THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 37: Ông Thọ tập thở dưới nước

Tối 17/12/2026, Nguyễn Văn Thọ ngồi trong lán y tế của công trường Chùa Cầu. Ống tay áo bên trái của ông xắn lên tới khuỷu. Vòng đo huyết áp còn quấn…

Nội dung chương

Tối 17/12/2026, Nguyễn Văn Thọ ngồi trong lán y tế của công trường Chùa Cầu. Ống tay áo bên trái của ông xắn lên tới khuỷu. Vòng đo huyết áp còn quấn quanh cánh tay gầy và chắc của một người thợ đã làm việc bằng tay suốt một đời. Ngoài lán, trời đã tối hẳn và gió bắt đầu mạnh dần theo dự báo bão đợt hai. Bên trong lán, ánh đèn sáng và yên, tiếng máy đo huyết áp kêu đều từng nhịp, và trên bàn là hồ sơ kiểm tra sức khỏe của người cắm kiếm, người cuối cùng trong đoàn hành động đêm nay chưa được khóa điều kiện tham gia.

Bác sĩ của điểm y tế công trường là một người đàn ông trung niên được tăng cường từ trung tâm y tế phường cho đợt hành động này. Ông làm việc chậm và kỹ, theo đúng một danh sách kiểm tra đã thống nhất với ban chỉ huy từ buổi trưa. Linh ngồi ở ghế bên cạnh cửa lán, giữ vai trò điều phối và người chứng kiến ký biên bản y tế. Hải đứng ở phía cuối giường kiểm tra, giữ vai trò đội trưởng đội lặn sẽ trực tiếp giữ người dưới nước trong đêm nay. Không ai trong ba người đó nói một lời nào mang tính động viên suông trong suốt buổi kiểm tra. Sức khỏe của một ông lão bảy mươi tám tuổi sắp đứng trong nước ngập ngực giữa đêm bão là một việc đo bằng số, không phải bằng lời chúc.

Phần kiểm tra bắt đầu bằng huyết áp và nhịp tim. Bác sĩ đo hai lần cách nhau mười phút, ghi cả hai kết quả vào hồ sơ và đọc thành tiếng cho Linh ghi biên bản. Huyết áp của ông Thọ nằm ở ngưỡng cho phép có điều kiện: cao hơn mức lý tưởng của người trẻ, nhưng ổn định giữa hai lần đo và nằm trong khoảng mà bác sĩ chấp nhận cho một thời gian làm việc ngắn dưới nước có người giữ kèm. Nhịp tim đều. Không có dấu hiệu rối loạn trong lúc nghỉ và sau khi ông đứng lên đi lại vài vòng quanh lán theo yêu cầu kiểm tra.

Phần thứ hai là phổi và hô hấp. Đây là phần bác sĩ kiểm tra lâu nhất, vì phương án dưới nước của đêm nay phụ thuộc trực tiếp vào hơi thở của người cắm. Ông nghe phổi bằng ống nghe ở nhiều vị trí, yêu cầu ông Thọ hít sâu và thở ra chậm theo nhịp đếm, rồi yêu cầu ông giữ hơi trong một khoảng ngắn như lúc cúi người làm việc dưới mặt nước. Phổi của ông Thọ còn tốt một cách rõ ràng so với tuổi của ông, điều mà bác sĩ ghi vào hồ sơ kèm một nhận xét ngắn: tốt nhờ cả đời làm thợ nặng và đi sông nước, không hút thuốc, hơi thở sâu và đều. Trong lúc kiểm tra, ông Thọ làm thêm một việc mà không ai yêu cầu nhưng bác sĩ để ông làm hết: ông tập lại nhịp thở của chính mình cho việc đứng dưới nước đêm nay.

