THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 46: Nước phẳng trên sông Hoài

Sáng 18/12/2026, Đoàn Minh Khải đứng trên bờ lạch Chùa Cầu và nhìn mặt nước phẳng lặng của sông Hoài trong ánh sáng đầu tiên sau bão. Bão đợt hai đã tan…

Nội dung chương

Sáng 18/12/2026, Đoàn Minh Khải đứng trên bờ lạch Chùa Cầu và nhìn mặt nước phẳng lặng của sông Hoài trong ánh sáng đầu tiên sau bão. Bão đợt hai đã tan dần từ gần sáng. Mưa chỉ còn rơi lác đác, gió đã hạ xuống mức lay nhẹ những tấm bạt che công trường, và mặt lạch trước mặt ông nằm yên như một mặt nước của một ngày thường. Sáu đêm trước, cũng ở đoạn bờ này, ông đã nhìn một xoáy nước khổng lồ nuốt trọn giàn giáo sắt xuống đáy lạch. Sáng nay, mặt nước không giữ lại một dấu xoáy nào. Nó phẳng, đều, và yên tới mức ông nghe rõ tiếng nước nhỏ giọt từ mái cầu xuống mặt lạch.

Ông Thọ đã được đưa lên bờ ngay sau khi kiếm khóa và chuyển tới điểm y tế của công trường để kiểm tra theo đúng phương án. Hải lên bờ sau ông một đoạn, ướt sũng và mệt, nhưng đã kịp báo cáo ngắn với Linh ngay trên sàn giàn: kiếm đã khóa cứng trong khe, người dưới nước an toàn, không ai bị thương trong ca cắm lại. Linh ghi báo cáo đó vào biên bản hành động và cho tổ bờ bắt đầu ca sáng: kiểm tra bờ lạch, kiểm tra dãy nhà chống đỡ, và đo lại vết nứt trước khi người dân sơ tán trở về.

Việc đo lại vết nứt diễn ra lúc trời sáng hẳn, trước mặt đông đủ các bên. Bùi Thanh Tùng đặt thước và cọc mốc ở hai đầu đường nứt trên bờ lạch, đọc số theo đúng cách anh vẫn đọc trong sáu ngày qua, chậm và rõ để người ghi biên bản không thể chép sai. Dân phố đứng sau hàng rào công trường nghe anh đọc. Nhiều người trong số họ đã sơ tán từ chiều qua và chỉ vừa được phép quay lại đầu phố chờ kết quả đo.

- Vết nứt bờ lạch: năm phẩy sáu mét. - Tùng đọc. - Bằng đúng mốc đo chiều 17/12. Không dài thêm một phân nào sau đêm cắm lại. Hai đầu đường nứt không có vệt toác mới. Bề mặt bờ đá quanh đường nứt khô ráo, không rỉ nước bất thường.

Anh đọc lại lần thứ hai cho thư ký hiện trường ghi, rồi ký vào biên bản đo của buổi sáng. Con số năm phẩy sáu mét đứng yên đó là bằng chứng đo được rõ ràng nhất của việc hóa giải. Nó không nói rằng phố cổ đã lành. Một đường nứt dài năm phẩy sáu mét vẫn nằm nguyên trên bờ lạch, và phần gia cố kết cấu của nó sẽ còn kéo dài nhiều tuần sau truyện này. Nó chỉ nói một điều duy nhất, nhưng là điều quan trọng nhất của sáng nay: đường nứt đã ngừng lớn lên. Từ ba giờ mười hai phút đêm qua, lòng đất dưới phố cổ ngừng làm nó dài thêm.

Hà bổ sung phần số đo của trạm quan trắc ngay sau đó, trước cùng một vòng người nghe. Máy địa chấn của cô không ghi thêm bất kỳ sự kiện rung nào kể từ sau mốc ba giờ mười hai. Lưu tốc quanh miệng khe đã trở về mức của một đoạn lạch bình thường trong mùa mưa, không còn vòng xoáy ngược, không còn lực hút bất thường. Cô đọc những con số đó với cùng một giọng đều như khi cô đọc số trong đêm. Sáu ngày trước, cô từng đọc những con số leo thang. Sáng nay, lần đầu tiên, cô đọc những con số đứng yên.

