Sau Bức Màn Nhung - Chương 24: Hai Bóng Đứa Trẻ Đi Theo Loan
Tiếng gõ nhịp sênh từ khoảng không vô hình vọng xuống, từng tiếng "cạch... cạch..." đanh gọn nện thẳng vào lòng đêm tĩnh mịch của ngôi đình cổ. Mỗi tiếng…
Nội dung chương
Tiếng gõ nhịp sênh từ khoảng không vô hình vọng xuống, từng tiếng "cạch... cạch..." đanh gọn nện thẳng vào lòng đêm tĩnh mịch của ngôi đình cổ. Mỗi tiếng gõ vang lên đều làm mặt sàn gỗ dưới chân rung bần bật, kéo theo luồng gió buốt buốt từ mé sông Tiền thổi thốc qua các khe ván mục.
Loan nằm rạp dưới sàn gạch chánh điện, hai bàn tay run rẩy bấu chặt vào những mảnh chén sành vỡ nát. Máu từ các vết cắt nơi đầu gối và lòng bàn tay thấm ướt lớp tro tàn của mâm lễ tạ tội. Cơn đau xé rách từng thớ thịt, nhưng sự nghẹt thở nơi cổ họng vừa được giải phóng khỏi chiếc thòng lọng khói đen khiến cô tham lam hít từng ngụm khí lạnh. Lồng ngực cô phập phồng dữ dội, buốt nhói như có dằm đâm vào phế quản.
Bên cạnh chân bàn thờ Tổ, Bạch Vân vẫn ngồi bất động. Gương mặt người đàn chị từng giữ vai đào chính mười hai năm trắng bệch, không còn lấy một giọt máu. Hai bờ môi nứt nẻ của Bạch Vân mím chặt, đôi bàn tay gầy guộc ôm lấy cổ họng trần trụi. Ánh mắt chị nhìn Loan trĩu nặng sự xót xa cùng nỗi thống khổ tột cùng. Chị muốn nói điều gì đó, muốn cất lời dặn dò đứa em cùng gánh, nhưng từ cuống họng chỉ phát ra những tiếng thở khè khè đứt quãng. Nghiệp hát cả một đời, giọng ca từng làm say đắm biết bao bến chợ miệt vườn đã tan thành mây khói sau lời thề máu.
Ba Đờn quỳ thụp bên cạnh, hai tay ôm chặt cây đờn kìm đã nứt toác mặt gỗ. Lão run rẩy nhìn lên xà rạp, nơi hai làn khói đen kịt vẫn đang vần vũ quanh những vì kèo cổ kính. Giọng lão khàn đặc, lẫn trong tiếng gió rít qua mái ngói:
- Con Loan... Mau đứng dậy! Tiếng sênh của vong hầu đã điểm nhịp thứ mười rồi. Mày chỉ còn thời gian từ giờ cho tới khi hết canh ba. Bước ra sân khấu mau!
Bầu Năm cũng lảo đảo bước tới, gương mặt già nua hằn sâu những nếp nhăn sợ hãi. Ông đưa tay đỡ lấy một bên nách Loan, cố sức kéo cô đứng dậy khỏi vũng máu loãng:
- Nghe lời chú Ba đi con! Con Vân đã đem cả mạng sống nghề nghiệp ra để đổi lấy mạng mày rồi. Đừng để máu của nó đổ xuống vô ích. Điệu múa Thanh Xà... mày phải múa cho trọn vẹn, không được sai một nhịp chân, không được trật một thế tấn. Bằng không, cả cái gánh hát này đều phải chìm xuống đáy sông Tiền theo mâm lễ!
Loan cắn răng, vị tanh nồng của máu tươi trào lên đầu lưỡi. Cô nhìn sang Bạch Vân. Người đàn chị khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên sự kiên quyết và tha thứ, một sự bao dung đến tàn nhẫn làm trái tim Loan quặn thắt. Cảm giác hổ thẹn bóp nghẹt tâm can cô đào trẻ. Cô từng nghĩ mình tài giỏi, từng tin hào quang sân khấu thuộc về kẻ có nhan sắc và tham vọng, để rồi chính tay dìm gánh hát vào họa diệt vong. Giờ đây, đứng trên bờ vực sinh tử, người che chắn cho cô lại chính là người cô từng tìm cách hạ bệ.
