THẦN LONG ĐỖ TRẤN SÔNG TÔ LỊCH - Chương 13: Mẫu Nước Ngả Vàng Nhạt
Sáng 27 tháng 3, Hoàng Thị Mai gọi Phạm Duy Anh ra bờ sông. Cô đứng cạnh thùng đựng dụng cụ lấy mẫu đã xếp gọn. Trên tay cô là xấp kết quả vừa nhận từ…
Nội dung chương
Sáng 27 tháng 3, Hoàng Thị Mai gọi Phạm Duy Anh ra bờ sông.
Cô đứng cạnh thùng đựng dụng cụ lấy mẫu đã xếp gọn.
Trên tay cô là xấp kết quả vừa nhận từ phòng thí nghiệm.
Trời hôm ấy nắng mỏng, mặt sông ánh lên màu xám nhạt.
Duy Anh tới nơi lúc chín giờ rưỡi đúng như đã hẹn.
Mai không chào hỏi dài dòng mà vào thẳng việc chính.
- Anh Duy Anh, kết quả mẫu nước gần hốc khóa có rồi.
- Anh xem tận mắt màu nước trong chai mẫu này trước đã.
Cô nhấc một chai mẫu lên ngang tầm mắt của anh.
Nước trong chai ngả vàng nhạt, khác hẳn chai bên cạnh.
Chai bên cạnh là mẫu nền lấy ở đoạn xa ngã ba.
Nước ở chai nền trong hơn và không có sắc vàng ấy.
Duy Anh nhìn hai chai đặt cạnh nhau một lúc lâu.
- Màu này có từ khi nào, cô Mai?
- Từ mẫu lấy sát hốc khóa trong đợt vừa rồi.
- Mẫu nền trước thi công thì không có sắc vàng này.
Cô mở xấp giấy kết quả và chỉ vào từng cột số.
Hàm lượng kim loại nặng ở mẫu sát hốc cao hơn mẫu nền.
Mức cao hơn ấy nhìn thấy rõ bằng mắt thường trên giấy.
Nhưng Mai nhấn mạnh ngay điều quan trọng nhất với anh.
- Cao hơn nền chưa có nghĩa là đã vượt ngưỡng kết luận.
- Em không ký bất cứ kết luận nào với chừng này mẫu.
Lê Minh Tuấn đứng bên cạnh, tay cầm sổ ghi chép mở sẵn.
Tuấn ghi lại từng câu của Mai theo đúng thứ tự cô nói.
Duy Anh dặn Tuấn ghi cả những câu Mai từ chối kết luận.
Phần từ chối ấy quan trọng không kém phần số liệu thật.
Bởi sau này ai đọc hồ sơ cũng phải thấy giới hạn đó.
Mai cho niêm phong lại các chai mẫu theo đúng quy trình.
Mỗi chai đều có nhãn ghi ngày, giờ và vị trí lấy mẫu.
Vị trí sát hốc khóa được ghi tọa độ riêng trong sổ.
Cô nói chuỗi mẫu này phải giữ liên tục, không đứt đoạn.
Một mắt xích đứt là cả chuỗi mất giá trị đối chiếu.
Duy Anh hỏi cô bước kiểm chứng tiếp theo sẽ là gì.
Mai đáp ngay, như thể cô đã nghĩ việc này từ lâu.
- Phải lấy mẫu lõi bùn ở nhiều độ sâu khác nhau.
- Nước mặt mới kể được một nửa câu chuyện của đáy sông.
- Lõi bùn ở từng độ sâu mới cho thấy xu hướng thật.
Cô dự kiến lấy lõi ở ba mức sâu quanh khu vực hốc.
Mỗi mức sâu lấy hai ống lõi để đối chiếu chéo nhau.
Việc lấy lõi phải chờ thợ lặn và thiết bị chuyên dụng.
Huy đã hứa điều thiết bị về công trường trong tuần này.
Duy Anh ghi yêu cầu lấy mẫu lõi bùn vào hồ sơ ngày.
Yêu cầu ấy được khóa là bước kiểm chứng tiếp theo.
Nó chưa phải kết luận và anh viết rõ điều đó lên đầu trang.
Buổi trưa, ba người ngồi lại ở phòng kỹ thuật nhỏ.
Mai trải bản đồ vị trí lấy mẫu lên mặt bàn cho cả hai xem.
Các điểm lấy mẫu cũ được đánh dấu bằng bút xanh dương.
Điểm sát hốc khóa được khoanh tròn bằng bút đỏ nổi bật.
Quanh điểm đỏ ấy, sắc vàng của nước đậm nhất trong đợt mẫu.
Càng ra xa điểm đỏ, các chỉ số càng tiệm cận mức nền.
Mai nói xu hướng ấy đáng chú ý nhưng chưa đủ kết luận.
- Một đợt mẫu đẹp mấy cũng chỉ là một lát cắt thời gian.