Nhịp thở đó không phải nhịp thở của thợ lặn dùng bình dưỡng khí. Theo phương án đã chốt, ông Thọ sẽ không lặn sâu. Ông sẽ đứng trên bệ đá ngầm dưới mố cầu, bệ đá mà Hải đã đứng lên từ ca lặn ngày 09/12 và đã dùng làm điểm tựa trong hai ca dọn khe vừa qua. Nước ở bệ đá, theo số đo triều của cửa sổ hành động, sẽ ngập tới ngực ông. Đầu ông ở trên mặt nước trong suốt ca làm việc. Ông sẽ tự thở bằng không khí trên mặt nước, cúi mặt xuống gần mặt nước khi cần nhìn và ra hiệu, và ngẩng lên để lấy hơi và để niệm kinh thành tiếng trong lúc nện búa. Chính vì đầu ở trên mặt nước nên tiếng niệm của người cắm mới tới được tai người giữ dây trên giàn, và kỷ luật nghe kinh mà làm việc của đêm nay mới có căn cứ thật.

Ông tập nhịp thở đó ngay trong lán y tế, ngồi thẳng trên giường kiểm tra, hai tay đặt lên đùi như lúc giữ thăng bằng trên bệ đá. Hít vào chậm bằng mũi. Giữ một nhịp ngắn. Thở ra chậm và đều. Rồi lại hít vào. Hải nhìn nhịp thở đó rất lâu, vì trong đêm nay, khi sóng và mưa đánh trên mặt nước, chính nhịp thở đều hay loạn sẽ là dấu hiệu đầu tiên cho anh biết người mình đang giữ còn vững hay đã đuối.

- Dưới nước, ông cứ thở đúng nhịp này. - Hải nói. - Tôi ở ngay bên cạnh, một tay giữ dây của ông, một tay giữ đèn. Ông không phải lo giữ vị trí một mình. Việc của ông là đứng vững, cắm và nện. Việc giữ người là của tôi.

Bác sĩ chuyển sang phần điều kiện và giới hạn, phần quan trọng nhất của buổi kiểm tra. Ông đọc chậm từng điều kiện để Linh ghi nguyên văn vào giấy xác nhận y tế. Điều kiện một: thời gian đứng trong nước của ông Thọ tính từ lúc xuống bệ đá không vượt quá cửa sổ hành động đã khóa, và phải ra khỏi nước ngay khi cửa sổ đóng hoặc khi có tín hiệu dừng, dù việc chưa xong. Điều kiện hai: dưỡng khí dự phòng phải treo sẵn ở sàn giàn giáo, ở vị trí người giữ dây với tới được trong vài giây, dù phương án chính không dùng dưỡng khí. Điều kiện ba thuộc về lúc lên bờ. Ông Thọ phải được giữ ấm và thay đồ khô ngay. Sau đó ông phải chuyển tới điểm y tế để kiểm tra lại thân nhiệt. Nguy cơ lớn nhất với ông trong đêm nay không phải đuối nước. Đó là lạnh dần trong lúc đứng yên làm việc giữa mưa bão. Điều kiện bốn: bác sĩ hoặc nhân viên y tế trực tại giàn trong suốt ca hành động, có quyền yêu cầu rút người lên vì lý do sức khỏe mà không cần hỏi ý kiến bất kỳ ai khác.

Ông Thọ nghe đủ bốn điều kiện và gật đầu với từng điều. Ông không xin bớt một điều nào. Rồi ông ký vào giấy xác nhận tự nguyện tham gia ca hành động ở phần người thực hiện, sau khi Linh đọc lại toàn văn giấy xác nhận cho ông nghe một lần nữa. Giấy đó ghi rõ tuổi của ông và kết quả kiểm tra tối nay. Nó ghi phương án đứng trên bệ đá ngầm với nước ngập tới ngực. Nó ghi phân công giữ người của Hải. Nó cũng ghi vị trí dưỡng khí dự phòng trên sàn giàn và bốn điều kiện y tế vừa đọc. Chữ ký của ông ở cuối giấy vững và rõ, không run.

- Tôi chỉ cần đứng vững tới nhát thứ ba. - Ông nói, đặt bút xuống. - Sau nhát thứ ba, các anh kéo tôi lên bằng cách nào cũng được. Trước nhát thứ ba, đừng ai kéo, trừ khi tôi ra hiệu hoặc tôi không còn niệm được nữa.