Tiếng sênh gỗ lại gõ giòn giã: "Cạch... cạch... cạch..."
Nhịp phách bắt đầu dồn dập hơn. Âm khí từ trên nóc đình hạ thấp xuống, đè nặng lên đôi vai gầy guộc của Loan. Những mảng da xám xịt hình vảy rắn trên cánh tay và dọc sống lưng cô bắt đầu co rút, ngứa ngáy và nóng rát như bị áp thanh sắt nung đỏ. Lớp da rắn ma quái đang đòi hỏi sự phục tùng.
Loan gạt tay Bầu Năm ra. Cô tự mình đứng thẳng dậy bằng đôi chân run rẩy. Mỗi bước cử động, những mảnh sành găm sâu nơi đầu gối lại cọ vào khớp xương khiến cô rùng mình, mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm tấm lưng áo rách bươm. Không có xiêm y lộng lẫy kết cườm óng ánh, không có vương miện đính ngọc xà cừ, Loan bước đi chỉ với thân xác tả tơi nhuốm đầy máu và bụi tro.
Cô lê từng bước chân nặng nề hướng về phía bức màn nhung đỏ thẫm ngăn cách hậu trường với sân khấu chính. Bức màn nhung cũ kỹ, sờn rách theo năm tháng, bốc lên mùi vải mục và mùi ẩm mốc của những mùa mưa miền Tây. Loan đưa bàn tay run rẩy chạm vào mép vải thô ráp. Một làn hơi lạnh buốt từ phía sàn diễn tràn qua kẽ màn, phả thẳng vào mặt cô.
Bên ngoài, sân khấu đình làng hoàn toàn chìm trong bóng tối dày đặc.
Không có ánh đèn măng-sông rực rỡ, không có ánh đèn rọi quét những luồng sáng xanh đỏ huyền ảo, cũng không có tiếng vỗ tay tán thưởng rộn rã của bà con miệt vườn. Sàn diễn chỉ trơ trọi những phiến ván gỗ lim đen bóng, lạnh ngắt dưới màn đêm cuối năm. Gió sông Tiền thổi thốc qua các hàng cột đình, tạo nên những thanh âm u u rợn người, tựa hồ tiếng thở dài của hàng trăm kiếp đào kép đã khuất bóng.
Loan bước qua bức màn nhung, đặt bàn chân trần đầu tiên lên mặt sàn gỗ. Cái lạnh thấu xương từ ván gỗ lập tức truyền thẳng lên sống lưng.
Ngay khi cô đứng vào vị trí giữa sân khấu, tiếng gõ sênh bỗng ngưng bặt.
Không gian rơi vào một khoảng lặng nghẹt thở. Bóng tối như quánh lại thành từng khối, bọc kín lấy cô đào trẻ. Trên cao, từ những thanh xà gồ căm xe nằm vắt ngang nóc rạp, hai đốm sáng màu xanh lơ lờ lóe lên. Hai cái bóng đứa trẻ mặt trắng bệch đang ngồi vắt vẻo trên xà nhà, hai đôi mắt đen ngòm không đáy trừng trừng nhìn xuống thân thể đầy thương tích của Loan.
Từ góc tối của cánh gà bên tả, nơi không có bóng dáng một nhạc công nào, tiếng đàn kìm bỗng cất lên.
"Tưng... tịch... tòng..."
Tiếng đờn không dùng để đệm cho một khúc hát ngọt ngào, mà mang âm hưởng khô khốc, đứt đoạn của khúc "Khốc hoàng thiên". Từng sợi dây cước tự rung lên bần bật trong không khí, tấu lên những thanh âm bi ai, ai oán đến xé lòng. Đó là tiếng đàn đòi nợ, tiếng đàn dẫn lối cho một nghi thức chuộc tội bằng máu thịt.
