THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 48: Ông Thọ lên bờ

Sáng Thứ Bảy 19/12/2026, Nguyễn Văn Thọ mở mắt trong phòng kiểm tra của điểm y tế công trường và cảm thấy một sự ấm áp khô ráo mà cơ thể ông đã quên mất…

Nội dung chương

Sáng Thứ Bảy 19/12/2026, Nguyễn Văn Thọ mở mắt trong phòng kiểm tra của điểm y tế công trường và cảm thấy một sự ấm áp khô ráo mà cơ thể ông đã quên mất trong suốt đêm qua. Chăn giữ nhiệt phủ tới ngực ông. Một máy theo dõi nhỏ ở đầu giường chạy những đường sóng đều đặn và yên tĩnh. Ngoài cửa sổ, trời Hội An sáng trong sau hai đợt bão, và tiếng chim đầu tiên của phố cổ sau nhiều ngày mưa vọng vào cùng tiếng người dọn dẹp công trường ở phía xa.

Ông đã nằm lại đây đúng một đêm, theo chỉ định của bác sĩ trực sau ca cắm lại. Kết luận ghi trong hồ sơ y tế của ông ngắn gọn và rõ ràng. Ông bị hạ thân nhiệt nhẹ sau nhiều giờ đứng ngâm trong nước lạnh. Tim phổi của ông ổn định, không có tổn thương nào khác. Ông phải theo dõi một đêm và chỉ xuất viện khi thân nhiệt giữ ổn định qua buổi sáng kiểm tra cuối. Đó là thương tích nhẹ thứ ba của toàn bộ đợt sự cố này, sau vết trầy vai của Hải và vết sây sát tay của Sơn trong đêm 12/12. Ba trường hợp nhẹ, không một người trọng thương, không một người chết. Ông Thọ đã nghe Linh đọc lại bảng tổng kết đó từ chiều qua và gật đầu với nó như gật đầu với một con số may mắn mà cả phố cùng được hưởng.

Đêm nằm lại ở điểm y tế là một đêm dài theo cách riêng của nó. Ông Thọ ngủ từng giấc ngắn, giữa các giấc là tiếng mưa đã ngớt gõ nhẹ lên mái tôn của lán y tế và tiếng nhân viên trực đi lại rất khẽ ngoài hành lang. Có một lúc gần nửa đêm, ông tỉnh dậy và theo thói quen của sáu ngày qua, ông lắng nghe lòng đất bằng cả cơ thể mình. Ông nằm yên, đặt lòng bàn tay lên mặt nệm, chờ một cơn rung nhỏ nào đó đi qua như những đêm phố cổ còn nứt dài thêm. Không có cơn rung nào. Mặt nệm yên, khung giường yên, và ly nước trên bàn đầu giường không gợn một vòng sóng nào. Ông nằm nghe sự yên tĩnh đó thêm một lúc lâu nữa, lâu hơn mức cần thiết để chắc chắn, rồi mới ngủ lại được một giấc liền mạch tới sáng.

Trong giấc ngủ liền mạch cuối cùng đó, ông mơ thấy mình đứng ở bờ lạch trong một buổi chiều rất xa của tuổi trẻ, thầy của ông còn sống, hai thầy trò nhìn mặt nước yên của một ngày không bão. Ông không nhớ thầy nói gì trong giấc mơ. Ông chỉ nhớ cảm giác đứng cạnh một người đã biết rõ đoạn sông này hơn mình và không vội đi đâu cả. Khi tỉnh dậy buổi sáng, ông không kể giấc mơ đó cho ai. Nó không phải dữ kiện, không phải điềm báo, và dòng thợ của ông không giữ nghề bằng những giấc mơ. Ông giữ nó cho riêng mình như một phần thưởng nhỏ mà giấc ngủ dành cho một người vừa làm xong việc nặng nhất đời mình.

Câu đầu tiên ông hỏi khi tỉnh hẳn không phải về bản thân mình. Ông quay sang nhân viên y tế đang ghi chỉ số buổi sáng và hỏi bằng giọng còn khàn vì đêm niệm kinh dài.

