RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 34: Đối Chiếu Ba Vụ Tai Nạn

Sáng mùng năm tháng mười hai, Khôi và Thu Hằng trải toàn bộ dữ kiện lên bàn họp dài nhất của văn phòng hiện trường. Bàn chật kín giấy. Bên trái là bảng…

Nội dung chương

Sáng mùng năm tháng mười hai, Khôi và Thu Hằng trải toàn bộ dữ kiện lên bàn họp dài nhất của văn phòng hiện trường. Bàn chật kín giấy. Bên trái là bảng theo dõi các vụ việc lúc nửa đêm mà Khôi lập từ giữa tháng mười một. Giữa bàn là bản đồ vòng xoay đánh dấu vị trí từng vụ. Bên phải là chồng nhật ký trạm đo, nhật ký thời tiết, ảnh mẫu thép gỉ và bản tổng hợp nước ngầm. Cuối bàn là cuốn sổ ghi chép về hệ thống đèn quanh hồ, mỏng nhất mà hôm nay lại quan trọng không kém phần nào.

Nguyên tắc làm việc được Thu Hằng nhắc lại ngay từ đầu buổi.

- Mình đối chiếu từng vụ một, cô nói. Chỉ dùng giấy tờ và số liệu có sẵn. Đoán thêm một chi tiết nào là gạch bỏ chi tiết ấy ngay.

Khôi gật đầu. Anh mở bảng theo dõi tới trang đầu tiên.

Vụ đầu tiên xảy ra đêm mười ba tháng mười một. Một người đi xe máy tự ngã ở đoạn đường sát bờ hồ, xe trượt dài trên mặt đường ướt, người chỉ bị xây xát. Đêm ấy có mưa trước đó vài giờ. Nhật ký trạm đo ghi nhiễu nhẹ quanh nửa đêm. Khôi còn nhớ mặt đường đêm ấy loang nước dưới đèn vàng, và anh đã ghi vào sổ hai chữ đường trơn mà lúc đó chưa hiểu hết sức nặng của nó.

Vụ thứ hai trong bảng là đêm hai mươi hai tháng mười một. Mưa vừa tạnh trước nửa đêm không lâu. Một chiếc ô tô mất lái đâm vào dải phân cách sát bờ hồ. Tài xế bị thương nhẹ ở vai. Nhật ký thời tiết ghi mặt đường còn ướt đẫm lúc không giờ. Nhật ký trạm đo ghi nhiễu mạnh hơn vụ đầu, đúng vào khoảng nửa giờ quanh nửa đêm.

Vụ cuối cùng trong bảng là đêm ba mươi tháng mười một. Mưa lớn. Hai chiếc xe máy va vào nhau ngay đoạn vòng xoay sát bờ hồ, nơi mặt đường loang nước và đèn vừa tắt một nhịp. Một người bị gãy tay. Người còn lại xây xát. Đây là vụ nặng nhất trong ba vụ, và cũng là đêm nhiễu loạn lan tới cả hệ thống đèn quanh vòng xoay theo ghi chép của Thu Hằng.

Ba vụ. Ba đêm mưa hoặc vừa sau mưa. Không một vụ nào xảy ra vào đêm khô ráo.

Thu Hằng đọc lại điểm chung ấy thành tiếng, chậm rãi, như sợ bỏ sót một ngoại lệ. Khôi lật ngược bảng theo dõi về những đêm không có vụ việc nào. Hơn chục đêm khô trong tháng mười một. Không vụ nào. Những đêm mưa nhỏ, xe thưa, cũng không vụ nào. Chỉ ba đêm hội đủ nhiều yếu tố cùng lúc mới xảy ra chuyện. Anh ghi nhận xét ấy vào biên bản đối chiếu, kèm danh sách đầy đủ các đêm đã kiểm tra, để bất cứ ai đọc lại cũng tự kiểm chứng được.

Bước tiếp theo là mặt đường. Buổi trưa, hai người đội nón ra hiện trường cùng một kỹ thuật viên đường bộ của đội dự án. Họ đi bộ chậm quanh vòng xoay, cúi nhìn từng đoạn mặt đường sát bờ hồ. Ngày khô, mặt đường trông bình thường. Nhưng khi cúi sát và nhìn nghiêng dưới nắng, những khe nứt nhỏ hiện ra rõ ràng. Khe chạy dọc theo mép đường. Khe chéo qua vệt bánh xe quen thuộc. Có khe hẹp như sợi tóc. Có khe đủ nhét vừa đầu bút bi.

