THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 37: Lần Lộ Dấu Thứ 3

Sáng ngày một tháng mười một, Đạt qua nhà cha từ sớm, nói xưởng ghe có một chiếc ghe nhỏ của khách vừa sửa xong đáy. Cần chạy thử một vòng ngoài sông…

Nội dung chương

Sáng ngày một tháng mười một, Đạt qua nhà cha từ sớm, nói xưởng ghe có một chiếc ghe nhỏ của khách vừa sửa xong đáy. Cần chạy thử một vòng ngoài sông trước khi giao, anh muốn cha đi cùng ra xem đường nước buổi sáng trước giờ triều lên, tiện thể cha chỉ cho anh mấy chỗ nước đổi trong mấy ngày nước lớn đổ về. Ông Thọ biết con trai rủ mình ra sông sáng nay không chỉ vì một chiếc ghe nhỏ chạy thử. Từ khuya ngày hai mươi tám, sau khi Đạt đứng ở bến đòi cha rút khỏi ghe mà không được, hai cha con ít nói chuyện ghe cào với nhau hơn, nhưng Đạt vẫn qua nhà mỗi ngày coi mẹ. Coi bàn thờ, và sáng nay anh muốn có một buổi sáng bình thường với cha trên sông, trước ngày mà cả nhà đều biết là ngày triều cường đỉnh của mùa. Ông Thọ gật đầu, quấn khăn rằn đỏ quanh cổ, mang theo sổ tay nghề, rồi hai cha con cùng Sơn, người ghé xưởng từ sớm để phụ chạy thử ghe, ra bến khi nắng mới lên khỏi ngọn bần ở bờ Đồng Tháp.

Chiếc ghe nhỏ chạy thử đi chậm từ bến ra phía ngoài rìa vực, không vào sâu, chỉ vòng qua khu vực nước mà xưởng ghe vẫn dùng để thử đáy ghe sau khi sửa. Nước sông sáng nay đục và cao, chảy xiết hơn sáng hôm qua rõ rệt, lục bình trôi nhanh thành vệt dài về phía ngã ba. Đạt giữ lái, Sơn ngồi ở mũi ghe nhìn nước, ông Thọ ngồi giữa ghe, tay vịn mạn ghe, mắt nhìn về phía miệng vực ở xa như một thói quen không bỏ được của người hoa tiêu trong những ngày này. Ghe chạy thử được hai vòng êm, đáy ghe không rò nước, Đạt gật đầu nói ghe này giao cho khách được rồi, chuẩn bị quay về bến thì Sơn bỗng nắm chặt mạn ghe và nói nhỏ: cá nhỏ ở phía trước đang tản ra kìa ông.

Trên đường ra, Đạt kể cho cha nghe chuyện xưởng ghe trong mấy ngày nước lớn. Anh nói khách gửi ghe sửa đáy nhiều hơn thường ngày vì ghe nhỏ nào cũng muốn chắc đáy trước đêm triều, thợ trong xưởng làm tới tối mịt mới nghỉ. Tiền công gom lại trả được thêm một phần nợ gỗ nữa cho vựa, đúng như anh đã nói ở bến khuya ngày hai mươi tám là xưởng trả nợ dần được. Anh nói mẹ ở nhà hai hôm nay ăn ngủ tốt hơn, tự ra sân phơi lại mớ lụa và áo lễ, còn dặn anh sáng nay ra sông với cha thì về sớm ăn cơm trưa ở nhà, vì chiều nay nhà mình ăn cơm sớm hơn mọi ngày. Ông Thọ nghe con trai kể chuyện nhà bằng giọng bình thường, ông thấy lòng mình nhẹ đi một phần trong buổi sáng này, như thể nếu không có chiếc ghe cào trong rạch nhỏ và đêm triều cường trước mặt. Thì mùa nước năm nay của nhà ông cũng chỉ là một mùa nước khó khăn mà cả nhà đang gượng qua được từng ngày bằng sức của Đạt ở xưởng, của bà Năm ở nhà và của chính ông bằng những việc nhỏ ở bến.