- Phải có thêm đợt nữa mới biết nó tăng hay chỉ dao động.
Tuấn ngẩng lên khỏi sổ và hỏi một câu rất khẽ.
- Nếu nước dưới đáy vốn đã khác sẵn từ xưa thì sao?
- Ý em là sắc vàng này có thể có từ rất lâu rồi?
Mai nhìn Tuấn một lúc rồi gật đầu chậm rãi.
- Đó chính là điều phải chứng minh, Tuấn ạ.
- Muốn chứng minh thì phải lấy lõi bùn theo từng lớp sâu.
- Lớp càng sâu càng cũ, số liệu sẽ kể thay chúng ta.
Duy Anh nghe câu hỏi của Tuấn mà thấy lòng nhẹ đi.
Câu hỏi ấy mở ra một hướng anh chưa hề nghĩ tới.
Nếu sự khác biệt của nước có từ xưa, nó là manh mối khác.
Nó không còn là hậu quả đơn thuần của mấy ngày nạo vét.
Nhưng anh lập tức tự kéo mình lại khỏi suy đoán xa.
Hướng nghĩ là một chuyện, bằng chứng lại là chuyện khác.
Anh chưa có thư tịch nào nói về nước dưới đáy ngã ba.
Anh cũng chưa có chuỗi lõi bùn nào để mà đối chiếu.
Tất cả những gì anh có lúc này là một chai nước vàng nhạt.
Và một chỉ số kim loại nặng cao hơn nền nhưng chưa tới ngưỡng.
Chừng đó chưa đủ để nói bất cứ điều gì trước cuộc họp.
Chiều hôm ấy, Mai gọi điện cho phòng thí nghiệm hai lần.
Lần đầu cô xác nhận lịch nhận mẫu lõi bùn sắp tới.
Lần hai cô yêu cầu họ giữ nguyên phương pháp phân tích cũ.
Đổi phương pháp giữa chừng sẽ làm hai đợt mẫu khó so sánh.
Duy Anh ngồi cạnh nghe và ghi lại cả hai cuộc gọi ấy.
Anh học được từ Mai một bài học về tính kiên nhẫn nghề.
Số liệu không chiều theo hạn chót của bất cứ ai ở đây.
Nó chỉ hiện ra khi đủ mẫu, đủ đợt và đủ thời gian.
Ngoài bờ sông, tổ thợ lặn đang kiểm tra lại thiết bị.
Họ thử ống hơi và đèn pin nước ở ngay mép bờ kè.
Tùng đứng gần đó, tay cầm đầu dây an toàn cho thợ lặn.
Anh ta nhìn chai mẫu vàng nhạt trên bàn mà không nói gì.
Lúc đi ngang qua phòng kỹ thuật, anh ta dừng lại hỏi nhỏ.
- Cô Mai, nước vàng như vậy có uống nhầm được không?
- Nước sông thì không ai uống, anh Tùng yên tâm đi.
- Em hỏi vì trong mơ em thấy nước sông đen kịt cơ.
Câu nói của Tùng làm cả phòng im lặng vài giây ngắn.
Duy Anh ghi thêm một dòng vào sổ tay của riêng anh.
Giấc mơ nói nước đen, mẫu thật nói nước vàng nhạt.
Hai thứ ấy không giống nhau và anh không được gộp chung.
Gộp chung cảm giác với số liệu là lỗi anh phải tránh nhất.
Sau bữa trưa, Duy Anh theo Mai quay lại bờ sông lần nữa.
Cô muốn kiểm tra lại vị trí phao đánh dấu điểm lấy mẫu.
Phao đỏ nổi cách bờ kè chừng vài chục mét về phía ngã ba.
Gió nhẹ làm phao chao đi chao lại trên mặt nước đục.
Mai dùng máy định vị cầm tay đo lại tọa độ của phao.
Số tọa độ khớp với sổ ghi chép của đợt lấy mẫu trước.
- Điểm này phải giữ cố định cho mọi đợt mẫu về sau.
- Lệch vài mét là số liệu hai đợt không so sánh được nữa.
Duy Anh đứng ghi lại cảnh đó vào nhật ký hiện trường.
Anh chụp thêm mấy tấm ảnh vị trí phao bằng điện thoại.
Ảnh được anh gửi ngay cho Tuấn để lưu vào hồ sơ chung.
Tuấn ở văn phòng xác nhận đã nhận và đã đánh số lưu trữ.
Quản lý hồ sơ nghe khô khan nhưng lúc này lại rất cần.
Một tấm ảnh đúng ngày giờ có khi cứu cả một cuộc họp.
Mai kể thêm rằng cô đã lấy mẫu nước ở đây nhiều năm.
Cô từng làm cho ba dự án cải tạo sông trong thành phố.
Chưa dự án nào cho cô cảm giác khó đọc như dự án này.
- Nước ở các sông khác bẩn thì bẩn một cách rõ ràng.