- Khe kiếm đêm qua có còn rung không. - Ông hỏi. - Nước ngoài lạch bây giờ ra sao.

Nhân viên y tế chưa kịp trả lời thì Hải đã bước vào phòng, mang theo câu trả lời đầy đủ hơn bất kỳ chỉ số nào trên máy theo dõi. Anh vừa từ ca kiểm tra bờ lạch buổi sáng về, áo còn hơi ẩm sương, và anh ngồi xuống chiếc ghế cạnh giường bệnh theo đúng cách một người thợ báo cáo với thầy của mình.

- Nước yên, ông Thọ. - Hải nói. - Sáng nay tôi đi dọc bờ lạch từ đầu ca. Mặt lạch phẳng, không xoáy, không hút. Chị Hà cho người của trạm đọc lại số đêm: sau ba giờ mười hai hôm qua tới giờ, máy không ghi thêm lần rung nào. Vết nứt vẫn năm phẩy sáu mét như sáng qua. Kiếm đứng yên trong khe. Tôi lặn kiểm tra hôm qua rồi, sáng nay bờ cũng yên hệt vậy.

Ông Thọ nghe hết, không chen vào một chữ nào. Rồi ông gật đầu, một cái gật đầu chậm và sâu, như thể cả cơ thể ông vừa đặt xuống được một vật nặng đã mang theo người suốt mười hai ngày qua. Ông không cười lớn. Ông chỉ thở ra một hơi dài, và bàn tay phải của ông, bàn tay đã cầm cán búa trong đêm, mở ra trên mặt chăn, thả lỏng từng ngón một.

- Vậy là xong việc của tôi rồi. - Ông nói. - Phần còn lại là việc của giấy tờ và của người trẻ.

Bác sĩ trực tới kiểm tra vòng cuối vào giữa buổi sáng. Thân nhiệt của ông đã giữ ổn định từ nửa đêm, huyết áp nằm trong ngưỡng an toàn của người ở tuổi ông, và phản xạ của ông nhanh nhẹn không khác gì buổi kiểm tra có điều kiện tối 17/12. Bác sĩ ký giấy xuất viện, dặn ông nghỉ ngơi vài ngày, tránh nước lạnh ít nhất một tuần, và quay lại tái khám nếu có cơn rét run nào bất thường. Ông Thọ nghe phần dặn dò đó với thái độ của một người thợ nghe quy tắc an toàn: gật đầu, nhắc lại đúng hai ý chính, và cảm ơn.

Khải tới thăm vào cuối buổi sáng, ngay sau khi bác sĩ ký giấy xuất viện. Ông đứng ở cửa phòng một lúc ngắn trước khi bước vào, tay cầm một túi trái cây của tổ công trường và một phong bì đựng bản sao biên bản cắm lại mà Linh gửi cho người thực hiện. Ông đặt cả hai thứ lên chiếc bàn nhỏ cạnh giường, rồi đứng thẳng bên giường bệnh và nói phần việc ông tới đây để nói, không vòng qua bất kỳ câu chuyện nào khác trước.

- Tôi tới để xin lỗi riêng với ông. - Khải nói. - Đêm 11/12, ông tới đầu cầu cản tôi, nói trọn những gì ông biết. Tôi nghe, ghi vào nhật ký, rồi vẫn ký lệnh kéo. Sáu ngày sau đó của phố cổ bắt đầu từ chữ ký của tôi. Báo cáo trách nhiệm tôi đã ký hôm qua là việc của hồ sơ. Câu xin lỗi này là việc của riêng tôi với ông.

Ông Thọ nhìn người kỹ sư trẻ hơn mình ba mươi sáu tuổi đang đứng bên giường. Ông nhớ rõ đêm 11/12, nhớ cơn mưa, nhớ cảm giác bất lực khi lời dặn của nhiều đời thợ không thắng nổi một câu hỏi về căn cứ hồ sơ. Ông cũng nhớ những ngày sau đó. Người kỹ sư này đã ký nhận quyết định đình chỉ không một lời khiếu nại. Ông ta đã ký cam kết tuân lệnh để được xuống phụ dọn một khối đá. Và ông ta đã đứng giữ một tay quay phụ trong đêm cắm lại mà không tự quyết thêm bất kỳ thao tác nào. Ông Thọ không phải người quen nói lời tha thứ dài dòng. Ông đáp bằng thứ ngôn ngữ duy nhất ông tin: ngôn ngữ của nghề.

