RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 37: Tranh Luận Về Chi Phí

Mười lăm giờ chiều mùng tám tháng mười hai, phòng họp tầng ba nóng hơn thường lệ vì điều hòa hỏng một bên. Ông Trọng ngồi đầu bàn với tập báo cáo sơ bộ…

Nội dung chương

Mười lăm giờ chiều mùng tám tháng mười hai, phòng họp tầng ba nóng hơn thường lệ vì điều hòa hỏng một bên. Ông Trọng ngồi đầu bàn với tập báo cáo sơ bộ đã đọc kỹ, mép giấy đầy dấu bút đỏ ghi chú. Khôi ngồi đối diện, trước mặt là bảng chi phí đối chiếu in thành nhiều bản. Thu Hằng ngồi cạnh anh, mang theo cả tập đơn giá tham khảo để ai hỏi tới đâu có giấy tới đó.

Ông Trọng mở đầu không vòng vo.

- Tôi đọc báo cáo sơ bộ rồi, ông nói. Nguyên nhân tự nhiên, tôi tạm tin. Nhưng phương án giữ nguyên khối kim loại đồng nghĩa với việc phải chi thêm tiền sửa khe nứt mặt đường, thay cáp đèn và theo dõi dài hạn, trong khi trục vớt một lần là xong. Các cậu giải thích cho tôi nghe vì sao tôi phải chọn cách tốn kém và kéo dài như vậy.

Phòng họp im lặng. Đại diện đơn vị thi công gật gù theo câu nói ấy. Ai cũng thích một việc làm một lần rồi quên. Không ai thích một việc phải quay lại kiểm tra nhiều lần trong nhiều tháng.

Khôi phát bảng chi phí vòng quanh bàn. Anh chờ mọi người nhìn lướt qua các cột số rồi mới nói.

- Thưa anh, trục vớt một lần là xong chỉ đúng khi việc kéo lên diễn ra trơn tru, anh nói. Khối kim loại nằm dưới bùn mấy chục năm, vướng vào vùng kết cấu cũ gỉ sét quanh chân cột. Không đơn vị nào dám cam kết kéo lên trong một lần, trong một ngày, mà không làm xáo trộn đáy hồ.

- Cậu có giấy nào chứng minh điều đó không, hay lại cảm tính? ông Trọng hỏi.

Thu Hằng đẩy về phía ông hai văn bản trả lời của hai đơn vị trục vớt mà nhóm đã liên hệ hỏi giá trong hai ngày qua. Cả hai đều ghi rõ điều kiện khảo sát thêm trước khi báo giá cuối cùng. Cả hai đều không cam kết thời gian hoàn thành nếu khối kim loại liên kết với kết cấu cũ dưới bùn. Một đơn vị còn ghi thẳng: rủi ro phát sinh do bên mời thầu chịu.

Ông Trọng đọc hai văn bản ấy chậm rãi. Mắt ông nheo lại ở dòng rủi ro. Ông đặt giấy xuống, không nói gì, ra hiệu cho Khôi nói tiếp.

- Chi phí trục vớt trong bảng của tôi gồm sáu khoản, Khôi nói. Thuê đội chuyên dụng và cần cẩu. Xà lan và vận chuyển. Xử lý khối kim loại sau khi kéo lên. San lấp và phục hồi đáy hồ. Khảo sát lại toàn bộ sau trục vớt. Và khoản dự phòng rủi ro nếu đáy hồ bị xáo trộn làm chậm thi công chính. Cộng lại, nó không rẻ hơn phương án giữ nguyên. Nó chỉ tập trung tiền vào một lần chi, nghe gọn hơn khi trình bày thôi.

- Còn phương án của cậu thì rải tiền ra bao lâu? đại diện thi công hỏi.

- Sửa khe nứt làm theo đoạn vào ban đêm, khoảng một tuần, Khôi đáp. Thay cáp và đèn khoảng bốn đêm. Biển báo và ca trực đêm mưa duy trì cho tới khi sửa xong và qua kiểm chứng. Theo dõi số liệu duy trì vài tháng nhưng dùng chính trạm đo sẵn có của dự án, nhân lực là người của nhóm, chi phí phát sinh rất thấp.