Loan nhắm nghiền hai mắt rồi từ từ mở ra. Ánh mắt cô không còn vẻ ngạo mạn, đố kỵ của một cô đào trẻ vừa chạm tay vào danh vọng, mà chỉ còn sự cung kính tuyệt đối trước linh hồn của nghệ thuật truyền đời. Cô chùng gối xuống, đặt chân theo thế tấn chữ Đinh.
Điệu múa Thanh Xà bắt đầu.
Cánh tay phải của Loan nâng lên, cổ tay uốn lượn theo nhịp đàn ai oán. Cử động đầu tiên kéo căng lớp da thịt đang rách toạc bên sườn. Cơn đau buốt nhói khiến hàm răng Loan va vào nhau lập cập, nhưng bàn tay cô vẫn giữ đúng dáng dấp của loài rắn trườn ra khỏi hang sâu. Từng ngón tay búp măng vươn dài, chuyển động mềm mại giữa khoảng không đen đặc.
Mỗi khi thân mình Loan xoay chuyển, những mảng vảy xám ngoét bám trên da thịt cô lại cọ sát vào nhau sột soạt. Động tác múa càng chuẩn xác, áp lực tâm linh đè nặng lên cơ thể cô càng gia tăng. Loan cảm nhận rõ ràng từng thớ cơ bắp đang bị xé rách dưới sức ép của điệu vũ tạ tội.
"Tịch... tòng... xang..."
Tiếng đàn kìm đổi nhịp, nhanh hơn và dồn dập hơn. Loan xoay người trên một gót chân. Bàn chân trần của cô xoay tròn trên mặt gỗ thô ráp, kéo lê những vệt máu tươi đỏ thẫm thành một vòng tròn hoàn mỹ trên sàn diễn. Máu từ vết thương rỉ ra, trơn trượt trên ván gỗ, nhưng Loan không hề lảo đảo. Cô ghìm chặt trọng tâm, thân thể uốn éo theo hình chữ S, tái hiện lại trọn vẹn sự uyển chuyển nhưng đầy nguy hiểm của xà tinh.
Một tiếng "tách" giòn tan vang lên từ bắp tay Loan.
Một mảng vảy xám to bằng miệng chén bỗng bật gốc khỏi da thịt cô, rơi cạch xuống sàn gỗ. Máu tươi lập tức phun ra từ miệng vết thương hở hoác, nhuộm đỏ cánh tay. Cơn đau rát tột cùng làm Loan suýt ngã quỵ, nhưng tiếng sênh gỗ trong hư không lại gõ dồn một nhịp cảnh cáo. Loan cắn chặt môi, không cho phép bản thân dừng lại dù chỉ nửa khắc. Cô tiếp tục hất tay, ngửa cổ ra sau, thực hiện động tác vươn mình đón trăng của Thanh Xà.
Trên xà rạp, hai bóng đứa trẻ bắt đầu trườn dọc theo thân cột đình tụt xuống. Chúng lơ lửng giữa không trung, cách đỉnh đầu Loan chỉ chừng vài thước. Gương mặt thoa phấn trắng bệch của chúng méo mó theo từng cử động của cô đào. Khóe miệng rách toạc của đứa trẻ mặc xiêm y trắng khẽ giật giật, hai dòng nước bùn xám ngoét từ hốc mắt sâu hoắm rỉ dài xuống cằm.
Loan không dám nhìn thẳng vào đôi mắt ma quái ấy. Toàn bộ tâm trí cô dồn hết vào từng nhịp phách của tiếng đàn vô hình. Cô múa không phải để phô diễn tài năng, không phải để tranh đoạt ánh hào quang đào chính, mà đang múa bằng toàn bộ sự sống còn sót lại trong huyết quản. Mỗi động tác quẫy đuôi, xoay tấn, vươn tay đều là một lời sám hối muộn màng gửi tới Tổ nghề và những linh hồn oan khuất đã ngã xuống vì sự nghiệt ngã của bức màn nhung.
Tiếng đàn kìm càng lúc càng ai oán, hòa lẫn cùng tiếng gió rít bên ngoài sông Tiền nghe như tiếng khóc than của muôn vàn phận đời trôi nổi theo gánh hát.
