THƯƠNG HẢI QUAN TRƯỜNG - Chương 64: Bữa cơm nhà người khác
Bữa cơm nhà Phạm Hữu Dân không có món gì sang. Cá hấp xì dầu. Canh cải nấu thịt bằm. Đĩa rau muống luộc. Chén cà pháo nhỏ. Một nồi cơm trắng vừa xới còn…
Nội dung chương
Bữa cơm nhà Phạm Hữu Dân không có món gì sang.
Cá hấp xì dầu.
Canh cải nấu thịt bằm.
Đĩa rau muống luộc.
Chén cà pháo nhỏ.
Một nồi cơm trắng vừa xới còn bốc khói.
Nhưng cách dọn lên, cách xếp bát, cách mọi người ngồi vào chỗ của mình làm Minh Khang nhận ra ngay đây là một gia đình sống có nếp.
Mẹ Thu Hà ngồi đầu bên kia, lặng lẽ gắp thức ăn, thỉnh thoảng nhắc dì giúp việc mang thêm nước. Phạm Hữu Dân ngồi ghế chủ, nhưng không phải kiểu vừa ngồi xuống là mặc nhiên chiếm hết không khí. Ông vẫn để người khác nói, vẫn hỏi thăm việc học của bọn nhỏ, vẫn quay sang Võ Văn Thành khi cần một chi tiết công việc. Tất cả đều vừa đủ.
Nhà anh cũng có nếp.
Nhưng nếp của khu tập thể và nếp của căn nhà cán bộ thế này khác nhau ở những chỗ rất nhỏ.
Nhà anh ăn cơm giữa tiếng hàng xóm gọi nhau và tiếng quạt cạch cạch trên trần.
Nhà này ăn cơm trong không gian kín, yên, đèn sáng đều, ghế không xộc xệch, khăn trải bàn được thay đúng màu theo mùa.
Sự khác biệt đó không làm Minh Khang thấy thua kém.
Chỉ làm anh nhìn rõ hơn cái khoảng cách vô hình vẫn nằm giữa hai gia đình, dù bao năm người lớn qua lại thân tình tới đâu.
Mẹ Thu Hà múc canh cho Lê Thị Hậu, nói giọng khách khí nhưng không xa:
Chị ăn thêm đi. Mấy bữa ni chắc anh chị cũng không ngon giấc.
Lê Thị Hậu cười nhẹ:
Nhà ai lúc này cũng vậy thôi.
Chỉ đúng một câu đó, hai người đàn bà đã hiểu nhau tới một nửa.
Phần còn lại không ai nói hẳn ra.
Thu Hà ngồi cạnh Minh Khang, thấp giọng hỏi:
Cậu ăn được món này không?
Cô chỉ vào đĩa cà pháo.
Anh lắc đầu.
Không.
Mình biết ngay.
Rồi cô tự gắp một quả, cắn rất ngon lành. Mặt hơi nhăn vì mặn, nhưng vẫn cười.
Minh Khang nhìn mà cổ họng nghèn nghẹn.
Đây là một bữa cơm nhà người khác.
Nhưng không hoàn toàn xa.
Anh nhớ hồi nhỏ cha mẹ vẫn thỉnh thoảng đưa anh qua đây, hoặc nhà bác Dân ghé sang khu tập thể. Khi đó, ngồi cùng một mâm chỉ là ngồi cùng một mâm. Trẻ con không đọc được ghế ngồi, chén bát, ánh đèn, giọng nói thành khoảng cách như người lớn.
Bây giờ thì khác.
Anh thấy hết.
Thấy sự tử tế.
Thấy phép tắc.
Thấy cả những lớp ngầm đang làm mọi người ngồi cùng mâm mà không ai thật sự ăn hết tâm trí vào món ăn.
Võ Văn Thành từ đầu bữa tới giờ ít nói. Phạm Hữu Dân dường như cũng biết nên không ép bạn mình xã giao nhiều. Hai người chỉ thỉnh thoảng trao đổi vài câu rất ngắn:
Sổ giao nhận để đâu rồi?
Ở tủ cũ.
Có ai ngoài anh chạm vào chưa?
Chưa.
Những câu ấy chen giữa bữa cơm gia đình nghe rất lạ. Nhưng không ai trong nhà tỏ vẻ khó chịu. Có lẽ vì họ đã quen. Nhà của những người làm việc kiểu này luôn có một phần công việc ngồi chung mâm cơm.
Mẹ Thu Hà nhìn chồng:
Ăn xong rồi nói.
Phạm Hữu Dân gật, nhưng vẫn gắp vội thêm hai miếng rồi uống nước rất nhanh. Thu Hà thấy thế mới cau mày:
Ba ăn chậm chút đi.
Ông cười:
Ừ.
Giọng đáp con nghe nhẹ như chiều gió khác hẳn giọng hỏi hồ sơ khi nãy.
