RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 33: Mạch Nước Ngầm Dưới Đáy

Chiều mùng bốn tháng mười hai, bản tổng hợp quan trắc nước ngầm được gửi tới lúc mười bốn giờ đúng hẹn. Thu Hằng mở tập tin ngay trên máy tính của văn…

Nội dung chương

Chiều mùng bốn tháng mười hai, bản tổng hợp quan trắc nước ngầm được gửi tới lúc mười bốn giờ đúng hẹn. Thu Hằng mở tập tin ngay trên máy tính của văn phòng hiện trường, màn hình chi chít biểu đồ và bảng số. Khôi kéo ghế ngồi sát bên cô. Ngoài cửa sổ, nắng chiều hắt xiên qua mặt hồ, năm cột đổ bóng dài xuống nước. Trong phòng chỉ còn tiếng quạt trần quay đều và tiếng chuột máy tính lách cách.

Số liệu quan trắc nhiều ngày được tổng hợp từ các giếng quan trắc quanh bờ hồ và cảm biến áp lực đặt tạm dưới đáy. Thu Hằng cho chạy biểu đồ lưu lượng theo giờ lên màn hình lớn. Đường biểu đồ hiện ra, uốn lượn như một nhịp thở chậm. Khôi nhìn chằm chằm vào đường cong ấy. Ban ngày, đường cong nằm thấp và phẳng. Từ chập tối, nó nhô dần lên. Quanh mốc nửa đêm, nó chạm đỉnh. Rồi hạ xuống chậm rãi về gần sáng.

- Đúng chu kỳ ấy, Thu Hằng nói khẽ. Chu kỳ nhiễu quanh không giờ mà mình theo dõi từ đầu tháng trước.

Cô chồng biểu đồ nhiễu của các trạm đo lên biểu đồ lưu lượng nước ngầm. Hai đường cong gần như ôm sát nhau. Đỉnh gặp đỉnh. Đáy gặp đáy. Lệch nhau chỉ chừng mười lăm tới hai mươi phút ở vài đêm, đúng khoảng trễ mà cảm biến dưới đáy thường chậm hơn trạm đo trên bờ. Khôi ngồi lặng một lúc lâu. Tay anh đặt trên bàn, các ngón gõ nhẹ không thành tiếng.

Bản tổng hợp ghi rõ kết luận của đơn vị quan trắc. Dưới đáy hồ có một mạch nước ngầm chảy xiết bất thường so với các khu vực lân cận của Quận 3. Mạch nước này liên thông với hệ thống kênh rạch cũ quanh khu vực trung tâm, nên lưu lượng của nó không chỉ phụ thuộc vào mưa tại chỗ. Nó còn đổi hướng nhẹ quanh mốc nửa đêm theo thủy triều của hệ thống kênh rạch liên thông, khi nước từ các kênh dâng lên rồi rút xuống theo chu kỳ triều mỗi ngày.

- Đổi hướng nhẹ nghĩa là sao? Khôi hỏi.

Thu Hằng mở trang phụ lục có sơ đồ mũi tên dòng chảy theo từng khung giờ. Cô chỉ tay vào sơ đồ lúc hai mươi hai giờ, rồi sơ đồ lúc không giờ, rồi sơ đồ lúc hai giờ sáng. Ba sơ đồ khác nhau thấy rõ. Trước nửa đêm, dòng chảy dưới đáy dồn về phía đông nam của hồ. Đúng quanh nửa đêm, dòng chảy xoáy nhẹ quanh tâm hồ rồi lệch sang hướng khác. Sau đó nó ổn định dần theo hướng mới cho tới sáng.

- Nước chảy qua vùng thép gỉ và quanh khối kim loại lớn ở tâm hồ, cô nói chậm rãi. Khi dòng chảy đổi hướng và mạnh lên, nó khuấy lớp bùn mỏng, làm thay đổi môi trường quanh khối kim loại. Thiết bị đo trên bờ ghi nhận sự thay đổi ấy thành nhiễu. Nhiễu mạnh nhất ở tâm là vì dòng xoáy tập trung ở tâm.