Sơn, trong lúc ghe chạy thử vòng đầu, có hỏi ông Thọ một câu mà anh giữ trong lòng từ khuya hôm qua ở bến. Anh hỏi nếu sáng nay ra sông mà thấy dấu cá thì ông tính sao. Ông Thọ trả lời anh bằng lệ cũ của nghề: thấy dấu thì ghi dấu, cá ở đâu trong ngày thì nhớ ở đó trong đầu. Chớ không ai thấy dấu cá buổi sáng mà đoán được chuyện buổi tối trên sông, vì cá tự đi đường của cá, người chỉ ghi lại được phần mình thấy. Sơn gật đầu, không hỏi thêm. Câu trả lời đó của ông Thọ là thật lòng, và nó cũng là giới hạn của ông trong suốt mùa nước này: ông ghi lại dấu nước, mắt xanh. Và mọi đường cào trộm ông chứng kiến, nhưng ông chưa từng biết trước cá sẽ làm gì trong bất cứ đêm nào, kể cả những đêm ông ngồi ngay ở mũi ghe cào.

Ông Thọ nhìn ngay về phía mặt nước trước mũi ghe nhỏ. Cách ghe một khoảng nước khá xa, về phía miệng vực, đàn cá nhỏ đang tụ thành vệt bỗng tản ra hai bên cùng một lúc, để lại một khoảng nước trống ở giữa. Hệt như đêm bảy tháng mười ngoài rìa vực và đêm mười tám tháng mười ở miệng vực, nhưng lần này là ban ngày, nắng sáng rọi rõ mặt nước đục, và khoảng nước trống đó không nằm yên. Từ dưới lớp nước đục ở miệng vực xa, một sống lưng khổng lồ màu xám mốc trồi lên chậm rãi thành một nhịp dài, mặt lưng rộng và ướt sáng trong nắng sớm. Và ngay sau sống lưng đó, một vây lưng cao trồi lên khỏi mặt nước, hình dáng rõ ràng tới mức cả ba người trên ghe nhỏ đều nhìn thấy cùng một lúc mà không ai cần chỉ cho ai. Sống lưng và vây lưng chỉ trồi lên một nhịp ngắn, nước rẽ ra hai bên thành vệt, đàn cá nhỏ tản hẳn ra xa hai phía. Rồi cả sống lưng lẫn vây lưng lặn xuống chậm rãi, mặt nước khép lại, để lại một vòng bọt trắng xoay nhẹ rồi tan dần về phía sâu của vực.

Ông Thọ ngồi im trên ghe nhỏ, hai tay ông nắm chặt mạn ghe. Ông nhìn rất kỹ trong nhịp trồi ngắn ngủi đó, kỹ hơn bất cứ lần nào trước đây trong mùa nước này, và điều ông thấy rõ nhất, ngoài sống lưng xám mốc khổng lồ và vây lưng cao, là vây lưng của cá lúc này lành lặn hoàn toàn. Mép vây trơn và nguyên vẹn, không có vết siết nào, không có vết rách nào, không có vệt máu nào loang trong nước đục quanh vây. Vây lưng đó là vây lưng của một con cá chưa từng bị lưới thép nào chạm tới trong mùa nước này, đang trồi lên ở đúng miệng vực, vào đúng sáng ngày triều cường đỉnh, trước mắt ba người trên một chiếc ghe nhỏ chạy thử của xưởng ghe. Ông Thọ nói thành tiếng, chậm và rõ, cho cả Đạt và Sơn cùng nghe và cùng làm chứng.

- Đây là lần lộ dấu thứ 3. - Ông Thọ nói. - Mức lưng và vây. Hai lần trước, một lần chỉ là dấu nước, một lần chỉ là mắt xanh dưới nước. Lần này lưng và vây trồi hẳn lên mặt nước, ban ngày, rõ ràng. Cá đang ở đúng miệng vực, trước đêm triều cường.

