ÔNG TÀ QUỞ MIẾU ĐÁ TRÀ VINH - Chương 4: Vết Nứt Gần Miếu

Chiều ngày bốn tháng ba, Thạch Minh Tuấn quay lại đoạn đường qua phum một mình. Nắng lúc hai giờ chiều vẫn còn gắt, nhưng đã bớt chói hơn buổi trưa. Anh…

Nội dung chương

Chiều ngày bốn tháng ba, Thạch Minh Tuấn quay lại đoạn đường qua phum một mình. Nắng lúc hai giờ chiều vẫn còn gắt, nhưng đã bớt chói hơn buổi trưa. Anh mang theo thước dây, máy ảnh, sổ khảo sát và mấy cây cọc phụ màu vàng. Việc của anh chiều nay là cắm thêm mốc phụ hai bên tuyến, để sáng mai tổ thi công nhìn vào là biết ranh giới mặt bằng cần dọn. Việc nghe đơn giản. Nhưng lòng anh không yên chút nào từ sau buổi họp sáng.

Anh đi chậm dọc theo bờ mương cạn. Mương đã khô từ nhiều tuần nay. Lòng mương lộ ra lớp bùn khô nứt nẻ, cỏ úa nằm rạp xuống hai bên bờ. Tuấn cắm cọc phụ đầu tiên ở mép đường cũ, kéo thước dây đo khoảng cách tới tim tuyến. Anh ghi số đo vào sổ. Rồi anh bước tiếp về phía đầu phum, nơi gốc me và ngôi miếu đang hiện dần ra sau khúc quanh nhẹ của con đường.

Càng tới gần miếu, mặt đất càng có nhiều dấu lạ.

Ban đầu anh chỉ thấy một vệt tối chạy dài trên mặt đất khô. Vệt tối ấy không thẳng. Nó uốn nhẹ như một con rắn nằm yên trong bụi cỏ thấp. Tuấn dừng lại, cúi xuống nhìn kỹ. Đó là một vết nứt đất. Vết nứt không lớn, bề rộng chỉ chừng hai ngón tay ở chỗ rộng nhất. Nhưng nó chạy dài liên tục, từ gần bờ mương vòng qua phía sau gốc me, rồi mất hút vào đám cỏ khô gần chân miếu. Anh chưa từng thấy vết nứt này trong đợt khảo sát đầu tiên. Hoặc có thể nó đã có từ trước mà anh đi vội nên không để ý.

Tuấn quỳ xuống bên vết nứt. Anh lấy tay gạt lớp bụi mỏng trên bề mặt. Đất ở hai mép nứt không bằng nhau. Một bên cao hơn bên kia một chút, rất ít, nhưng đủ để ngón tay anh cảm nhận được độ chênh khi lướt qua. Anh lấy thước dây ra đo. Anh đo bề rộng vết nứt ở ba điểm khác nhau. Anh ghi lại từng con số vào sổ, kèm theo giờ và vị trí tương đối so với gốc me.

Rồi anh đứng dậy đi vòng sang phía mương.

Ở đó anh thấy một vệt đất sụt nhẹ. Vệt sụt nằm ngay bên bờ mương cạn, cách chân miếu không xa. Mặt đất ở chỗ đó lõm xuống thành một vùng trũng nông, dài chừng vài mét, cỏ mọc thưa hơn hẳn xung quanh. Nhìn qua thì không có gì ghê gớm. Người không để ý sẽ đi ngang qua mà không thấy. Nhưng với mắt của người làm khảo sát, một vùng đất trũng bất thường ngay cạnh một vết nứt chạy dài là hai dấu hiệu không nên bỏ qua. Chúng thường đi cùng nhau. Chúng thường là cách mặt đất báo trước điều gì đó ở sâu bên dưới.

Tuấn lấy máy ảnh ra chụp. Anh chụp vết nứt ở cự ly gần. Anh chụp vệt sụt bên bờ mương. Anh chụp một tấm toàn cảnh cho thấy cả vết nứt, gốc me và ngôi miếu trong cùng một khung hình. Anh chụp thêm tấm nữa từ phía đường nhìn vào, để sau này ai xem ảnh cũng hình dung được vị trí tương đối của các dấu hiệu này với tim tuyến.

