THẦN LONG ĐỖ TRẤN SÔNG TÔ LỊCH - Chương 24: Đêm Có Tiếng Rên Thứ 3
Chiều ngày 07 tháng 04 năm 2027, Phạm Duy Anh ở lại lán chỉ huy để đối chiếu bản chép tay từ tấm bia với hộp hồ sơ của phường. Công việc giấy tờ kéo dài…
Nội dung chương
Chiều ngày 07 tháng 04 năm 2027, Phạm Duy Anh ở lại lán chỉ huy để đối chiếu bản chép tay từ tấm bia với hộp hồ sơ của phường. Công việc giấy tờ kéo dài tới gần giờ triều rút mà vẫn chưa cho ra thêm một dòng chữ trọn nào. Ngoài sông, Vũ Quốc Huy trực tiếp ra bờ kè cùng Đỗ Văn Tùng để kiểm tra lại các điểm neo đã thu hôm trước. Nguyễn Trọng Nghĩa cũng có mặt ở bờ sông theo lời hẹn xem triều từ chiều hôm trước. Duy Anh giữ liên lạc với nhóm ngoài bờ qua bộ đàm đặt ngay trên bàn làm việc. Anh đã quen với việc nghe tiếng sông qua giọng của người khác từ nhiều ngày nay.
Bảng triều mà Hoàng Thị Mai gửi từ sáng ghi rõ chiều nay là một trong những đợt rút sâu của đầu tháng. Mai đã dặn trong tin nhắn rằng nếu có hiện tượng gì lạ, đội trực cần ghi giờ theo mốc nước rút chứ không ghi theo cảm tính. Duy Anh đọc lại tin nhắn đó hai lần rồi chép mốc giờ rút sâu nhất lên trang đầu sổ trực. Anh cũng mở sẵn trang ghi chép riêng cho phần nhân chứng, tách hẳn khỏi phần nhận định của mình. Từ sau cuộc họp ngày 04 tháng 04, anh bắt đầu giữ thói quen đó trong mọi giấy tờ. Phần mắt thấy tai nghe nằm một bên, phần suy nghĩ của anh nằm một bên, và hai phần không được lẫn vào nhau.
Ở ngoài bờ, theo lời Huy báo về từ đầu giờ chiều, đội trực đã chia vị trí rất rõ từ trước. Tùng đứng ở đoạn bờ kè gần ngã ba nhất, nơi có các cọc tiêu theo dõi mốc trụ. Huy đứng ở vị trí chỉ huy có đèn pha và điện thoại liên lạc về phường khi cần. Ông Nghĩa đứng riêng một đoạn, không tham gia điều hành mà chỉ quan sát mặt sông. Cách chia vị trí đó là do Huy tự sắp xếp sau mấy lần nghe tiếng rên không ghi chép được gì trọn vẹn. Huy từng nói với Duy Anh rằng một hiện tượng lặp lại nhiều lần thì phải được đón bằng một ca trực có tổ chức. Duy Anh ghi cả cách bố trí ca trực đó vào sổ, vì nó cho thấy công trường đã đổi cách đối xử với những gì xảy ra ngoài sông.
Khoảng 17:30, giọng Tùng vang lên trong bộ đàm, báo nước bắt đầu rút nhanh ở đoạn ngã ba. Tùng nói mực nước hạ trông thấy bằng mắt thường dọc theo các cọc tiêu ven bờ. Huy xác nhận đội trực không đưa bất cứ thiết bị nào xuống vùng phong tỏa. Ông Nghĩa chỉ nói một câu ngắn qua bộ đàm, dặn mọi người ở yên vị trí và để ý mặt nước quanh khu vực trụ. Duy Anh nhìn đồng hồ trên tường lán và ghi giờ vào sổ trực theo thói quen nghề nghiệp. Con số 17:50 được anh khoanh tròn trước cả khi có việc gì xảy ra, vì đó là giờ triều rút sâu nhất theo bảng triều Mai gửi từ sáng.
