THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 22: Thọ Đồng Ý Lên Ghe Cào

Sáng ngày hai mươi hai tháng mười, ông Thọ rời bệnh viện huyện Phú Tân khi trời vừa hửng sáng, để Đạt ở lại lo thủ tục xuất viện cho bà Năm vào buổi…

Nội dung chương

Sáng ngày hai mươi hai tháng mười, ông Thọ rời bệnh viện huyện Phú Tân khi trời vừa hửng sáng, để Đạt ở lại lo thủ tục xuất viện cho bà Năm vào buổi chiều. Ông nói với con trai là mình về nhà trước để thay nước bàn thờ, phủ lại tấm vải lên manh lưới như lời bà dặn đêm qua, và tranh thủ nghỉ một chút sau đêm thức trắng. Đạt gật đầu, không nghi ngờ gì, vì cha anh nói những việc đó là việc thật. Nhưng trên đường về xóm Bờ Sông, bước chân ông Thọ không đi thẳng về nhà. Ông ghé qua bến ghe Vàm Nao, nơi chiếc ghe cào sắt hai mươi tấn vẫn neo im lìm ở cuối cầu bến, thân sắt đen sẫm trong sương sớm, cần cẩu gập xuống, dàn lưới thép phủ bạt ở đuôi ghe.

Ông đứng một lúc lâu ở đầu cầu bến nhìn chiếc ghe đó. Trong đầu ông, những con số của đêm qua vẫn còn nguyên: viện phí một đêm, tiền thuốc ngoài danh mục, nợ gỗ cuối tháng, tiền thuốc dài ngày của vợ. Bên cạnh những con số đó là một ý nghĩ ông đã tự nói với mình suốt từ nửa đêm qua tới giờ, nói đi nói lại cho tới khi nó nghe như một lý do chính đáng: ông chỉ lên ghe làm hoa tiêu. Chỉ ngồi mũi ghe chỉ đường nước ngoài vực cho Tân lái, không vào sâu giữa vực, không săn cá, không chạm tay vào lưới thép. Chỉ dẫn đường nước ngoài vực thôi. Ba đêm. Nhận tiền ứng công, lo xong viện phí và thuốc cho vợ, trả bớt nợ gỗ cho con, rồi xuống ghe, coi như chưa từng phá lệ nào của nghề.

Ông tự biết lý luận đó có chỗ hở. Ghe cào là ghe cào, dù nó cào ngoài vực hay trong vực thì người ngồi trên nó vẫn là người của ghe cào. Lời hứa trước bàn thờ tổ nghề tối ngày mười lăm ông hứa là không bước chân lên ghe cào, không có đoạn nào trong lời hứa chừa ra trường hợp chỉ ngồi mũi ghe hay chỉ đi ngoài vực. Nhưng sáng nay, đứng ở bến trong sương sớm sau một đêm thức trắng bên giường bệnh của vợ, ông chọn nghe theo phần lý luận làm ông nhẹ lòng hơn. Ông bước xuống cầu bến, đi thẳng tới chỗ Hùng đang ngồi uống cà phê ở quán nhỏ đầu bến cùng Tân.

Hùng ngẩng lên thấy ông thì đứng dậy ngay, kéo ghế mời ông ngồi, gọi thêm một ly cà phê đen để trước mặt ông. Hắn không hỏi vòng vo. Hắn nói hắn biết ông đã suy nghĩ suốt đêm, và hắn tôn trọng việc ông cần thời gian. Ông Thọ cầm ly cà phê, tay phải của ông run nhẹ một nhịp khi đặt ly xuống bàn, ông vội nắm chặt tay lại giấu dưới gầm bàn. Ông nói chậm rãi, từng điều kiện rõ ràng như đang giao kèo một chuyến ghe thường.

- Tôi đồng ý lên ghe làm hoa tiêu cho anh. - Ông Thọ nói. - Ba đêm. Chỉ ba đêm thôi. Tôi ngồi mũi ghe chỉ đường nước ngoài vực cho thằng Tân lái. Ghe không vào sâu giữa vực, không cào sát miệng vực, không săn con cá lớn ở vực. Tôi là hoa tiêu dẫn đường nước, không phải thợ săn, không phải người kéo lưới. Tiền công anh trả trước một phần bằng tiền mặt như anh đã nói ở bệnh viện đêm qua, để tôi lo viện phí và thuốc cho bà nhà tôi. Hết ba đêm, tôi xuống ghe, hai bên xong, không ai nợ ai chuyện gì thêm.

