THƯƠNG HẢI QUAN TRƯỜNG - Chương 78: Mẹ hỏi vì sao con biết
Sáng ngày thứ ba mưa dai, Khang vừa mở cửa đã thấy nước ngoài sân giữ nguyên ở mép bao. Không rút. Không dâng mạnh. Nó đứng đó như người canh cửa, ép cả…
Nội dung chương
Sáng ngày thứ ba mưa dai, Khang vừa mở cửa đã thấy nước ngoài sân giữ nguyên ở mép bao.
Không rút.
Không dâng mạnh.
Nó đứng đó như người canh cửa, ép cả dãy nhà phải làm việc trong trạng thái nửa chờ nửa chạy.
Ông Thành đi cơ quan từ sớm, để lại một tờ giấy ghi ngắn trên bàn:
“Kiểm tra mốc nước mỗi giờ.
Nếu qua lớp bao thứ nhất thì gọi liền.”
Khang đọc xong, gấp tờ giấy bỏ vào túi áo.
Bà Hậu đã dọn bữa sáng xong, đang trải mấy chiếc áo mưa cũ lên dây trong nhà để hong. Bà vừa làm vừa liếc con trai:
Đêm qua con ngủ được chút nào không?
Được chút.
Chút là bao nhiêu?
Tầm hai tiếng.
Bà không nói thêm, chỉ gỡ cái kẹp áo bằng tay phải, tay trái kéo cái khăn mặt lên cao.
Khang ăn nhanh rồi ra hành lang ghi mốc nước.
Tám giờ mười.
Nước nhích thêm một phân.
Anh ghi lên tường, rồi đi sang nhà bác Hinh phụ kê thêm tủ gỗ. Xong việc quay về, anh đổi pin cho radio, phân lại nến theo từng phòng, lấy dây niêm miệng hai thùng gạo dự phòng. Mọi động tác nối nhau, không chờ ai nhắc.
Đúng chín giờ rưỡi, bà Hậu gọi anh vào bếp.
Ngồi xuống đây.
Khang kéo ghế nhựa ngồi đối diện mẹ.
Ngoài cửa bếp, tiếng mưa gõ đều lên mái tôn. Trong nhà, chỉ có tiếng nước nhỏ từ ống thoát ngoài ban công.
Bà Hậu đặt hai tay lên bàn:
Má hỏi một câu. Con trả lời thiệt.
Khang im, chờ.
Vì sao con biết phải chuẩn bị như ri?
Anh nhìn xuống mặt bàn gỗ.
Những câu này anh đã tưởng tượng từ nhiều ngày trước. Nhưng khi nghe chính giọng mẹ hỏi, cổ họng anh vẫn khô.
Con… nhìn thấy nước lên nhanh hơn mọi năm.
Nhìn thôi mà biết tới từng việc?
Con có đọc báo, nghe đài, coi mốc nước.
Con còn biết trước cả lúc điện chớp, lúc phải xin bao cát.
Bà nói chậm, không nạt nộ.
Chính cái bình tĩnh đó mới làm Khang khó trả lời.
Anh biết bà không hỏi để bắt lỗi. Bà hỏi vì lo.
Má…
Khang dừng lại một nhịp.
Con chỉ sợ nhà mình chậm một nhịp như mấy nhà khác.
Chậm một nhịp thì sao?
Thì không kịp kéo đồ. Không kịp dời người già.
Bà Hậu nhìn anh rất lâu.
Má hỏi lại. Có ai nói riêng cho con cái gì không?
Không.
Có ai trong cơ quan ba con nhắn?
Không.
Vậy sao con cứ chắc như đóng đinh?
Khang nắm chặt tay dưới gầm bàn. Anh không thể đưa cho mẹ sự thật thật sự. Anh chỉ có thể đưa một phần sự thật gần nhất:
Vì con từng thấy người ta mất nhà do chủ quan. Con không muốn mình như vậy.
Bà Hậu ngả lưng vào ghế.
“Từng thấy” ở đâu?
Trên báo… rồi mấy lần đi theo ba qua khu thấp.
Bà không gặng thêm chỗ đó.
Bà đổi câu:
Con có thấy mình dạo ni khác không?
Khác sao má?
Ít nói hơn. Không còn kiểu chuyện gì cũng cười. Mắt lúc nào cũng dán vô mốc nước.
Khang bật cười nhạt:
Giờ mưa kiểu này, cười cũng không giải quyết được gì.
Má không cần con giải quyết hết.
Bà nói, giọng thấp hơn:
Má chỉ cần con nói thật với má: con đang sợ cái gì.
Khang nhìn mẹ.
Anh muốn nói “con sợ đúng thứ đã nuốt mất cả nhà mình ở đời trước.” Nhưng anh không thể. Anh chỉ chọn câu sát nhất:
Con sợ mình kịp nhìn mà không kịp làm.