Loan xoay người liên tục ba vòng giữa sân khấu. Tốc độ xoay nhanh đến mức tà áo rách bươm của cô bay phần phật trong gió đêm. Theo từng vòng xoay nghiệt ngã, những mảng vảy xám trên cơ thể Loan thi nhau rụng rơi lả tả xuống sàn diễn. Mỗi chiếc vảy tróc ra là một lần da thịt cô bị xé toạc, để lộ lớp da non đỏ hỏn, rướm máu. Vảy rắn rơi xuống sàn gỗ mục, chạm phải những vệt máu tươi liền phát ra tiếng xèo xèo rồi tan biến thành những làn khói xám nhạt, bốc lên mùi bùn non ngai ngái.
Đầu gối Loan run rẩy kịch liệt. Sức cùng lực kiệt, đôi mắt cô mờ đi vì mất máu và kiệt sức. Cổ họng khô khốc chỉ còn phát ra những hơi thở đứt quãng như tiếng bễ lò rèn. Một mảnh sứ vỡ còn sót lại trong đầu gối cựa quậy, đâm thủng một nhánh gân khiến chân trái cô khuỵu xuống.
Nhịp đàn kìm bỗng khựng lại nửa nhịp.
Trên không trung, hai bóng đứa trẻ lập tức há to chiếc miệng đỏ lòe, chuẩn bị lao xuống cắn xé thân xác cô đào phạm tội. Gió sông rít lên từng hồi man dại, làm những tấm phên tre quanh đình rung lên bần bật.
Từ phía sau bức màn nhung, một âm thanh nghẹn ngào bỗng vang lên.
Bạch Vân. Chị không thể cất giọng hát, nhưng hai bàn tay chị đang đập mạnh vào thành chiếc rương tuồng bằng gỗ mun, tạo thành những tiếng gõ nhịp trầm đục nhưng dứt khoát. Ba Đờn cũng bừng tỉnh, lão gạt nước mắt, chắp hai ngón tay gõ mạnh lên mặt trống cơm mục nát nơi cánh gà. Những âm thanh mộc mạc, thô sơ của những người giữ gánh hát gia đình vang lên, nâng đỡ lấy nhịp múa đang sắp sửa gãy đổ của Loan.
Ánh mắt Loan bừng sáng giữa bóng tối. Cô nhìn thấy bóng dáng gầy guộc của Bạch Vân đứng tựa vào mép màn nhung, đôi bàn tay bật máu vẫn không ngừng gõ nhịp tiếp sức cho cô. Tình thương và sự hy sinh của đàn chị như một dòng nước ấm chảy tràn qua lồng ngực đang nguội lạnh của Loan.
Cô đào trẻ nghiến răng, dùng toàn bộ sức tàn chống chân phải đứng bật dậy.
Loan tung người lên không trung trong động tác khó nhất của vở tuồng: Thanh Xà thối thác quy nguyên. Thân hình cô lượn một vòng cung tuyệt mỹ giữa màn đêm đen đặc, tà áo nhuốm máu xòe rộng như đôi cánh của loài linh thú đang rũ bỏ lớp lốt phàm trần. Khi hai bàn chân chạm lại mặt sàn gỗ, Loan quỳ sụp xuống theo thế phục tùng, hai tay chắp cao qua đỉnh đầu, trán dập mạnh xuống mặt ván sàn phát ra một tiếng "cốp" khô khốc.
Đúng lúc ấy, mảng vảy xám cuối cùng trên cổ họng cô đào tách rời khỏi da thịt, rơi thẳng xuống vũng máu dưới sàn.
Khúc "Khốc hoàng thiên" đột ngột chấm dứt bằng một tiếng "tưng" đanh gọn của sợi dây đàn kìm đứt phựt.
Sự tĩnh lặng tuyệt đối lại một lần nữa bao trùm lấy ngôi đình làng cổ.
Gió sông ngừng thổi. Tiếng sênh gỗ ma quái cũng hoàn toàn biến mất. Giữa không gian tối om, chỉ còn nghe thấy tiếng thở dốc nghẹn ngào của Loan và tiếng nước sông Tiền vỗ nhè nhẹ vào mạn thuyền dưới bến xa.