Đạt giữ lái cho ghe nhỏ đứng yên ngoài rìa vực, anh không cho ghe tiến thêm một mét nào về phía miệng vực sau lời của cha. Mặt anh tái đi rõ rệt, không phải vì sợ một con cá lớn ngoài sông, mà vì anh vừa tận mắt thấy điều cha mình đã kể và đã ghi trong sổ tay nghề qua hai lần lộ dấu trước, giờ hiện ra giữa ban ngày. To lớn và yên lặng, ở đúng chỗ mà đêm nay một chiếc ghe cào sắt hai mươi tấn đang tính vào thả lưới thép xuống đáy. Sơn ngồi ở mũi ghe, tay anh còn nắm chặt mạn ghe, anh nói nhỏ rằng giờ anh tin hết mọi lời ông kể từ đầu mùa tới giờ, không còn chữ nào là chuyện kể nữa. Ông Thọ gật đầu, mở sổ tay nghề ghi ngay trên ghe nhỏ: sáng ngày một tháng mười một, tại miệng vực Vàm Nao trước giờ triều, lần lộ dấu thứ 3. Mức lưng và vây lưng trồi lên một nhịp rồi lặn xuống, đàn cá nhỏ tản ra hai bên, ba nhân chứng là ông. Đạt và Sơn, và ông ghi thêm một dòng riêng, chữ đậm hơn các dòng khác: vây lưng của cá lúc này chưa có vết thương nào.

Ông Thọ ngồi thêm một lúc trên ghe nhỏ sau khi ghi sổ, mắt ông vẫn nhìn về phía miệng vực đã khép mặt nước lại như chưa từng có gì trồi lên. Ông nghĩ về ba lần lộ dấu của mùa nước này theo đúng thứ tự ông đã ghi: đêm mười tám tháng mười là dấu nước sủi bọt xoay tròn dưới ghe nhỏ. Đêm hai mươi tám tháng mười là hai điểm sáng xanh biếc mở ra dưới nước đục ở miệng vực, và sáng nay, ngày một tháng mười một, là sống lưng xám mốc cùng vây lưng cao trồi hẳn lên mặt nước giữa ban ngày. Ba lần, lần sau rõ hơn lần trước, từ dấu nước, tới mắt, tới lưng và vây, như một con cá lớn đang tới gần dần mặt nước qua từng tuần của mùa nước nổi, mà vẫn chưa từng hiện ra trọn vẹn thân mình trước mắt bất cứ ai. Ông Thọ ghi nhớ thứ tự đó trong đầu một cách rõ ràng, vì ông là người duy nhất đã có mặt và xác nhận cả ba lần lộ dấu từ đầu mùa tới giờ.

Ghe nhỏ quay về bến chậm rãi, không ai trên ghe nói chuyện ghe cào hay đêm nay trong suốt đường về. Về tới xưởng, Đạt kéo cha ra một góc riêng sau đống gỗ đóng ghe, nói thẳng: cha đã thấy tận mắt sáng nay rồi, cá ở miệng vực là thật, lưng và vây của nó lớn tới mức nào cha là người rõ nhất. Đêm nay cha đừng lên ghe cào nữa, dòng ký trong sổ ghe hay tiền ứng công gì cũng không bằng một đêm ở miệng vực với con cá đó và một dàn lưới thép mới. Ông Thọ nghe con trai nói hết, ông đặt tay lên vai Đạt, nói cha đã thấy, cha ghi sổ rồi, cha biết cá đang ở đúng miệng vực trước đêm triều. Ông không hứa thêm lời nào khác với con trai trong góc xưởng sáng hôm đó, và Đạt nhìn cha mình, anh hiểu cha anh lại không hứa, hệt như khuya ngày hai mươi tám ở bến và sáng ngày ba mươi mốt ở nhà chủ ghe. Lần lộ dấu thứ 3 đã được khóa ở mức lưng và vây lưng trồi lên, vây lưng của cá lúc này chưa có vết thương nào. Và cá đang ở đúng miệng vực Vàm Nao vào sáng ngày một tháng mười một, chỉ còn nửa ngày nữa là tới giờ ghe cào ra khỏi rạch trong đêm triều cường đỉnh của mùa nước nổi năm nay.

Chương khác

Xem thêm