Bà Hậu thở ra.
Rứa thì được.
Khang ngẩng lên:
Má tin con?
Má tin nỗi sợ của con là thiệt.
Bà đứng dậy, lấy khăn lau tay:
Tin hay không tin chuyện khác. Nhưng má thấy con làm việc không bậy.
Câu đó làm vai Khang nhẹ đi một chút.
Không phải vì được “xác nhận đúng”.
Mà vì ít nhất mẹ đã đứng cùng phía hành động.
Mười giờ, điện tắt mười phút rồi có lại.
Bà Hậu tự tay chuyển bếp dầu ra sát cửa, dặn Khang:
Nếu tối mất điện dài thì nấu cháo bằng cái ni.
Dạ.
Hai mẹ con bắt đầu rà lại danh sách đồ cần giữ khô:
Giấy tờ gia đình.
Thuốc men.
Quần áo ấm.
Đèn pin, pin dự phòng.
Sách vở lớp mười một của Khang.
Sổ tay công việc của ông Thành.
Khang đề nghị chia thành ba túi thay vì để chung một chỗ. Bà Hậu hỏi:
Chia làm gì cho rối?
Để lúc cần dời thì mỗi người cầm một túi, khỏi giành nhau.
Bà gật:
Nghe được.
Hai người làm luôn.
Đến trưa, nước ngoài sân vượt nửa chiều cao lớp bao đầu.
Bác tổ trưởng đi dọc hành lang thông báo:
Nhà nào có đồ điện sát nền thì chuyển hết lên.
Đồ quan trọng bỏ túi riêng.
Trẻ nhỏ không chạy xuống sân.
Khang đang buộc dây miệng thùng sách thì nghe tiếng gọi ở cửa:
Khang ơi!
Anh quay ra, thấy Thu Hà đứng dưới mái hiên, mặc áo mưa xanh, tay ôm cặp nilon.
Cậu không nên qua lúc này.
Tớ đem vở qua cho cậu. Với lại… ba tớ hỏi có cần giúp gì không.
Khang bước ra, đứng sát mép hiên.
Cảm ơn. Nhà cậu khu cao hơn, giữ đồ bên đó kỹ là được.
Thu Hà nhìn vào hành lang chất bao cát:
Nhà cậu làm như đang vào đợt sơ tán.
Chuẩn bị trước thôi.
Cậu nói giống người lớn quá.
Khang cười nhẹ:
Giờ mà trẻ con nữa thì chết.
Thu Hà im hai giây.
Mẹ cậu sao rồi?
Đang làm việc liên tục. Đỡ hơn là ngồi lo.
Thu Hà đưa túi vở:
Có gì cần thì nhắn tớ.
Ừ. Cậu về liền đi, đừng đứng lâu.
Thu Hà quay xe, rồi ngoái lại:
Khang.
Sao?
Cậu đừng ôm hết.
Khang không đáp ngay. Đến khi Thu Hà đi khuất, anh mới khẽ nói một câu chỉ mình nghe:
Muốn ôm hết cũng đâu ôm nổi.
Đầu giờ chiều, ông Thành gọi về.
Khang bắt máy.
Ba.
Ở nhà sao rồi?
Nước lên nửa bao đầu. Điện chớp mấy lần.
Mạ con nghe máy.
Bà Hậu cầm máy:
Ở cơ quan ổn không anh?
Ổn tạm. Bên anh chuyển xong hồ sơ tầng trệt rồi.
Anh về sớm được không?
Đầu dây bên kia im một chút.
Anh cố. Nếu không kịp thì con với mạ dời trước.
Bà Hậu đáp rất gọn:
Ừ.
Tắt máy, bà quay sang Khang:
Chiều ni mình làm thêm một việc.
Việc gì má?
Kê cao toàn bộ đồ còn lại. Làm một lượt cho xong.
Khang nhìn mẹ, gật đầu.
Cuối cùng câu chuyện “vì sao con biết” không kết thúc bằng lời giải thích trọn vẹn. Nó kết thúc bằng một quyết định cụ thể: làm việc.
Hai mẹ con bắt đầu từ phòng khách.
Tivi đặt lên bàn học cũ.
Thùng đồ nhựa kéo lên nóc tủ.
Xấp ảnh gia đình bọc hai lớp nilon, cột dây đỏ.
Nồi niêu dùng thường xuyên xếp thành hai tầng, tầng dưới đồ nhẹ, tầng trên đồ dễ vỡ.
Đến phòng ngủ, bà Hậu mở tủ lấy ra một hộp sắt nhỏ.
Bà đặt lên giường, mở khóa.