Kỹ thuật viên lấy chai nước tưới thử lên một đoạn khe trong khu vực đã khoanh an toàn. Nước biến mất nhanh bất thường. Nó không loang ra mặt đường. Nó chui thẳng xuống khe.

- Dưới lớp mặt đường này rỗng một phần rồi, anh ta nói. Nước từ dưới đẩy lên hay nước từ trên thấm xuống đều đi qua mấy khe này dễ dàng.

Khôi quỳ xuống bên khe nứt lớn nhất, đặt tay lên mặt đường khô ấm nắng. Anh hình dung đêm mưa, khi mạch nước ngầm dưới đáy hồ dâng mạnh sau mưa, nước rò ngược lên qua những khe này, loang thành một lớp mỏng trên mặt đường đúng đoạn cua của vòng xoay. Lớp nước mỏng ấy không sâu. Nó chỉ cần đủ trơn. Nhất là khi nó lẫn với bùn mịn và dầu xe tích lâu ngày trong khe.

- Ban ngày xe đông, tốc độ chậm, lại có ánh sáng rõ nên ít ai trượt, Thu Hằng nói. Nửa đêm xe thưa, người ta chạy nhanh hơn, tầm nhìn kém hơn. Cùng một lớp nước trơn mà hậu quả khác hẳn.

Mảnh ghép cuối cùng là hệ thống đèn. Chiều hôm ấy, đội điện của dự án mở tủ điện và vài đoạn cáp quanh hồ cho nhóm kiểm tra theo yêu cầu đối chiếu. Cáp đã cũ. Vỏ cách điện nứt nẻ nhiều chỗ. Có đoạn nối quấn tạm từ đợt sửa chữa nào không ai còn nhớ rõ. Nhật ký vận hành ghi hệ thống cáp đèn quanh hồ đã cũ. Nó từng chập chờn trong đêm mưa dông đầu tháng mười một. Đỉnh điểm là đêm hai mươi chín và ba mươi tháng mười một, khi đèn tắt nhịp trùng với dao động của trạm đo.

Thợ điện trực tiếp kiểm tra một đoạn cáp sát bờ hồ bằng đồng hồ đo. Anh ta lắc đầu.

- Mưa ngấm vào chỗ nối này thì chập là chuyện sớm muộn, anh ta nói. Đèn quanh vòng xoay dùng chung một tuyến cáp cũ. Chập một điểm là cả đoạn nhấp nháy theo.

Khôi đứng nhìn đoạn cáp mục trong tay người thợ điện. Mọi chuyện bỗng xếp thành một hàng thẳng tắp trong đầu anh. Mạch nước ngầm chảy xiết dưới đáy hồ, mạnh lên sau mưa và đổi dòng quanh nửa đêm. Cốt thép gỉ sét và khối kim loại lớn dưới bùn gây nhiễu từ trường cục bộ, làm thiết bị đo quanh hồ nhảy loạn đúng chu kỳ của dòng nước. Nước ngầm rò qua khe nứt làm trơn mặt đường đêm mưa. Cáp đèn cũ chập chờn khiến người đi đường mất một nhịp sáng đúng đoạn cua trơn nhất. Ba vụ việc lúc nửa đêm không cần một bàn tay vô hình nào cả. Chúng cần mưa, nước, khe nứt, cáp mục và một chút chủ quan của người chạy xe nhanh trong đêm vắng.

Tối về văn phòng, Thu Hằng dựng bảng tương quan cuối cùng. Mỗi hàng là một vụ việc. Mỗi cột là một yếu tố. Mưa trước nửa đêm. Lưu lượng nước ngầm cao. Nhiễu trạm đo mạnh. Mặt đường có khe nứt ở đúng vị trí trượt ngã. Đèn chập hoặc tắt nhịp. Ba hàng đều sáng đủ các cột. Không hàng nào thiếu một cột quyết định.

- Giả thuyết hoàn chỉnh rồi, cô nói. Viết được thành báo cáo sơ bộ.