Khôi gật đầu từng chút một theo lời cô. Mạch ghép thứ hai đã vào chỗ. Thép gỉ và khối kim loại lớn gây nhiễu từ trường cục bộ cho thiết bị. Nước ngầm chảy xiết là thứ làm cho nhiễu ấy sống động, mạnh yếu theo giờ, chứ không đứng yên một mức suốt ngày đêm.

Phần tiếp theo của bản tổng hợp làm cả hai người chú ý hơn nữa. Lưu lượng mạch nước ngầm mạnh lên rõ rệt sau các cơn mưa lớn. Không phải mạnh lên ngay khi mưa rơi. Nó mạnh lên sau mưa chừng vài giờ, khi nước mưa thấm qua lớp đất đắp và mặt đường, dồn xuống tầng nước nông dưới đáy hồ. Có cơn mưa chiều thì tới nửa đêm lưu lượng chạm mức cao nhất trong nhiều ngày quan trắc. Thu Hằng đối chiếu ngay với nhật ký thời tiết của nhóm. Những đêm nhiễu loạn nặng nhất trong sổ của cô đều là những đêm sau mưa lớn vài giờ.

- Đêm hai mươi chín tháng mười một thì sao? Khôi hỏi.

- Mưa lớn từ chiều, cô đáp không cần tra lâu. Đêm ấy đèn đường chập chờn, trạm đo nhảy số liên tục. Lưu lượng ở đây ghi cao nhất đợt quan trắc đầu tiên. Khớp hoàn toàn.

Anh Thủy tới văn phòng lúc gần mười sáu giờ, mang theo sổ lặn của mình để đối chiếu thêm. Khôi kể lại sơ đồ dòng chảy cho anh nghe. Anh Thủy nghe xong, gãi đầu, rồi nói một câu làm cả phòng chú ý.

- Bảo sao có lần tôi xuống đáy mà thấy bùn trôi là lạ, anh nói. Tôi quạt tay một cái, mây bùn không tan thẳng lên mà bị kéo lệch sang một bên, như có dòng kéo ngầm dưới lớp mặt.

- Lần nào vậy anh? Thu Hằng hỏi, bút đã sẵn sàng.

- Lần lặn thứ hai, anh đáp. Và cả lần kiểm chứng gần nhất cũng vậy, nhẹ hơn thôi. Tôi cứ tưởng do tay mình quạt lệch. Giờ nghe sơ đồ này mới thấy không phải.

Thu Hằng ghi lời anh vào cột đối chiếu, kèm ngày lặn và giờ xuống nước. Lời kể của người thợ lặn không phải số liệu. Nhưng khi nó khớp với số liệu độc lập, nó trở thành một dấu cộng thêm cho bức tranh chung. Khôi nhìn ba con người quanh bàn, mỗi người giữ một mảnh. Người đo giữ biểu đồ. Người lặn giữ ký ức dưới nước. Người khoan giữ mẫu thép gỉ trong khay gỗ. Và anh giữ việc ghép chúng lại thành một lời giải thích đứng vững được trước hội đồng dự án.

Chiều muộn, Khôi mang bản tổng hợp sang phòng ông Trọng để báo cáo nhanh tiến độ ngày thứ ba. Ông Trọng lật xem biểu đồ chồng hai đường cong rất lâu. Ông không nói gì về giai thoại hay vật trấn. Ông chỉ hỏi một câu thực tế.

- Đường cong khớp thế này thì cậu giải thích ba vụ tai nạn bằng cách nào? Nước ngầm dưới đáy hồ đâu có trèo lên mặt đường được.

- Đó là việc của ngày mai, thưa anh, Khôi đáp. Ngày mai tôi và Thu Hằng đối chiếu toàn bộ ba vụ với khe nứt mặt đường và nhật ký chập đèn. Nếu nước không lên được mặt đường thì giả thuyết gãy, tôi sẽ ghi rõ là gãy.

Ông Trọng nhìn anh một lúc. Rồi ông gật đầu, trả lại tập tài liệu.

- Cứ làm cho gãy hẳn hoặc đứng hẳn, ông nói. Tôi sợ nhất loại báo cáo nửa đứng nửa gãy. Loại ấy ký vào là chết cả hội đồng.