Đúng 17:50, bộ đàm bỗng im bặt giữa một câu nói dở của Tùng. Duy Anh áp sát tai vào máy mà chỉ nghe tiếng rè nhỏ của sóng liên lạc. Vài giây sau, giọng Huy vang lên, thấp và gấp hơn hẳn lúc trước. Huy nói từ lòng đất dưới đoạn ngã ba vừa vang lên một tiếng rên dài. Cả đội trực ngoài bờ đều nghe thấy, và tiếng đó không lẫn vào đâu được. Duy Anh ngồi lặng trong lán, tay vẫn cầm bút trên trang sổ trực còn mở. Anh ghi lại đúng giờ, đúng vị trí và đúng lời mô tả đầu tiên của Huy vào biên bản ca chiều. Đây là đêm có tiếng rên thứ 3 kể từ ngày gầu máy chạm vào trụ đồng dưới đáy sông.
Theo lời Huy kể lại qua bộ đàm từng đợt một, tiếng rên lần này không bật lên đột ngột như những lần trước. Nó trồi lên từ từ, nghẹn lại ở giữa như bị một lớp bùn dày chặn ngang, rồi mới kéo dài ra. Tùng đứng gần mép bờ kè nhất và là người nghe rõ nhất từng đoạn ngắt của tiếng rên. Anh nói tiếng đó làm mặt đất dưới chân rung rất nhẹ, đủ để mấy viên đá nhỏ trên bờ kè lăn khỏi vị trí cũ. Ông Nghĩa dặn cả đội không ai được xuống gần mép nước trong lúc tiếng rên còn vang. Ông nói những lúc đất kêu như vậy, người đứng trên bờ chỉ nên nhìn và nghe, không nên thử bất cứ điều gì.
Điều làm cả đội trực chú ý hơn cả tiếng rên là mặt nước quanh khu vực trụ. Tùng báo về rằng ngay khi tiếng rên kéo dài nhất, một vệt bọt đen nhỏ nổi lên quanh vị trí trụ rồi lan ra thành một vòng mỏng. Vệt bọt đó không giống bọt bùn thường ngày do nạo vét khuấy lên. Nó đen hơn, đặc hơn và nổi lên từ dưới sâu chứ không trôi từ phía thượng nguồn xuống. Huy cho người bật đèn pha công trường rọi xuống mặt nước để nhìn cho rõ. Dưới ánh đèn, vệt bọt đen hiện lên chừng vài phút rồi tan dần theo dòng nước đang rút. Không ai ngoài bờ kịp lấy mẫu, vì vệt bọt tan nhanh và khu vực đó vẫn nằm trong vùng cấm xuống nước.
Duy Anh ở trong lán ghi lại toàn bộ diễn biến theo đúng lời kể của đội trực. Anh ghi rõ vệt bọt đen là dấu hiệu mới xuất hiện cùng tiếng rên lần này. Anh cũng ghi rõ phần nào là lời chứng trực tiếp của người ngoài bờ và phần nào là suy đoán chưa kiểm chứng. Bài học từ cuộc họp ngày 04 tháng 04 vẫn còn nóng trên trang giấy của chính anh. Lần này anh không cho phép mình viết thêm một chữ nào ngoài những gì mắt người ta đã thấy và tai người ta đã nghe. Trang biên bản chiều hôm đó vì thế khô khan hơn hẳn các trang trước, và anh thấy như vậy mới là đúng.
Tiếng rên dứt hẳn sau chừng mười phút, khi mực nước đã rút xuống thấp nhất trong ngày. Huy báo về lán rằng bờ kè không có hư hại gì trông thấy. Tùng kiểm tra lại các cọc tiêu và xác nhận trụ không có dấu hiệu xê dịch thêm qua các mốc sơn trên bờ. Ông Nghĩa ở lại bờ sông thêm một lúc lâu sau khi mọi người đã bắt đầu thu dọn đèn. Theo lời Tùng kể lại sau đó, ông chỉ đứng nhìn mặt nước đã phẳng lại mà không nói gì. Cái im lặng đó của ông làm Tùng nhớ hơn cả tiếng rên vừa dứt.
Trên đường từ bờ kè về lán, Tùng còn ghé qua chỗ mấy người dân ven sông đang đứng xem từ xa. Một bà cụ hỏi anh có phải dưới sông lại kêu như mấy hôm trước không. Tùng chỉ gật đầu và dặn bà con cứ yên tâm về nhà nghỉ, công trường có người trực suốt đêm nay. Duy Anh nghe Tùng kể lại đoạn đó trong lán mà thấy tiếng rên giờ đã là chuyện của cả xóm ven sông, không còn là chuyện riêng của ca trực nữa. Anh ghi thêm vào biên bản một dòng về việc dân cư đã biết và đang theo dõi hiện tượng này.