Ông Trọng lật bảng chi phí sang trang hai. Trang này là phần Khôi chuẩn bị kỹ nhất. Nó không nói về tiền. Nó nói về điều tiền không mua lại được. Nếu trục vớt, khối kim loại biến mất khỏi đáy hồ vĩnh viễn. Thiết kế cải tạo sau này muốn kể lại câu chuyện của hồ cho người dân cũng chỉ còn tấm ảnh cũ và lời kể. Nếu giữ nguyên, dự án vừa sửa được hạ tầng gây tai nạn thật sự, vừa giữ được một phần vật chất của công trình xưa cho phần thuyết minh cảnh quan về sau.

- Cậu lại mang cảm tính vào rồi, ông Trọng nói, nhưng giọng đã mềm hơn lúc đầu buổi.

- Thưa anh, phần này tôi ghi rõ là giá trị cảnh quan, không tính thành tiền, Khôi đáp. Hội đồng có thể cho nó bằng không cũng được. Ngay cả khi cho bằng không, tổng chi phí hai phương án vẫn gần nhau, mà phương án giữ nguyên sửa đúng nguyên nhân gây tai nạn. Phương án trục vớt tốn tiền ngang ngửa mà không bịt được khe nứt nào, không thay được mét cáp nào.

Cán bộ phụ trách an toàn giao thông ngồi cuối bàn lên tiếng lần đầu.

- Tôi ủng hộ sửa đúng nguyên nhân, ông nói. Kéo khối kim loại lên rồi đường vẫn trơn, đèn vẫn chập, xe vẫn ngã thì ban quản lý biết trả lời báo chí thế nào? Lúc ấy tiền đã chi mà chuyện vẫn còn nguyên.

Câu nói ấy làm không khí trong phòng đổi hẳn. Ông Trọng nhìn vị cán bộ một lúc, rồi nhìn xuống bảng chi phí. Ông lấy bút đỏ khoanh vào hai khoản: bịt khe rò và thay cáp đèn. Ông gạch chân dòng theo dõi dài hạn.

- Theo dõi dài hạn là theo dõi cái gì, bao lâu, ai chịu trách nhiệm ký biên bản mỗi đợt? ông hỏi dồn.

Thu Hằng trả lời rành rọt từng ý. Theo dõi số liệu trạm đo quanh hồ và lưu lượng nước ngầm. Theo dõi tình trạng mặt đường sau khi bịt khe qua các đợt mưa. Theo dõi hệ thống đèn mới qua các đêm mưa lớn. Chu kỳ báo cáo mỗi tháng một lần trong quý đầu, sau đó mỗi quý một lần. Người chịu trách nhiệm tổng hợp là cô. Người ký xác nhận là Khôi. Mẫu biên bản cô đã soạn sẵn, nằm ở phụ lục cuối bảng chi phí.

Ông Trọng gật đầu chậm rãi. Lần gật này khác hẳn những lần gật xã giao trong các cuộc họp trước. Khôi nhận ra điều đó. Nhưng anh cũng nhận ra cuộc tranh luận chưa ngã ngũ. Ông Trọng chưa nói chữ duyệt nào. Ông mới chỉ ngừng phản đối bằng giọng gay gắt nhất.

- Tôi còn một băn khoăn nữa, ông nói. Nếu giữ khối kim loại mà dư luận ngoài kia cứ đồn rằng dự án sợ không dám đụng vào vật trấn, báo chí hỏi tới thì ai trả lời?

- Tôi trả lời, Khôi nói ngay. Bằng báo cáo nguyên nhân tự nhiên và bằng kết quả sửa chữa. Khi đường hết trơn, đèn hết chập, đêm mưa không còn vụ việc nào nữa, lời đồn sẽ tự yếu đi. Còn nếu mình kéo khối kim loại lên chỉ để dẹp lời đồn, mà tai nạn vẫn xảy ra, thì lời đồn sẽ mạnh gấp mười lần hôm nay.