- Còn ở ngã ba này, nó chỉ lệch đi một cách lặng lẽ.
Câu nói ấy làm Duy Anh nhìn mặt sông lâu hơn thường lệ.
Mặt sông lặng lẽ tới mức không ai nghĩ dưới đó có chuyện.
Anh hỏi cô về vệt nước khác màu quanh hốc hôm đo đạc.
Đó là ngày 18 tháng 3, ngay sau buổi chiều chạm trụ.
Mai đáp vệt khác màu ấy chính là lý do cô để mẫu riêng.
Cô đã linh cảm chỗ nước đó không giống nước sông thường.
Nhưng linh cảm của kỹ sư cũng phải chờ phòng thí nghiệm.
Giờ thì phòng thí nghiệm đã trả lời bằng sắc vàng nhạt.
Và bằng một cột số kim loại nặng cao hơn mức nền rõ rệt.
Hai người đứng yên nghe tiếng nước vỗ vào chân phao đỏ.
Duy Anh chợt hỏi liệu Huy đã biết kết quả này hay chưa.
Mai lắc đầu và nói cô chỉ công bố nội bộ nhóm nghiên cứu.
Khi nào đủ chuỗi mẫu, cô mới báo cáo chính thức lên trên.
Anh đồng ý với cách làm thận trọng ấy của cô hoàn toàn.
Báo cáo vội một chỉ số lệch có thể làm cả công trường rối.
Mà rối ở công trường lúc này là điều nguy hiểm nhất.
Huy đang chịu sức ép hạn chót từ nhiều phía cùng lúc.
Một tin chưa chín có thể bị hiểu thành mười tin khác nhau.
Trên đường quay về, hai người ghé qua chốt trực của Tùng.
Tùng báo cáo vùng phong tỏa yên tĩnh suốt từ sáng tới giờ.
Anh ta còn khoe sổ trực ghi đủ các lượt người qua lại.
Duy Anh lật xem và khen anh ta giữ sổ rất cẩn thận.
Những cuốn sổ như thế sẽ là xương sống của hồ sơ này.
Tối đến, anh ngồi viết báo cáo nội bộ của ngày hôm nay.
Báo cáo chỉ gồm các mục đã có chứng cứ rõ ràng kèm theo.
Mẫu nước ngả vàng nhạt là manh mối môi trường đầu tiên.
Yêu cầu lấy mẫu lõi bùn là bước kiểm chứng tiếp theo.
Anh viết hai câu ấy ở đầu và cuối bản báo cáo ngắn.
Ở giữa, anh để trống phần kết luận như một lời tự nhắc.
Trang giấy trống ấy làm anh khó chịu suốt buổi tối dài.
Hạn chót của Huy thì vẫn đang đếm ngược từng ngày một.
Nhưng anh thà nộp một báo cáo còn trống phần kết luận.
Còn hơn nộp một kết luận mà chính anh cũng chưa tin nổi.
Anh nhớ lại câu hỏi của Tuấn lúc buổi trưa ở phòng kỹ thuật.
Nếu nước dưới đáy vốn đã khác sẵn từ xưa thì sao.
Câu hỏi ấy cứ quay lại trong đầu anh nhiều lần nữa.
Nó gợi ý rằng đáy ngã ba này giữ một lịch sử rất dài.
Lịch sử ấy có thể lâu hơn cả tuổi của dự án này nhiều.
Và trụ đồng nằm đúng ở nơi nước bắt đầu đổi màu sắc.
Sự trùng hợp vị trí ấy anh ghi vào sổ như một dấu hỏi.
Dấu hỏi lớn nhất của hồ sơ tính tới ngày hôm nay.
Sáng mai, thợ lặn sẽ xuống lấy những ống lõi đầu tiên.
Anh hẹn Mai có mặt ở bờ sông từ lúc trời vừa sáng.
Trước khi ngủ, anh kiểm tra lại niêm phong của hồ sơ mẫu.
Mọi nhãn chai đều ghi đủ ngày giờ và vị trí lấy mẫu.
Anh tắt đèn, nằm nghe tiếng nước vỗ bờ rất khẽ ngoài xa.
Trong đầu anh vẫn là hai chai nước đặt cạnh nhau buổi sáng.
Một chai trong, một chai ngả vàng nhạt, khác nhau thấy rõ.
Sáng hôm sau nữa, ông Nghĩa sẽ lên bờ sông từ rất sớm.
Anh chưa biết buổi sáng ấy sẽ mang tới điều gì cho hồ sơ.
Anh chỉ biết mình phải có mặt ở ngã ba trước giờ hẹn.
Đồng hồ trên tường phòng anh chỉ mười một giờ đêm khuya.
Anh gấp sổ tay lại và đặt nó ngay ngắn bên gối nằm.
Ngày mai, anh tự nhủ, phải ghi chép còn kỹ hơn hôm nay.