Bên trong là mấy tờ giấy cũ, một ít tiền gấp phẳng, và sợi dây chuyền mảnh.
Cái ni để túi số một.
Khang nhận hộp, buộc dây lại.
Anh biết trong đời cũ, có những thứ mất không phải vì không quý, mà vì để sai chỗ trong lúc vội.
Ba giờ rưỡi, mưa nặng hạt hơn một chút.
Không thành trận lớn, chỉ dày hơn.
Nước tạt vào mép hiên, tạo thành dòng chảy mỏng kéo qua hành lang tầng một.
Khang ra kiểm tra mốc nước.
Vượt thêm ba phân.
Anh ghi giờ, ghi mức, rồi quay vào bảo mẹ:
Tốc độ đang nhanh hơn hồi sáng.
Bà Hậu không hỏi lại. Bà chỉ nói:
Kéo tiếp cái tủ sách.
Bốn giờ hơn, ông Thành về.
Ông vừa bước vào đã thấy nhà gần như đổi hẳn: đồ đạc xếp tầng, túi khẩn để sát cửa, nến và đèn pin chia theo phòng, thùng gạo kê cao, bàn ghế dồn gọn thành lối đi.
Ông đứng ở cửa một nhịp rồi nói:
Làm hết nhiêu đây à?
Bà Hậu đáp:
Làm từ trưa.
Khang chen:
Con với má chia việc ra.
Ông Thành đi một vòng nhìn nhanh, rồi đặt tay lên vai vợ:
Tốt.
Một chữ đó đủ cho cả ba người lấy lại hơi sau nửa ngày căng.
Bữa tối, họ ăn sớm hơn thường lệ.
Ăn xong, ông Thành ngồi xuống bàn, mở cuốn sổ cơ quan ra ghi mấy dòng, rồi quay sang con:
Con ghi mốc nước tiếp đi.
Dạ.
Qua mười giờ mà nước sát mép lớp hai thì gọi ba liền.
Dạ.
Bà Hậu cầm bát đi rửa, nói với theo:
Đêm ni ba người thay ca. Không ai thức liền quá hai tiếng.
Ông Thành gật.
Anh canh từ mười một đến một. Khang canh đầu ca. Mạ hắn canh giữa.
Khang định phản đối chuyện mẹ thức ca đêm thì bà đã nói trước:
Má thức được. Đừng cãi.
Chín giờ tối, Khang ra hành lang ghi mốc.
Anh nghe tiếng mưa, tiếng nước va bao cát, tiếng radio nhà bác Sáu đọc bản tin địa phương. Ở cuối dãy, có nhà đã cho trẻ nhỏ ngủ hết trên gác lửng.
Mười giờ mười lăm, nước chạm sát mép lớp bao thứ hai.
Khang gọi cha ra xem.
Ông Thành soi đèn pin một lượt, rồi nói:
Nếu giữ nhịp này, đêm ni chưa qua. Nhưng sáng mai rất căng.
Khang hỏi:
Mai mình xin thêm bao nữa không?
Xin. Với kêu thêm người chuyển đồ cho mấy nhà già.
Hai cha con quay vào.
Bà Hậu đang ngồi ở bàn, trước mặt là tờ giấy ghi danh sách đồ đã dời.
Bà gạch thêm một dòng:
“Giấy tờ đã để túi số một.”
Thấy hai người vào, bà hỏi:
Nước sao?
Khang trả lời trước:
Sát lớp hai.
Bà Hậu đặt bút xuống:
Rứa mai mình làm nốt đồ tầng thấp còn lại.
Ông Thành nhìn vợ, rồi nhìn con.
Ừ. Mai làm nốt.
Khang ngồi xuống mép ghế, tay vẫn cầm đèn pin.
Lần đầu từ đầu đợt mưa, anh thấy trong nhà mình có một nhịp chung rõ ràng: không ai còn chờ người khác quyết định nữa.
Trước khi đổi ca, bà Hậu gọi Khang lại:
Lúc sáng má hỏi con, con trả lời chưa hết. Má biết.
Khang nhìn mẹ.
Nhưng má không ép. Khi nào con nói được thì nói.
Anh nuốt khan:
Dạ.
Giờ chỉ cần con nhớ một chuyện.
Chuyện gì má?
Dù con biết trước gì đi nữa, con vẫn là con má. Có sợ thì sợ cùng nhau.
Khang cúi đầu:
Dạ.
Ngoài hành lang, nước tiếp tục ép vào bờ bao.
Khang quay ra ghi dòng cuối ngày:
“23:20 - sát lớp hai. Cả nhà chuyển sang chế độ dồn đồ.”
Anh cất sổ vào túi nilon, treo lên móc cao.
Đêm chưa qua, nhưng nhà họ Võ đã bước hẳn vào thế phòng thủ.