Loan vẫn giữ nguyên tư thế dập đầu sát ván sàn, toàn thân run rẩy không ngừng. Những giọt mồ hôi mặn chát hòa lẫn máu tươi chảy dài từ trán xuống cằm, nhỏ tong tỏng xuống mặt gỗ. Cô chờ đợi sự trừng phạt cuối cùng, chờ đợi cái lạnh buốt của bàn tay ma quái bẻ gãy đốt sống cổ như lời phán quyết ban nãy.
Nhưng không có chiếc thòng lọng nào siết lại.
Từ trên khoảng không cao vút của nóc đình, một tiếng thở dài khe khẽ vang lên. Tiếng thở dài trút bỏ hết mọi oán hận tích tụ qua nửa thế kỷ, nhẹ bẫng như một làn gió thoảng. Kèm theo đó là tiếng khóc thút thít của trẻ con, nhỏ dần, xa dần rồi tan biến vào màn sương đêm đang giăng mắc trên mặt sông Tiền mênh mông.
Hai đốm sáng xanh lơ trên xà rạp lịm tắt. Luồng âm khí tanh tưởi, lạnh buốt từng bóp nghẹt ngôi đình suốt mấy ngày qua dần dần rút đi, trả lại bầu không khí ẩm ướt, mằn mặn đặc trưng của vùng đất phương Nam.
Bầu Năm và Ba Đờn từ trong cánh gà lảo đảo chạy túa ra sân khấu. Bầu Năm run rẩy thắp lên ngọn đèn dầu hỏa trên tay. Ánh lửa vàng vọt bập bùng xua tan màn đêm đen đặc, soi rõ cảnh tượng trên sàn diễn.
Khắp mặt sàn gỗ đình làng vương vãi những vệt máu tươi kéo thành hình vòng tròn đồng tâm tuyệt đẹp. Rải rác quanh những vệt máu là những lớp da chết khô quắt, xám xịt như vỏ trăn lột xác, đang dần mủn ra thành tro bụi dưới làn gió sớm.
Bạch Vân bước từng bước chậm chãi đến bên cạnh Loan. Chị quỳ xuống, đôi bàn tay gầy guộc run rẩy nâng gương mặt đẫm máu và nước mắt của cô đào trẻ lên.
Loan ngước nhìn đàn chị. Vết sẹo hình chiếc thòng lọng trên cổ Loan vẫn còn đó, sần sùi và đỏ ửng như một vết bớt vĩnh viễn không thể xóa nhòa, nhưng toàn bộ lớp vảy xám gớm ghiếc đã hoàn toàn biến mất. Làn da non đỏ hỏn rát buốt, nhưng cô đã được trả lại hình hài của một con người.
- Chị... Hai...
Loan run rẩy mở miệng. Từ thanh quản cô phát ra một âm thanh khàn đặc, trầm đục và khô khốc như tiếng cọ xát của hai thanh tre già. Giọng hát oanh vàng từng giúp cô nổi danh sau vai diễn Thanh Xà đã không còn nữa, thay vào đó là một chất giọng tàn tạ, mang dấu ấn của tội lỗi và sự cứu rỗi.
Bạch Vân mỉm cười qua hai hàng nước mắt lăn dài trên gò má. Chị ôm chặt lấy bờ vai đầy thương tích của Loan vào lòng. Không một lời oán trách, không một lời thở than, cái ôm của người đàn chị siết chặt lấy cô em gái lầm lạc giữa sàn diễn lạnh ngắt.
Phía ngoài sân đình, tiếng chuông đồng hồ từ ngôi chùa cổ bên kia sông bắt đầu ngân vang từng hồi trầm ấm, báo hiệu canh ba đã điểm hết. Ánh bình minh lờ mờ màu xám bạc bắt đầu le lói nơi đường chân trời mé sông Tiền, rọi những tia sáng đầu ngày qua các khe cửa gỗ, phủ lên bức màn nhung đỏ thẫm một sắc màu trầm mặc của sự tái sinh.