THẦN LONG ĐỖ TRẤN SÔNG TÔ LỊCH - Chương 10: Huy Đòi Hạn Chót Cho Gói Nạo Vét
Chiều 24/03/2027, lúc 16:00, phòng họp nhỏ của ban quản lý dự án kín người hơn thường lệ. Phạm Duy Anh tới sớm, mang theo toàn bộ hồ sơ đã tích lũy từ…
Nội dung chương
Chiều 24/03/2027, lúc 16:00, phòng họp nhỏ của ban quản lý dự án kín người hơn thường lệ. Phạm Duy Anh tới sớm, mang theo toàn bộ hồ sơ đã tích lũy từ ngày khai công. Vũ Quốc Huy ngồi ở đầu bàn, trước mặt là biểu đồ tiến độ đã bị gạch đỏ ở đoạn ngã ba. Đặng Thị Thu ngồi bên cạnh anh ta, tay cầm văn bản mới nhận từ cấp trên.
Thu mở đầu cuộc họp bằng giọng rất rõ ràng. Chị đọc lại yêu cầu của cấp trên về hạn hoàn thành gói nạo vét đoạn ngã ba trước mùa mưa. Theo yêu cầu đó, dự án không thể giữ nguyên tình trạng treo ở vùng phong tỏa thêm nhiều tuần nữa. Mùa mưa tới gần, nếu gói nạo vét không xong đúng kế hoạch, toàn bộ phương án thoát nước của khu vực sẽ bị ảnh hưởng theo.
- Tôi truyền đạt đúng nguyên văn để các anh nắm rõ. Cấp trên không ép ai làm sai quy trình. Nhưng cấp trên yêu cầu dự án phải có phương án và có thời hạn cụ thể. Treo vô thời hạn là điều không được chấp nhận.
Huy nghe xong thì đặt bút xuống bàn, nhìn thẳng về phía Duy Anh. Anh ta tổng kết tình hình bằng những con số lạnh lùng. Vùng phong tỏa ở ngã ba đã dừng thi công gần một tuần. Máy số 2 cháy chưa rõ nguyên nhân và chưa thể thay thế ngay. Hai tổ nhân công phải chia ca cầm chừng ở các đoạn xa. Mỗi ngày treo là một ngày chi phí đội lên mà tiến độ không nhúc nhích.
Rồi Huy nói ra điều mà Duy Anh đã lường trước từ mấy hôm nay.
- Tôi cho nhóm nghiên cứu thêm đúng mười ngày nữa. Sau mười ngày, nếu vẫn không có phương án xử lý trụ, công trường sẽ phải tính phương án can thiệp trực tiếp vào trụ. Tôi nói rõ ở đây để cả anh và chị Thu cùng nghe, không nói riêng với ai nữa.
Cả phòng họp im lặng sau câu nói đó. Can thiệp trực tiếp là cụm từ nặng nhất từng được nói ra trong dự án này. Nó có nghĩa là công trường sẽ dùng máy móc động thẳng vào trụ đồng dưới sông. Duy Anh nhìn xuống tập hồ sơ trên tay mình. Trong đó chưa có bất cứ kết luận nào đủ sức ngăn một phương án như vậy bằng lý lẽ chắc chắn.
Thu yêu cầu Huy ghi tuyên bố đó vào biên bản họp kèm thời hạn cụ thể. Chị cũng yêu cầu nhóm nghiên cứu báo cáo tiến độ tra cứu theo từng đợt ngắn, không chờ tới cuối hạn mới báo một lần. Chị nói phường sẽ đứng ra giám sát cả hai phía, vừa giữ tiến độ chung vừa giữ nguyên tắc không làm hỏng vật cổ khi chưa rõ bản chất.
Trước phần trình bày của Duy Anh, Huy cho chiếu lên tường bản đồ tiến độ của toàn gói nạo vét. Các đoạn sông khác đều hiện màu xanh theo đúng kế hoạch. Riêng đoạn ngã ba hiện màu đỏ chói, kèm ghi chú dừng thi công chờ đánh giá vật cổ dưới đáy. Hình ảnh đó nói rõ hơn mọi lời giải thích về sức ép mà chỉ huy công trường đang phải chịu mỗi ngày.