Trong lúc chụp, anh nhớ lại lời ông Lượng kể chiều hôm qua. Đất dưới miếu này là đất không nên đào sâu. Ông cha xưa dặn là mạch đất dưới đó yếu, đào sâu là sụp, là lún. Lúc nghe, Tuấn chỉ ghi lại như một lời truyền miệng cần để ý. Bây giờ đứng trước vết nứt và vệt sụt thật sự, anh thấy lời dặn ấy không còn là chuyện kể mơ hồ nữa. Nó khớp với những gì mắt anh đang thấy một cách đáng ngại. Anh tự nhắc mình phải bình tĩnh. Khớp nhau không có nghĩa là đã kết luận được gì. Vết nứt có thể do đất khô hạn nứt nẻ bình thường. Vệt sụt có thể do bờ mương xói mòn qua nhiều mùa mưa. Anh cần số liệu, cần khoan thăm dò, cần người có chuyên môn sâu hơn xem xét. Anh không được phép kết luận vội bất cứ điều gì.

Nhưng anh cũng không được phép im lặng bỏ qua.

Tuấn mở sổ khảo sát, viết một đoạn ghi chú dài ở trang dành cho đoạn đầu phum. Anh mô tả vết nứt đất chạy dài gần miếu. Anh mô tả vệt đất sụt nhẹ bên mương cạn. Anh ghi rõ số đo bề rộng vết nứt và chiều dài ước tính của vệt sụt. Anh ghi thêm lời truyền miệng của cao niên trong phum về đất yếu dưới miếu, ghi rõ đây là lời kể chưa kiểm chứng. Cuối đoạn, anh viết đề xuất kiểm tra lại điều kiện đất ở đoạn này trước khi cho máy móc hạng nặng vào thi công. Anh gạch chân hai chữ kiểm tra lại.

Trước khi rời khỏi chỗ vết nứt, Tuấn làm thêm một việc mà anh thường làm mỗi khi gặp dấu hiệu lạ trên mặt đất. Anh bẻ một cành cây khô thẳng gần đó, cắm nhẹ xuống khe nứt để thử độ sâu. Cành cây xuống được một đoạn khá sâu mới chạm đáy cứng. Anh rút cành lên, đo lại phần lún xuống bằng thước dây rồi ghi con số ấy vào sổ. Anh làm lại việc này ở hai điểm khác nhau trên cùng vết nứt. Kết quả không chênh nhau nhiều. Điều đó cho thấy khe nứt không phải chỉ là một đường rạn mỏng trên lớp bụi bề mặt. Nó ăn xuống dưới một khoảng đáng kể.

Đúng lúc đó, một bà cụ trong phum gánh nước đi ngang qua. Bà dừng lại nhìn anh quỳ bên vết nứt, rồi hỏi bằng giọng hiền lành.

- Cậu kỹ sư coi đất hả cậu?

- Dạ, con coi vết nứt này nè bà. Vết này có lâu chưa bà?

Bà cụ đặt gánh nước xuống, nhìn theo hướng tay Tuấn chỉ.

- Nứt này có từ mùa hạn năm ngoái rồi cậu. Năm nay nó dài ra thêm một khúc nữa đó. Hồi trước nó chỉ tới gần bờ mương thôi. Giờ nó vòng qua gần gốc me rồi.

Tuấn ghi nhanh lời bà cụ vào sổ, ghi rõ đây là lời kể của người dân tại chỗ. Một vết nứt đang dài ra theo từng mùa hạn là chi tiết khác hẳn một vết nứt cũ nằm yên. Nó gợi ý mặt đất ở đây vẫn đang chuyển động chậm, dù là chuyển động rất nhỏ và rất khó thấy bằng mắt thường trong ngày một ngày hai.

- Dạ, con cảm ơn bà. Bà đi qua đây hoài có thấy đất chỗ này lún xuống thêm không ạ?

- Ta đi mỗi ngày, ta thấy chỗ trũng bên mương năm nay sâu hơn năm trước một chút. Già cả mắt mờ, ta nói vậy thôi, cậu coi lại cho chắc.

Bà cụ gánh nước đi tiếp vào phum. Tuấn đứng nhìn theo bóng bà một lúc. Hai người dân, một cao niên và một bà cụ, cùng nói về mảnh đất này theo cùng một hướng mà không hề hẹn trước với nhau. Anh càng không thể coi những dấu hiệu chiều nay là chuyện nhỏ được nữa.