Khi cả nhóm trở về lán, Huy là người báo cáo lại toàn bộ ca trực cho Duy Anh ghi vào hồ sơ dự án. Huy nói thẳng rằng từ nay mỗi lần triều rút sâu, công trường sẽ bố trí người trực ở bờ kè theo ca cố định. Anh không còn coi tiếng rên là chuyện lạ kể cho nhau nghe sau giờ làm nữa. Với Huy, nó đã thành một hiện tượng có giờ giấc, có nhân chứng và có dấu hiệu đi kèm đo được. Duy Anh nghe Huy nói mà thấy cách nhìn của người chỉ huy này đã đổi hẳn sau một tuần. Huy vẫn sốt ruột vì tiến độ, nhưng anh không còn đòi một câu trả lời bằng mọi giá như trước nữa.
Tùng ngồi ở góc lán, hai tay ôm cốc nước nóng mà vẫn còn hơi run nhẹ. Anh kể lại rằng lúc vệt bọt đen nổi lên, anh bỗng nhớ tới vệt nước khác màu mà Mai từng chỉ cho mọi người xem ở quanh hốc đá. Anh nói hai vệt đó có gì giống nhau, như cùng một thứ ở dưới sâu thỉnh thoảng lại lộ ra một chút. Duy Anh ghi cả câu kể đó vào phần ghi chú nhân chứng, kèm theo đúng ba chữ chưa kiểm chứng ở cuối dòng. Anh tự thấy mình đang học lại nghề của chính mình từ những việc nhỏ nhất như thế. Một dòng ghi chú trung thực còn quý hơn một trang kết luận hùng hồn mà không có gì đỡ ở dưới.
Tối muộn, Duy Anh gọi điện cho Hoàng Thị Mai để báo lại chuyện vệt bọt đen ngoài sông. Mai nghe xong im lặng một lúc rồi hỏi rất kỹ về màu sắc, độ đặc và thời gian tồn tại của vệt bọt. Cô nói bọt nổi từ dưới sâu lên khác hẳn bọt do dòng chảy khuấy bùn ở mặt nước. Cô cũng nói đáng tiếc là không ai lấy được mẫu trong mấy phút vệt bọt còn tồn tại. Mai dặn từ đợt triều rút sau, đội trực phải để sẵn chai lấy mẫu ở bờ kè cùng đèn pha. Cô sẽ hướng dẫn cách lấy mẫu nhanh để không bỏ lỡ dấu hiệu nếu nó còn quay lại. Duy Anh ghi lời dặn đó vào cuối biên bản và khoanh lại như một việc phải làm ngay sáng mai.
Ông Nghĩa là người nói cuối cùng trong buổi tối hôm đó ở lán chỉ huy. Ông không bàn về kế hoạch phá trụ, cũng không bàn về tấm bia ở đền. Ông chỉ nói về vệt bọt đen vừa nổi lên ngoài sông. Ông nói mọi người nên nhớ kỹ chiều hướng của vệt bọt đó. Nó đi từ dưới lên trên mặt nước, chứ không từ trên sông dội xuống đáy. Câu nói của ông làm cả lán im lặng, vì nó chạm đúng vào chỗ Duy Anh vẫn né tránh từ hôm công bố nhận định. Nếu thứ gây ra mọi chuyện nằm ở phía dưới, thì toàn bộ khung trấn yểm mà anh dựng lên ở trên mặt sông đều đang nhìn sai hướng.
Trước khi ra về, ông Nghĩa dặn Duy Anh ghi lời của ông vào đúng biên bản ca trực, không thêm không bớt. Duy Anh cúi xuống viết từng chữ theo đúng lời ông vừa nói. Ông Nghĩa nhìn trang giấy một lúc rồi mới gật đầu và chậm rãi nói lại câu đó một lần cuối cho cả lán cùng nghe.
- Bọt đen là thứ ở dưới đang tìm đường lên, không phải thứ ở trên đang gọi xuống.