Khôi ôm tập tài liệu về phòng, lòng nhẹ đi một chút mà cũng nặng thêm một chút. Nhẹ vì hướng đi đã rõ. Nặng vì ngày mai là ngày đối chiếu khó nhất, nơi mọi sợi dây phải buộc lại với nhau hoặc đứt tung ra trước mắt cả nhóm.

Tối hôm ấy, Thu Hằng ở lại muộn để dựng bản đồ tương quan hoàn chỉnh. Cô đặt lớp dòng chảy nước ngầm lên lớp mật độ thép gỉ, rồi đặt cả hai lên bản đồ vị trí các trạm đo quanh hồ. Ba lớp chồng nhau trên màn hình tạo thành một hình gần như đồng tâm. Tâm là khối kim loại giữa hồ. Vòng trong là vùng thép gỉ ken dày quanh chân cột. Vòng ngoài là các trạm đo, nhiễu giảm dần theo khoảng cách. Khôi đứng sau lưng cô nhìn hình ấy hiện dần lên, từng lớp một.

- Đẹp một cách đáng sợ, cô nói khẽ.

- Đẹp vì nó có lý, Khôi đáp. Ngày mai mình kiểm tra nốt phần mặt đường. Nếu phần ấy cũng khớp, mình sẽ có một giả thuyết hoàn chỉnh để đưa vào báo cáo sơ bộ.

- Còn nếu không khớp?

- Thì mình còn sáu ngày để đào tiếp.

Tối đó, Khôi còn gọi điện cho đơn vị quan trắc một lần nữa để hỏi về một chi tiết nhỏ trong phụ lục. Anh muốn biết cảm biến dưới đáy có bị bùn phủ làm sai số hay không. Người phụ trách kỹ thuật trả lời rất rõ. Cảm biến được đặt trong khung bảo vệ, cách lớp bùn mặt một khoảng cố định. Sai số đã được hiệu chỉnh sau mỗi lần kiểm tra định kỳ. Các biên bản hiệu chỉnh đều nằm trong phụ lục, có chữ ký của cả hai bên.

Khôi ghi lại câu trả lời ấy vào sổ, kèm tên người trả lời và giờ gọi. Anh làm việc này thành thói quen từ nhiều năm nay. Một con số muốn đứng vững trong phòng họp thì phải trả lời được ba câu hỏi. Ai đo. Đo bằng gì. Đo lúc nào. Thiếu một câu, con số ấy chỉ còn là một vệt mực trên giấy. Thu Hằng nhiều lần trêu anh cẩn thận quá mức. Nhưng chính cô cũng làm y như vậy với mọi biểu đồ của mình, chỉ là cô không nói ra.

Trước khi về, Thu Hằng in biểu đồ chồng hai đường cong ra giấy khổ lớn, cuộn lại cẩn thận cho vào ống đựng tài liệu. Cô nói bản in này sẽ nằm trong tập báo cáo sơ bộ, ngay sau phần mẫu khoan. Người đọc lật tới đâu sẽ thấy dòng nước và đám thép gỉ đi cùng nhau tới đó. Khôi đồng ý ngay. Một báo cáo tốt không chỉ đúng. Nó còn phải dẫn người đọc đi đúng thứ tự, từ đất, sang nước, rồi mới tới mặt đường và ngọn đèn. Ai đọc vội cũng không lạc đường. Ai đọc kỹ cũng không tìm thấy một khoảng trống nào để chen một lời đồn vào giữa những con số.

Cô lưu tập tin, sao lưu hai nơi, rồi tắt máy. Hai người ra khỏi văn phòng khi vòng xoay đã lên đèn từ lâu. Mưa chưa tới. Trời oi và nặng mây. Khôi nhìn xuống mặt hồ đen phẳng, nghĩ tới dòng nước đang chảy xiết dưới đáy kia, vô hình, không tiếng động, đổi hướng quanh nửa đêm theo nhịp triều xa xôi của những con kênh cũ. Bao nhiêu đêm người ta đã đứng trên bờ này, nhìn kim đo nhảy loạn, rồi ngước lên năm cột mà nghĩ tới những chuyện không đo được. Hóa ra dưới chân họ, nước vẫn chảy, thép vẫn gỉ, và mọi bí ẩn đều có một biểu đồ chờ được vẽ ra cho đúng.

Chương khác

Xem thêm