Thu bổ sung thêm một dữ kiện từ phía khu dân cư. Người dân ven sông bắt đầu hỏi han về lý do công trường dừng ở ngã ba. Vài lời đồn về vật lạ dưới sông đã xuất hiện trong các cuộc trò chuyện ở đầu ngõ. Phường hiện vẫn trả lời theo hướng đang khảo sát kỹ thuật thông thường. Nhưng cách trả lời đó chỉ giữ được yên ổn trong thời gian ngắn, nếu công trường cứ treo mãi mà không có thông tin mới.
Duy Anh trình bày ngắn gọn những gì nhóm của anh đã có tới lúc này. Anh nói về khoảng trống bản đồ, về số đo hốc dưới đáy sông, về mẫu nước sát hốc đang chờ kết quả phòng thí nghiệm. Anh nói về đêm ác mộng tập thể, về tiếng rên khi triều rút và về kết quả tra cứu thư tịch hôm 22. Mỗi mục anh đều nói rõ mức độ tin cậy, mục nào là số đo, mục nào là lời chứng, mục nào mới là tích xưa trong sách.
- Tôi nói thật trước cuộc họp. Tới hôm nay tôi chưa có câu trả lời về bản chất của trụ. Tôi chỉ có một chuỗi dữ kiện đang lớn dần và một lời dặn không được phá trụ từ ông Nghĩa. Nếu ai cần một kết luận ngay chiều nay, tôi không bịa ra được.
Huy nghe vậy thì dựa lưng vào ghế, vẻ thất vọng hiện rõ trên mặt. Anh ta nói mình không cần lời bịa, chỉ cần một lộ trình rõ ràng. Mười ngày tới nhóm nghiên cứu sẽ làm những gì, ngày nào có kết quả gì, ai chịu trách nhiệm việc gì. Đó là thứ anh ta cần để báo cáo lên trên và giữ công trường khỏi bị ép làm liều.
Duy Anh đồng ý và đọc ngay lộ trình dự kiến của nhóm. Anh sẽ chờ kết quả mẫu nước sát hốc từ Hoàng Thị Mai, đối chiếu thêm hồ sơ địa phương quanh ngã ba. Anh sẽ cùng Lê Minh Tuấn tra tiếp các nguồn về vật đồng cổ ở vùng sông này. Anh cũng sẽ đề nghị mời ông Nghĩa và phía phường cùng dự các buổi trực triều rút tiếp theo, để hiện tượng tiếng rên có thêm nhân chứng chính thức.
Thu ghi nhận lộ trình đó và yêu cầu Duy Anh gửi bản lộ trình bằng văn bản ngay sáng mai. Chị nhắc thêm một ý quan trọng trước khi kết thúc cuộc họp. Trong mười ngày tới, vùng phong tỏa vẫn giữ nguyên tuyệt đối. Không có bất cứ can thiệp nào vào trụ trước khi hết hạn và trước khi có báo cáo chung. Huy gật đầu xác nhận điều này vào biên bản.
Huy trước khi đứng dậy còn nói thêm một đoạn rất chậm, như nói cho chính mình nghe. Anh ta kể nhà thầu phụ đã hỏi anh ta ba lần trong tuần về việc có nên điều máy khác thay máy số 2 hay không. Anh ta chưa dám trả lời, vì điều máy mới vào mà vẫn phải dừng ở ngã ba thì chỉ tốn thêm chi phí. Mười ngày tới là khoảng thời gian cuối cùng anh ta còn giữ được các đội thi công ở lại công trường mà không tản đi nhận việc khác.