Hùng nghe xong thì cười rộng, vỗ nhẹ xuống bàn, nói đó chính là điều hắn chờ nghe từ đầu mùa nước tới giờ. Hắn nói ông cứ yên tâm, ghe của hắn làm ăn đàng hoàng, ba đêm hoa tiêu ngoài vực, giữ đúng lời với ông, không vào sâu, không làm khó ông trước mặt dân xóm. Hắn ngoắc Tân đi lấy sổ ghe và tiền. Tân quay lại với một cuốn sổ bìa cứng đã sờn mép, bên trong ghi tên từng người làm trên ghe, ngày nhận việc, số tiền ứng công và một ô để ký tên ở cuối mỗi dòng. Hùng đếm tiền mặt ngay tại bàn, xếp thành một xấp ngay ngắn, đẩy về phía ông Thọ kèm theo cuốn sổ mở sẵn ở trang còn trống.

Ông Thọ nhìn xấp tiền mặt trên bàn quán cà phê đầu bến. Số tiền đó đủ trả viện phí đêm qua, đủ mua thuốc cho bà Năm cả tháng, còn dư một phần trả nợ gỗ. Ông nghĩ tới bà Năm đang nằm trong bệnh viện chờ xuất viện chiều nay, nghĩ tới Đạt đang cộng sổ nợ ở hành lang, nghĩ tới lời hứa trước bàn thờ. Rồi ông cầm xấp tiền, đếm lại một lần cho đúng lệ nhận tiền ghe, bỏ vào túi áo trong. Sau đó ông cầm cây bút Tân đưa, ký tên mình vào dòng mới nhất trong sổ ghe của Hùng, dưới dòng ghi rõ chức danh hoa tiêu, ba đêm, tiền ứng công đã nhận. Nét chữ của ông hơi run ở chữ cuối, nhưng bút vẫn đi hết dòng, không dừng lại giữa chừng. Dòng ký đó đóng lại mọi lối nói khác từ giờ phút này: ông Thọ đã nhận tiền ứng công bằng tiền mặt và đã ký vào sổ ghe của Hùng.

Đúng lúc ông đặt bút xuống, Đạt xuất hiện ở đầu cầu bến. Anh vừa từ bệnh viện về nhà tìm cha không thấy, hỏi người ở bến thì biết cha đang ngồi ở quán cà phê với Hùng. Anh đi thẳng tới bàn, nhìn xấp sổ ghe còn mở, nhìn cây bút trên tay cha, nhìn vẻ mặt của Hùng, và anh hiểu ngay chuyện gì vừa xảy ra mà không cần ai giải thích. Mặt Đạt đỏ lên, anh nói lớn ngay tại bến, trước mặt Tân và mấy người thợ ghe đang uống cà phê gần đó.

- Cha hứa với mẹ trước bàn thờ tổ nghề thế nào, cha quên rồi sao. - Đạt nói, giọng anh nghẹn lại vì giận và vì thương. - Mới tối ngày mười lăm cha đứng trước manh lưới gia bảo hứa không bước chân lên ghe cào dù nhà kẹt tới đâu. Nay mẹ mới nằm viện một đêm, cha đã ra bến ký sổ ghe cho hắn. Cha ký cái này thì lời hứa đó còn là gì nữa. Tiền viện phí con lo được, nợ gỗ con trả dần được, con đã nói với cha đêm qua ở hành lang rồi. Sao cha không nghe con.