Tổ kiểm tra dãy nhà cổ ven lạch báo về trong buổi sáng cùng một kết luận ở mọi căn nhà đã chống đỡ. Khung chống đỡ không xô lệch thêm. Các vệt nứt trên tường giữ nguyên độ dài và độ mở của chiều 17/12. Nhà của bà Nguyễn Thị Hoa, căn nhà phải chống đỡ đầu tiên từ ngày 14/12, không hư hại thêm một viên ngói nào trong đêm bão thứ hai. Tới gần trưa, phường thông báo các hộ sơ tán được trở về nhà trong ngày, kèm theo một danh sách những căn nhà cần đội gia cố của công trường tới kiểm tra lại trong tuần. Người dân đi qua đầu cầu, nhiều người dừng lại nhìn xuống mặt lạch phẳng lặng một lúc lâu trước khi về nhà mình.

Trước giờ đo, Khải đi cùng tổ bờ kiểm tra lại hai cọc mốc phụ ở hai đầu đường nứt và hàng khung chống đỡ dọc dãy nhà. Ông làm phần việc được giao là đọc lại số trên thước phụ cho Tùng đối chiếu và ghi vào sổ tay hiện trường. Ở căn nhà của bà Hoa, bà đứng ở ngưỡng cửa nhìn tổ kiểm tra làm việc, tay còn cầm chùm chìa khóa của đêm sơ tán. Bà hỏi một câu duy nhất, hỏi đúng người đã từng đứng trước dân phố ở đoạn bờ này bốn ngày trước.

- Vết nứt còn dài nữa không, kỹ sư. - Bà hỏi.

- Sáng nay đo lại vẫn năm phẩy sáu mét, bằng chiều qua, thưa bà. - Khải đáp. - Máy địa chấn từ ba giờ mười hai đêm qua tới giờ không ghi thêm lần rung nào. Phần gia cố bờ lạch sẽ có đội tới làm tiếp trong tuần, và nhà của bà nằm trong danh sách kiểm tra lại đầu tiên.

Bà Hoa gật đầu, không hỏi thêm. Bà mở khóa cửa nhà mình và bước vào trong, bắt đầu một buổi sáng dọn lại căn nhà đã chống đỡ chờ qua hai đợt bão. Khải ghi tên căn nhà vào đầu danh sách kiểm tra lại của tổ, đúng như lời ông vừa nói, rồi đi tiếp dọc bờ lạch cùng tổ bờ. Ông hiểu rõ những câu trả lời như vậy từ nay là phần việc thật của mình: nói đúng số đo đã kiểm chứng, ghi đúng danh sách đã hứa, và làm tiếp phần gia cố còn lại sau khi sự cố đã qua.

Khải không đứng trong vòng người nghe buổi đo sáng đó với tư cách gì khác ngoài một người phụ việc được phân công ghi chép phụ. Ông ghi lại số đo vào sổ của tổ, chuyển biên bản cho Linh ký, và làm những việc nhỏ còn lại của buổi sáng như mọi thành viên khác trong ca. Không ai nhắc lại đêm 12/12 trong buổi sáng này. Nó không cần được nhắc lại bằng lời. Nó đang nằm trong tay ông dưới dạng một việc khác, một việc ông đã hẹn với chính mình từ lúc nghe tiếng búa thứ ba tắt đi dưới chân mố đêm qua.

Buổi chiều, khi ca kiểm tra hiện trường đã xong, Khải ngồi một mình trong lán chỉ huy và viết báo cáo sự cố. Đây không phải một biên bản hành động do thư ký ghi thay. Đây là báo cáo cá nhân của ông, viết tay ở phần nội dung chính theo đúng yêu cầu của Trung tâm và của nhà thầu sau sự cố, và ông đã quyết định viết nó mà không nhờ bất kỳ ai soạn giúp một câu nào.