Duy Anh nghe hết và hiểu hạn chót này không phải lời dọa suông. Nó là giới hạn thật của một công trường đang chạy bằng tiền và nhân lực mỗi ngày. Anh ghi vào sổ của mình cả những con số chi phí mà Huy vừa nêu, dù chúng không thuộc chuyên môn nghiên cứu của anh. Sau này khi đọc lại hồ sơ, anh muốn thấy rõ sức ép đã lớn tới mức nào ở thời điểm hạn chót được đặt ra.
Cuộc họp kết thúc khi ngoài trời đã chạng vạng. Huy ở lại phòng họp một mình để xem lại biểu đồ tiến độ. Duy Anh thu dọn hồ sơ chậm rãi, trong đầu tính ngược lại thời gian còn lại của mình. Mười ngày nghe thì dài, nhưng với tốc độ trả kết quả của phòng thí nghiệm và sự chậm rãi của hồ sơ cũ, mười ngày sẽ trôi qua rất nhanh.
Trên đường ra khỏi ban quản lý, Thu đi cạnh Duy Anh một đoạn và nói nhỏ.
- Tôi hiểu anh đang ở giữa hai sức ép. Nhưng tôi cũng nói thật, hết mười ngày mà chưa có gì chắc chắn, tôi không chắc mình giữ được tình hình như bây giờ đâu.
Duy Anh gật đầu cảm ơn sự thẳng thắn của chị. Anh đi xuống bờ sông, đứng nhìn vùng phao phong tỏa trong ánh chiều muộn. Mặt nước tối dần, dây phao rung nhẹ theo dòng chảy. Dưới đó, trụ đồng đã nghiêng một tấc vẫn đứng lặng trong hốc của nó, như đã đứng qua bao nhiêu mùa nước mà không ai hay biết.
Gió chiều thổi qua bờ kè mang theo tiếng dây phao va nhẹ vào nhau. Dân cư ven sông bắt đầu lên đèn, vài người đứng ở đầu ngõ nhìn ra công trường rồi lại quay vào nhà. Mọi sinh hoạt vẫn bình thường như chưa hề có trụ đồng nào dưới đáy sông kia.
Anh mở sổ tay, viết xuống dòng cuối cùng của ngày 24/03. Dòng chữ chỉ gồm thời hạn mười ngày và hai chữ phương án, gạch chân đậm. Anh biết từ ngày mai, mọi việc anh làm đều phải chạy đua với thời hạn này. Câu hỏi về trụ không còn là câu hỏi nghiên cứu chậm rãi nữa. Nó đã trở thành câu hỏi có hạn trả lời.
Tối hôm đó về nhà, Duy Anh trải toàn bộ hồ sơ dự án lên bàn làm việc của mình. Anh xếp các biên bản, bảng số đo, bản kể giấc mơ, biên bản tiếng rên, hồ sơ vụ cháy và bản tóm tắt thư tịch thành một hàng theo thứ tự ngày tháng. Mười tập giấy mỏng nằm cạnh nhau, tập nào cũng có một khoảng trống ở đúng chỗ quan trọng nhất. Anh nhìn hàng hồ sơ đó rất lâu, lòng hiểu rằng mười ngày tới, công việc của anh là lấp dần từng khoảng trống bằng dữ kiện thật, không phải bằng lời suy đoán cho kịp hạn.
Anh lấy điện thoại nhắn cho Tuấn lịch làm việc dày đặc của tuần tới, rồi mở trang đầu tiên của cuốn sổ theo dõi mới. Trên trang đầu, anh viết ba câu hỏi lớn nhất của dự án lúc này. Trụ đồng là vật gì của người xưa. Tiếng rên khi triều rút đến từ đâu. Và vì sao ác mộng, vụ cháy cùng những xê dịch của trụ lại nối tiếp nhau chỉ trong vòng một tuần. Viết xong, anh gập sổ lại và tắt đèn bàn, biết rằng sáng mai sẽ là ngày đầu tiên của cuộc chạy đua mười ngày.
Đứng lặng thêm một lúc lâu trên bờ kè vắng, Duy Anh nhận ra mình phải có câu trả lời về trụ trước khi Huy hết kiên nhẫn.