Minh Khang ngồi bên cạnh, nhìn cảnh ấy mà không tránh được một ý nghĩ cay.
Kiếp trước, về sau anh từng oán nhà họ Phạm rất lâu.
Không phải vì biết hết chân tướng.
Mà vì không biết.
Không biết cha mình bị oan tới mức nào.
Không biết bên kia đã bị dồn tới đâu.
Không biết giữa hai nhà đã có bao nhiêu lớp bàn tay khác chèn vào.
Chính sự không biết đó nuôi oán giận dài hơn nhiều thứ khác.
Bây giờ ngồi ở đây, nhìn Thu Hà gắp rau cho cha mình, nhìn mẹ cô nhắc dì giúp việc bưng thêm bát, anh mới thấy nếu mai sau muốn giữ cho lòng mình không méo thêm nữa, anh phải nhớ thật kỹ bữa cơm này.
Nhớ rằng trước khi thành hai phía ngờ vực nhau, họ từng là những người ngồi chung một mâm cơm như thế này.
Ăn xong, Thu Hà đứng lên phụ mẹ dọn bát. Trước khi vào bếp, cô nói khẽ với Minh Khang:
Đừng ngồi im như tượng nữa.
Anh bật cười.
Tượng nào biết ăn hai bát cơm.
Thu Hà lườm:
Vậy là vẫn biết nói bình thường.
Rồi cô ôm chồng bát đi vào.
Tiếng bát đũa va nhau trong bếp nghe khô mà ấm. Phòng khách ngoài này, Võ Văn Thành và Phạm Hữu Dân đã ngồi dịch gần lại bàn trà, giọng thấp xuống hẳn.
Bữa cơm nhà người khác vừa xong.
Nhưng với Minh Khang, thứ vừa kết thúc không chỉ là một bữa ăn.
Nó là một mảnh bằng chứng.
Rằng giữa hai gia đình, đã từng có một khoảng gần như thế.
Khi một bữa cơm hoặc lần gặp gần làm rõ quan hệ giữa hai gia đình, cậu học cách giữ hai nhịp cùng lúc: nhịp ấm của quan hệ người với người và nhịp lạnh của chuẩn bị. Cậu không muốn biến mình thành cái máy chỉ biết cảnh báo. Cậu cũng không cho phép bản thân trôi hẳn vào cảm xúc thanh xuân để quên việc cần làm. Cân bằng đó mệt, nhưng là cách duy nhất để đi qua đoạn chuyển mùa mà không kéo người khác vào hoảng loạn.
Ở chặng này, mỗi việc nhỏ đều có giá trị rõ rệt: kê cao một thùng giấy, sạc đầy một đèn pin, dặn sẵn một lối đi, nhớ tên một người cần hỗ trợ trước. Khang gom các việc nhỏ đó thành danh sách theo thứ tự ưu tiên. Nhờ vậy, khi mưa hoặc tin xấu tăng tốc, cậu và những người quanh cậu không phải bắt đầu từ con số không. Ở cửa bếp nhà Võ, cậu nhắc lại phần việc bằng câu ngắn để ai cũng làm được.
Khang nhận ra cộng đồng dịch nhịp bằng thói quen, không bằng khẩu hiệu. Một nhà làm trước, hai nhà làm theo, rồi cả dãy vào guồng. Cậu chủ động đứng ở điểm nối, không phải để làm thay hết, mà để giữ thông tin chạy đúng hướng. Nếu chỗ nào có nguy cơ lệch, cậu chỉnh ngay bằng dữ kiện cụ thể. Kiểu điều phối yên lặng này bền hơn nhiều so với một lần hô hào rồi tắt.
Nhịp sinh hoạt ở cửa bếp nhà Võ cho Khang khoảng thở ngắn, nhưng cậu vẫn giữ mức cảnh giác cao. Cậu nhìn cách bạn bè và hàng xóm phản ứng với thời tiết, với tin đồn, với nhịp sinh hoạt thay đổi dần. Những phản ứng đó là bản đồ sống của thành phố trước khi biến cố bùng thật. Nhờ bám vào bản đồ sống này, cậu tránh được việc chỉ đi bằng ký ức cũ đã bắt đầu lệch.
Ở lần chạm mặt kế tiếp, cậu vẫn giữ hai nhịp: nhịp ấm của quan hệ người với người và nhịp lạnh của chuẩn bị. Cậu không muốn biến mình thành cái máy chỉ biết cảnh báo. Cậu cũng không cho phép bản thân trôi hẳn vào cảm xúc thanh xuân để quên việc cần làm. Cân bằng đó mệt, nhưng là cách duy nhất để đi qua đoạn chuyển mùa mà không kéo người khác vào hoảng loạn.
Và chính vì từng gần như thế, cú tách sau này mới đau tới vậy.