Ông bắt đầu từ ngày 11/12/2026. Ông ghi lại buổi họp xử lý vật lạ, ghi lại đánh giá của chính mình rằng vật dưới mố là một thanh sắt loại bỏ còn sót từ một đợt gia cố cũ, cắm nông, cản luồng nước và đe dọa giàn giáo khi nước lớn. Ông ghi tiếp việc mình ký biên bản xử lý vật lạ và lệnh dọn luồng nước trong cùng buổi chiều đó. Ông không viết vòng quanh những chữ đó. Ông viết đúng tên văn bản, đúng ngày ký, đúng người ký.

Rồi ông ghi lại toàn bộ các ý kiến ngược chiều đã có trước khi ông ký. Ý kiến phản đối của Phạm Ngọc Linh theo quy chế dừng thi công, được ghi vào biên bản đúng thủ tục. Lời cảnh báo trực tiếp của nghệ nhân Nguyễn Văn Thọ tại đầu cầu lúc hai mươi ba giờ đêm 11/12. Hai lần xin hoãn của đội trưởng Trần Văn Hải, một lần khi chạm khe đá rung dưới nước và một lần sau lượt kéo thử không làm vật nhúc nhích. Đề nghị không tác động cơ học của kỹ sư Vũ Thị Thu Hà kèm bản đồ đứt gãy ngầm. Ông ghi đủ cả bốn nguồn cảnh báo, kèm mốc giờ và văn bản lưu trữ của chúng, vì báo cáo này sẽ được đối chiếu với chính những văn bản đó.

Ông ghi tiếp phần đêm 12/12 bằng một sự chính xác mà ông biết sẽ đi theo hồ sơ nghề nghiệp của mình lâu dài. Lệnh kéo hết tải do ông ký trong nhật ký ca đêm lúc một giờ bốn mươi lăm. Cuộc gọi báo dừng của trạm quan trắc bị bão cắt giữa câu. Mũi kiếm bật khỏi khe đá lúc hai giờ đúng. Động đất năm độ Richter. Hai thương tích nhẹ của Hải và Sơn. Ước tính trọng lượng ban đầu của ông về vật lạ là vài chục ký, trong khi trọng lượng cân thật tại hiện trường sau đó là hai trăm mười bốn ký. Ông ghi cả hai con số cạnh nhau, không chú thích bào chữa, để bất kỳ ai đọc báo cáo này sau ông đều thấy được khoảng sai đó bắt đầu từ đâu.

Ở phần cuối, ông viết phần trách nhiệm bằng câu chữ của chính mình. Quyết định coi vật lạ là vật loại bỏ và quyết định kéo nó trong đêm bão là quyết định của ông, được ký bằng tên ông, trong thẩm quyền kỹ thuật của ông tại thời điểm đó. Ông không đổ phần trách nhiệm đó cho tiến độ, cho bão, cho cấp trên hay cho tập thể công trường. Tiến độ và bão là hoàn cảnh. Chữ ký là của ông. Ông ký tên ở cuối báo cáo với tư cách người chịu trách nhiệm cá nhân, ghi rõ họ tên và ngày ký là 18/12/2026, rồi đặt bút xuống.

Linh nhận báo cáo của ông ngay trong buổi chiều, trước mặt Hưng dự bằng điện thoại từ văn phòng nhà thầu. Cô đọc lướt phần đầu và phần ký, đối chiếu tên các văn bản được trích dẫn với hồ sơ của Trung tâm, rồi xác nhận đã nhận đủ.

- Báo cáo nhận trách nhiệm cá nhân của anh đã vào hồ sơ. - Cô nói. - Phần xử lý tiếp theo thuộc về hội đồng của nhà thầu và Trung tâm, sẽ chốt trong buổi trình bày báo cáo địa chất ngày mai. Báo cáo này là văn bản của anh, và nó sẽ đi cùng hồ sơ di tích của đợt trùng tu này.

Khải gật đầu. Ông không xin một lời nhận xét nào nhẹ hơn cho mình, và Linh cũng không đưa ra một lời nào như vậy. Ngoài cửa lán, mặt lạch vẫn phẳng lặng dưới ánh chiều đang xuống, và ở phía dãy nhà cổ, những ô cửa đầu tiên của các hộ trở về đã sáng đèn trở lại sau một đêm sơ tán.

Chương khác

Xem thêm