Câu nói đó được Linh ghi thêm vào biên bản y tế như lời xác nhận của người thực hiện về giới hạn chịu đựng của chính mình, đối chiếu với tín hiệu dây sẽ được khóa chính thức trong buổi tối nay ở gian thờ. Bác sĩ ký phần kết luận y tế: đủ điều kiện tham gia có điều kiện, theo đúng bốn điều kiện đã ghi. Hải ký phần xác nhận phân công giữ dây, giữ đèn và giữ người dưới nước. Linh ký phần điều phối và đóng dấu tiếp nhận của Trung tâm.

Phương án dưới nước của đêm cắm lại được khóa trọn vẹn trong buổi tối đó, không còn phần nào để ngỏ. Người cắm đứng trên bệ đá ngầm đã gieo từ chương đầu của đợt lặn, nước ngập tới ngực, đầu trên mặt nước, tự tay cắm và nện, tự miệng niệm kinh thành tiếng. Người giữ lặn ngay bên cạnh, giữ dây, giữ đèn và giữ người. Dưỡng khí dự phòng treo sẵn ở sàn giàn giáo. Y tế trực tại giàn với quyền rút người. Mọi chi tiết của phương án đều có người ký, có giờ giấc và có vị trí cụ thể trên hiện trường thật.

Ông Thọ xắn tay áo xuống, cài lại cúc áo và đứng dậy khỏi giường kiểm tra bằng một cử động chậm mà chắc. Ngoài lán y tế, gió đã mạnh hơn lúc ông bước vào, và tiếng mưa đầu đợt bắt đầu gõ lên mái tôn của các lán công trường. Đồng hồ trong lán chỉ mười chín giờ bốn mươi. Còn hơn một giờ nữa mới tới mốc mở niêm phong thanh kiếm lúc hai mươi mốt giờ, và còn gần bốn giờ nữa mới tới lúc ông vào gian thờ đọc lại bản kinh. Ông bước ra cửa lán, nhìn về phía giàn giáo nhẹ vừa nghiệm thu đang sáng đèn trên mặt lạch, rồi quay sang Hải.

- Tối nay cậu giữ dây cho chắc. - Ông nói. - Còn lại để tôi lo.

Hải gật đầu. Hai người đi cùng nhau qua sân công trường ướt mưa, về phía lán nghỉ của đoàn hành động, nơi phần việc tiếp theo của buổi tối đang chờ: thanh kiếm trên giá gỗ sắp tới giờ rời vị trí mà nó đã nằm yên suốt sáu ngày.

Sau khi biên bản y tế được ký xong, Hải ở lại lán thêm một lúc để thống nhất với bác sĩ về các dấu hiệu phải rút người lên ngay trong đêm nay. Bác sĩ liệt kê ba dấu hiệu mà người giữ dây phải thuộc nằm lòng. Dấu hiệu đầu là tiếng niệm đứt quãng không theo nhịp thở đã tập. Dấu hiệu thứ hai là tay giữ thăng bằng bám vào dây dẫn thay vì làm việc. Dấu hiệu thứ ba là người rung không kiểm soát được vì lạnh. Gặp bất kỳ dấu hiệu nào trong ba dấu hiệu đó ngoài tín hiệu khẩn cấp đã quy ước, Hải phải báo lên giàn ngay và chuẩn bị rút người, không chờ việc cắm xong.

Hải nhắc lại cả ba dấu hiệu thành tiếng, đúng thứ tự, rồi mới ký thêm vào phần phụ lục của biên bản y tế. Ông Thọ nghe phần liệt kê đó mà không phản đối một chữ. Ông hiểu hơn ai hết rằng lòng đất không chờ người già, và một phương án tốt là phương án ghi rõ cả đường rút lui của người thực hiện, không chỉ ghi đường tiến xuống.

- Cứ theo giấy mà làm. - Ông nói với Hải. - Đêm mai, à đêm nay, cậu thấy dấu hiệu nào trong ba dấu đó thì cứ báo. Tôi không giận ai vì bị kéo lên sớm. Tôi chỉ giận nếu việc chưa xong mà đã bị kéo lên vì ai đó hoảng.

Chương khác

Xem thêm