đoạn tuyến nào chậm vì lý do không nằm trong bản vẽ. Ông tự nhủ lần này cũng vậy. Một ngôi miếu lá nhỏ không thể làm đổi cả kế hoạch của một dự án đã duyệt.

- Anh yên tâm. Tôi đã ghi vào biên bản họp đội rồi. Không có gì thay đổi nữa đâu.

- Vậy thì tốt. Có gì khó trong khâu vận động bà con thì anh cứ báo. Nhưng đừng để nó thành lý do chậm tiến độ, anh Dũng nhé.

Cuộc gọi kết thúc ngắn gọn. Dũng cất điện thoại, đứng nhìn ra khoảng sân nắng gắt thêm một lúc. Lời dặn cuối cùng của Thanh vang lại trong đầu ông. Đừng để thành lý do chậm tiến độ. Ông càng tin quyết định ban sáng của mình là đúng. Trong sổ tay của ông, trang ngày năm tháng ba đã được khoanh tròn bằng bút đỏ từ tối hôm trước.

Chương khác

Xem thêm