Viết xong, anh đứng dậy phủi bụi trên đầu gối. Anh nhìn ngôi miếu nhỏ dưới gốc me. Buổi chiều, bóng me đã phủ mát cả khoảng đất quanh miếu. Bát nhang trước bệ đá vẫn còn một que nhang đang cháy dở, khói bay lên mỏng và thẳng vì không có gió. Hòn đá nhẵn bóng nằm yên như mọi ngày. Tuấn chợt thấy cảnh vật yên bình này và vết nứt dưới chân mình thuộc về hai thế giới khác hẳn nhau. Một bên là niềm tin của người phum. Một bên là dấu hiệu kỹ thuật mà nghề của anh buộc anh phải lên tiếng. Cả hai đều đang nằm trên cùng một mảnh đất. Cả hai đều sẽ bị ảnh hưởng nếu sáng mai máy ủi cứ thế tiến vào.

Anh lấy điện thoại ra, định gọi cho Dũng ngay tại chỗ. Anh muốn báo vết nứt này trước khi lệnh điều máy được ký. Ngón tay anh đã chạm vào tên Dũng trong danh bạ. Nhưng rồi anh dừng lại. Anh nghĩ nên về lán nói trực tiếp thì hơn. Chuyện đất đai không nói gọn qua điện thoại được. Anh cần đưa ảnh và số đo ra trước mặt Dũng. Anh cần một cuộc nói chuyện nghiêm túc, không phải một cuộc gọi vội vàng giữa đường.

Tuấn thu dọn thước dây và cọc phụ, quay về phía lán trại. Anh đi nhanh hơn lúc tới. Trong đầu anh, câu chữ cho cuộc nói chuyện sắp tới đã hình thành dần. Anh sẽ bắt đầu bằng ảnh chụp. Anh sẽ nói về vết nứt trước, vệt sụt sau. Anh sẽ nhắc lời dặn của ông Lượng cuối cùng, như một ý bổ sung chứ không phải lý do chính. Anh sẽ đề xuất hoãn điều máy một ngày để kiểm tra lại. Chỉ một ngày thôi. Một ngày không làm dự án chậm bao nhiêu. Nhưng một ngày có thể tránh được rất nhiều rắc rối về sau.

Về tới cổng lán, anh thấy sân trại đông hơn thường lệ. Mấy người thợ đang dọn dẹp khu vực để xe máy thi công. Phước đứng giữa sân, tay cầm danh sách kiểm tra, đang chỉ đạo việc sắp xếp vật tư cho ngày mai. Thấy Tuấn bước vào với vẻ mặt căng thẳng, Phước gọi với theo.

- Tuấn, cậu về rồi đó hả? Anh Dũng đang tìm cậu nãy giờ đó.

- Bác Dũng ở đâu vậy anh Phước?

- Trong phòng họp. Ổng vừa ký giấy tờ xong.

Tuấn bước nhanh về phía phòng họp tạm. Cửa phòng mở hé. Qua khe cửa, anh thấy Dũng ngồi ở bàn, trước mặt là mấy tờ lệnh đã ký, con dấu đỏ còn để ngửa trên bàn chưa cất. Tuấn gõ cửa hai tiếng rồi bước vào, sổ khảo sát và máy ảnh cầm sẵn trên tay.

- Bác Dũng, con có việc cần báo gấp về đoạn đầu phum ạ.

Dũng ngẩng lên, vẻ mặt không vui vì bị cắt ngang dòng suy nghĩ.

- Việc gì nữa vậy Tuấn? Sáng nay mình chốt hết rồi mà.

- Chiều nay con cắm mốc phụ thì phát hiện một vết nứt đất chạy dài gần miếu, với một vệt đất sụt nhẹ bên mương ạ. Con đã chụp ảnh và đo đạc cẩn thận rồi. Con đề xuất mình kiểm tra lại đất ở đoạn đó trước khi điều máy tới.

Dũng im lặng nhìn Tuấn vài giây. Rồi ông cầm một tờ giấy trên bàn lên, đưa về phía Tuấn. Đó là lệnh điều động máy thi công. Ở góc dưới tờ lệnh, chữ ký của Dũng và con dấu đỏ của đơn vị đã nằm ngay ngắn từ trước khi Tuấn bước vào phòng. Dòng nội dung ở giữa tờ giấy ghi rõ máy ủi sẽ được điều tới đầu phum để chuẩn bị khởi công sáng mai.

Tuấn nhìn tờ lệnh đã ký mà tay cầm máy ảnh của anh chùng xuống. Anh chưa kịp mở một tấm ảnh nào ra. Anh chưa kịp nói một con số đo nào. Lệnh điều máy đã đi trước lời báo của anh một bước, và bước đó là bước không thể rút lại bằng một cuộc nói chuyện ngắn trong buổi chiều muộn này.

Chương khác

Xem thêm