Ông Thọ đứng dậy, đối diện với con trai ngay ở bến ghe, trước mặt Hùng. Ông nói ông không quên lời hứa, ông nhớ từng chữ, nhưng bà Năm đang bệnh, nợ đang tới hạn, ông không thể ngồi nhìn nhà sụp xuống chỉ để giữ một lời hứa trong lúc vợ mình cần thuốc. Ông nói ông chỉ làm hoa tiêu ba đêm ngoài vực, không săn cá, không vào sâu, hết ba đêm là xuống. Đạt lắc đầu, nói cha đang tự dối mình, ghe cào không có chuyện ngoài vực hay trong vực khi chủ ghe đã có giấy cọc tiền tỷ trong tay. Cha ngồi lên ghe đó là cha đã ở trong chuyện của hắn rồi, dù cha ngồi ở mũi ghe hay ở đuôi ghe. Hai cha con cãi nhau một lúc lâu ở bến, giọng Đạt càng lúc càng lớn, giọng ông Thọ càng lúc càng trầm và cứng. Cuối cùng Đạt quay lưng bỏ đi về phía xưởng ghe, nói một câu cuối cùng mà ông Thọ nghe rõ từng chữ: cha tự ký thì cha tự chịu, nhưng đừng nói là con không cản.

Hùng đứng gần đó suốt cuộc cãi vã, không xen vào, chỉ tới khi Đạt đi khuất hắn mới nói một câu nhẹ nhàng mà ông Thọ nghe xong thấy lạnh ở sống lưng. Hắn nói người già có kinh nghiệm sông nước như ông thì phải biết, đã ký sổ ghe, đã nhận tiền ứng công, thì phải làm cho trọn việc đã nhận, đó là lệ của dân ghe từ xưa tới nay, không riêng gì ghe của hắn. Ông Thọ gật đầu cho qua, nhưng trong lòng ông hiểu dòng ký sáng nay không chỉ là một dòng ký nhận tiền. Nó là một sợi dây. Sợi dây đó buộc ông vào chiếc ghe cào sắt hai mươi tấn này, buộc ông vào ba đêm sắp tới, và có thể buộc lâu hơn ba đêm nếu chủ ghe muốn tính khác. Ông đã tự tay ký sợi dây đó, trước mặt con trai mình, ngay tại bến Vàm Nao, sáng ngày hai mươi hai tháng mười.

Trên đường từ bến về nhà, ông Thọ ghé vào tiệm thuốc ở đầu chợ mua trước một phần thuốc theo đơn bác sĩ đã kê trong hồ sơ xuất viện dự kiến. Để chiều nay bà Năm về là có thuốc uống ngay, không phải chờ Đạt chạy đi mua trong đêm. Người bán thuốc cộng tiền, ông trả bằng chính những tờ tiền ứng công vừa nhận, tay ông dừng lại một nhịp khi tờ tiền rời khỏi tay, như thể mỗi tờ tiền chi ra lúc này đều nhắc ông nhớ nó tới từ đâu. Ông bỏ hộp thuốc vào túi, đi chậm về nhà, thay nước trên bàn thờ, phủ lại tấm vải lên manh lưới gia bảo như lời bà dặn đêm qua. Ông đứng trước bàn thờ một lúc lâu, muốn thắp nhang nói một lời với tổ nghề mà không biết nói thế nào cho trọn, cuối cùng ông chỉ đứng im, không thắp nhang, rồi quay ra hiên ngồi chờ con trai đưa vợ về.

Buổi chiều hôm đó, bà Năm xuất viện về nhà. Ông Thọ đón vợ ở cổng bệnh viện cùng Đạt, nhưng Đạt im lặng suốt đường về, không nói với cha câu nào. Về tới nhà, ông Thọ lấy tiền ứng công ra trả phần viện phí còn thiếu, mua đủ thuốc theo đơn mới cho bà, rồi đưa phần còn lại cho Đạt trả bớt nợ gỗ. Bà Năm nhìn chồng đưa tiền, hỏi tiền ở đâu ra nhiều vậy trong một buổi sáng. Ông Thọ tránh ánh mắt vợ, nói là tiền ông vay tạm của người quen ở bến, vài bữa có tiền sẽ trả. Ông không nói mình đã ký sổ ghe. Ông không nói mình đã phá lời hứa trước bàn thờ. Bà Năm nhìn ông một lúc lâu, không hỏi thêm, chỉ lặng lẽ xếp thuốc vào hộp, còn manh lưới gia bảo trên vách sau bàn thờ vẫn treo nguyên ở đó. Phủ tấm vải mỏng, như đang chờ một lời giải thích mà ông chưa dám nói ra trong ngày hôm nay.

Chương khác

Xem thêm