- Nghề nào cũng có lúc phải trả học phí, anh Khải. - Ông nói chậm rãi. - Người thợ học nghề bằng gỗ hỏng. Người giữ cầu học nghề bằng những đêm như đêm đó. May là lần này phố còn chịu nổi cái giá đó. Anh đã ký giấy của anh, đã đứng đúng chỗ của anh trong đêm qua. Vậy là anh đã trả phần học phí của mình theo cách của anh. Từ nay về sau, đọc bản vẽ thì nhớ đọc cả phần bản vẽ không ghi. Phần không ghi đó nhiều khi mới là phần giữ cả cây cầu.

Khải đứng im nghe hết, rồi gật đầu. Ông không xin thêm một lời nào nhẹ hơn, và ông Thọ cũng không có ý định cho thêm. Cuộc nói chuyện kết thúc ở đó, ngắn và đủ, như một mối mộng được gõ về đúng chỗ của nó.

Buổi trưa, Hải đưa ông Thọ ra bờ lạch trên đường từ điểm y tế về nhà. Trời nắng nhẹ. Mặt sông Hoài phẳng lặng trải dài dưới chân cầu, phản chiếu mái ngói âm dương của Chùa Cầu còn ướt sau nhiều ngày mưa. Ông Thọ đứng ở bờ đá một lúc lâu, nhìn xuống đoạn nước ngay dưới mố trụ, nơi một thanh kiếm đồng đen đang đứng yên trong kẽ đá mà mắt thường không thể nhìn thấy. Ông không nói gì về con Cù, không nói gì về truyền thuyết. Những điều đó đã được kể trọn một lần, đã được ghi vào biên bản, và giờ thuộc về hồ sơ cùng sổ tay giữ cầu. Ông chỉ nói một câu về mặt nước trước mặt mình, nói cho Hải nghe và cũng như nói cho chính mình.

- Nước yên thế này là nước của ngày thường. - Ông nói. - Mai cầu mở cửa lại, người ta đi qua đi lại trên đầu nó, không ai cần biết dưới chân mình vừa có một đêm như thế nào. Vậy mới đúng là giữ cầu.

Đi ngang đầu cầu, ông Thọ dừng lại chào ông Năm đang quét lại bậc thềm trước gian thờ sau những ngày mưa. Ông Năm đặt chổi xuống, nhìn ông từ đầu tới chân một lượt như kiểm tra một người vừa đi xa về, rồi mới lên tiếng.

- Ông khỏe lại rồi thì mai qua cầu sớm. - Ông Năm nói. - Hương đầu tiên ngày mở cửa lại, tôi định thắp lúc trời vừa sáng. Có ông đứng đó thì nén hương đó mới đủ người của cây cầu này.

- Tôi sẽ qua. - Ông Thọ đáp. - Tôi còn một dòng phải ghi vào sổ tay giữ cầu nữa. Ghi xong dòng đó, cuốn sổ của dòng tôi mới thật sự khép lại đợt trùng tu này.

Hai ông già đứng ở đầu cầu thêm một lúc, không nói gì thêm. Một người giữ chìa khóa gian thờ và lệ thắp hương hai đầu cầu. Một người giữ búa, sổ tay và một miệng khe đá dưới nước. Cả hai đều biết phần việc của mình trong ngày mai rất nhỏ: một nén hương và một dòng chữ. Nhưng cả hai cũng đều biết, chính những việc nhỏ đúng người và đúng chỗ như vậy là thứ đã giữ cây cầu này qua nhiều thế kỷ, lâu hơn bất kỳ đợt trùng tu nào.

Hải đỡ ông đi tiếp về phía đầu phố, nơi xe của gia đình đang chờ. Sau lưng hai người, mặt lạch vẫn phẳng lặng, và trên cầu, ông Năm bắt đầu mở cửa gian thờ để chuẩn bị cho ngày mở cửa lại vào sáng mai.

Chương khác

Xem thêm