- Hoàn chỉnh ở mức sơ bộ thôi, Khôi nhắc. Mình chưa bịt khe thử nghiệm, chưa thay cáp, chưa có đêm mưa kiểm chứng sau khi sửa. Thiếu kiểm chứng thì vẫn là giả thuyết mạnh, chưa phải kết luận chính thức.

Thu Hằng gật đầu, ghi đúng câu ấy vào cuối bảng tương quan, nguyên văn ý của anh. Cô luôn tôn trọng ranh giới giữa điều đã đo được và điều còn phải chờ. Chính sự cứng rắn ấy làm Khôi tin cô hơn bất cứ lời khen nhanh miệng nào trong các cuộc họp.

Anh gọi điện báo nhanh cho anh Thủy về kết quả đối chiếu. Anh Thủy nghe xong, im lặng vài giây.

- Vậy là dưới đáy không có gì bắt người ta cả, anh nói. Chỉ có nước với sắt mục thôi sao?

- Chỉ có nước, sắt mục, đường nứt và đèn cũ, Khôi đáp. Bấy nhiêu thứ cộng lại trong một đêm mưa là đủ làm người ta ngã gãy tay rồi. Không cần thêm gì nữa đâu anh.

- Nghe vậy tôi lại thấy nhẹ người, anh Thủy nói. Lặn xuống chỗ có nước chảy còn đỡ sợ hơn lặn xuống chỗ không hiểu nổi.

Khôi cười khẽ, gác máy. Anh ở lại văn phòng thêm một giờ để viết biên bản đối chiếu của ngày thứ tư. Viết xong, anh đọc lại hai lần. Không một chữ nào nhắc tới trấn yểm như nguyên nhân. Không một chữ nào đổ lỗi cho khối kim loại dưới đáy hồ. Khối kim loại ấy, trong toàn bộ bản đối chiếu, chỉ xuất hiện ở đúng một vai trò: một phần của nguồn gây nhiễu cho thiết bị đo, cùng với đám thép gỉ quanh nó. Nó không làm trơn đường. Nó không tắt đèn. Nó không đẩy ngã bất cứ ai.

Trước khi rời hiện trường buổi trưa hôm ấy, Khôi còn nhờ kỹ thuật viên đánh dấu sơn lên từng khe nứt đã kiểm tra. Sơn vàng. Nét ngắn. Mỗi vệt sơn kèm một con số viết bằng phấn trắng bên cạnh. Thu Hằng chụp ảnh toàn cảnh từng đoạn, rồi chụp cận cảnh từng khe. Bộ ảnh ấy sau này sẽ là bản đồ gốc cho đội thi công bịt khe. Không có nó, đội thi công sẽ phải mò lại từ đầu trong đêm tối.

- Đánh dấu thế này, mưa đêm có trôi phấn không? Thu Hằng hỏi.

- Phấn trôi thì sơn còn, kỹ thuật viên đáp. Sơn này bám mặt đường được vài tuần. Đủ cho tới ngày thi công.

Khôi cúi xuống nhìn vệt sơn cuối cùng ở đoạn cua sát bờ hồ. Vệt sơn nhỏ xíu. Vàng nhạt. Nó nằm ngay vệt bánh xe quen thuộc của hàng nghìn lượt xe qua lại mỗi ngày. Anh chợt nghĩ những thứ gây ra chuyện lớn thường rất nhỏ. Một khe nứt hẹp. Một mối nối cáp mục. Một lớp nước mỏng trong đêm. Người ta cứ đi tìm nguyên nhân to tát ở tận đáy hồ, trong khi một phần nguyên nhân nằm ngay dưới bánh xe của chính mình, ngày nào cũng nhìn thấy mà không ai buồn cúi xuống.

Anh gấp biên bản lại, kẹp vào tập tài liệu đang dày lên từng ngày. Ngày mai anh sẽ đi gặp thầy Minh Đạo. Không phải để xin một lời giải thích khác. Mà để nói về một việc khác hẳn: giữ lại khối kim loại ấy như một phần của nơi này, bằng một cách mà cả người tin vào số liệu lẫn người trân trọng lệ cũ đều có thể gật đầu.

Chương khác

Xem thêm