Phòng họp lại yên lặng. Ngoài cửa sổ, mây chiều kéo tới dày dần, che mất nắng cuối ngày trên mặt hồ. Dự báo thời tiết trên điện thoại của Thu Hằng báo đêm mai có mưa lớn. Cô đưa màn hình cho Khôi xem. Anh nhìn vệt mây radar đỏ rực đang tiến về thành phố, lòng chợt thắt lại. Đêm mai sẽ là một đêm đo khó khăn. Nhưng cũng có thể là một đêm chứng minh được nhiều điều, nếu nhóm chuẩn bị kỹ từ chiều.

Ông Trọng đứng dậy, kết thúc cuộc họp bằng một câu không nghiêng về phía nào.

- Tranh luận hôm nay ghi vào biên bản là chưa ngã ngũ, ông nói. Cậu còn hai ngày để hoàn thiện phương án tổng. Trong phương án tổng, tôi muốn thấy đủ cả phần kỹ thuật, phần chi phí, phần theo dõi và phần xử lý dư luận. Thiếu một phần là tôi không trình hội đồng đâu.

- Tôi hiểu, thưa anh, Khôi đáp.

Mọi người ra khỏi phòng họp. Thu Hằng ôm chồng giấy đi cạnh Khôi xuống cầu thang.

- Ông ấy mềm rồi, cô nói khẽ. Mềm hơn hẳn hôm ký lệnh trục vớt.

- Mềm chưa phải duyệt, Khôi đáp. Mai mưa lớn. Mình phải trực đo cho tử tế. Nếu đêm mai số liệu loạn mà không có vụ việc nào nhờ biển báo và người trực, đó sẽ là một bằng chứng sống cho phương án tổng. Bằng chứng ấy đáng giá hơn mọi lời tranh luận hôm nay.

- Tối nay tôi kiểm tra lại toàn bộ biển báo và danh sách ca trực, cô nói. Anh lo phần phương án tổng đi. Mình chia nhau như ngày đầu.

Khôi gật đầu. Hai người tách nhau ở chân cầu thang. Anh về văn phòng, mở tập tin phương án tổng còn dang dở, viết thêm mục xử lý dư luận bằng đúng những câu anh vừa nói trong phòng họp. Viết xong, anh đọc lại, thấy tay mình hơi run vì mệt nhiều ngày liền. Anh rót ly nước, uống chậm, rồi tiếp tục gõ. Ngoài kia, gió bắt đầu thổi mạnh qua hàng cây quanh hồ, báo hiệu cơn mưa lớn ngày mai đang tới gần hơn từng giờ.

Tối hôm ấy, Khôi ở lại văn phòng tới gần hai mươi mốt giờ để chốt lại bảng chi phí lần cuối. Anh gọi điện cho đơn vị thi công hỏi lại đơn giá trám khe theo mét dài. Anh gọi cho đội điện hỏi giá cáp mới theo cuộn và công thay theo đêm. Mỗi con số anh đều ghi kèm tên người báo giá và giờ gọi. Thu Hằng đã về trước, nhưng cô để lại trên bàn anh một xấp phụ lục in sẵn, kèm một mảnh giấy nhắn viết tay. Mai cãi cho chắc. Số nào không chắc thì đừng nói.

Khôi đọc mảnh giấy nhắn, cười khẽ, rồi kẹp nó vào trang đầu của tập tài liệu. Anh tắt máy tính khi ngoài cửa sổ mưa bắt đầu rơi lất phất, như một lời nhắc nhẹ về đêm mai. Đêm mai mưa lớn thật sự sẽ tới. Anh khóa cửa văn phòng, đứng dưới hiên nhìn mưa một lúc. Mặt đường bắt đầu ướt. Đèn vòng xoay hắt xuống những vệt sáng dài. Anh nghĩ về biển báo, về ca trực, về những con người sẽ đứng dưới mưa ngày mai để giữ cho một đêm nữa trôi qua yên ổn. Rồi anh mở ô, bước ra phố, đi bộ về nhà trọ trong tiếng mưa đều đều trên tán ô.

Chương khác

Xem thêm