TÔI MỞ TIỆM CẦM ĐỒ CHO MA (VONG KÝ - SÔNG HƯƠNG) - Chương 161: Cọc Bến Thứ Ba
Ngày 03/08/2026 Ngày mùng ba tháng Tám năm 2026, trời Huế dịu hơn hai hôm mưa dầm. Nắng loang trên mặt đường nhựa ướt. Khánh ngồi sau xe của Phan Khanh,…
Nội dung chương
Ngày 03/08/2026
Ngày mùng ba tháng Tám năm 2026, trời Huế dịu hơn hai hôm mưa dầm. Nắng loang trên mặt đường nhựa ướt. Khánh ngồi sau xe của Phan Khanh, ôm bọc vải trắng chứa chiếc nón bài thơ đã được lập biên bản tạm giữ. Quang ngồi cạnh, túi đựng máy ảnh và sổ ghi chép kẹp giữa hai đầu gối. Bồi ngồi bẹt dưới chân ghế sau, hai tay ôm mép áo mưa, không nói gì từ lúc rời tiệm.
- Nghĩa địa Phú Cam còn xa không anh?
Phan Khanh liếc gương chiếu hậu.
- Gần rồi. Đi thêm năm phút.
Khánh gật. Hắn không hỏi thêm. Trong đầu hắn vẫn vang câu Bồi nói tối qua bằng giọng chẳng phải của nó: cọc bến thứ ba vẫn còn giữ ống lời khai. Câu ấy chẳng phải lời đùa. Cũng chẳng phải giấc mơ. Ông Tư nghe xong chỉ nhìn hắn một lúc rồi bảo đi tìm cho ra, đừng ngồi trong tiệm mà đoán.
Xe dừng trước cổng nghĩa địa. Mùi nhang cũ và cỏ ướt xộc lên. Bia mộ xếp dọc lối đi nhỏ, chữ khắc mòn theo năm tháng. Quang dẫn đường theo tờ giấy ghi vị trí mộ do người bạn học cũ của Mai Trang gửi hôm trước. Họ đi khoảng hai trăm mét thì thấy bia đá xám, chân bia lún sâu trong đất mềm.
Khánh cúi xuống đọc.
Trần Mai Trang. Sinh năm 1950. Mất năm 1968.
Chân bia có ba vạch thẳng đứng, khắc nông bằng vật nhọn. Không phải hoa văn thợ đá. Ai đó đã tự khắc sau.
- Ba cọc bến.
Quang nói khẽ, đã chụp ảnh.
- Trùng với lời qua nón tối qua.
Bồi không dám chạm bia. Nó chỉ đứng cách nửa bước, mắt nhìn vành nón trong bọc vải trên tay Khánh.
- Eng, o trong nón đang lắng. O biết tụi mình đứng trước mộ o rồi.
Khánh siết chặt mép vải.
- Đừng áp tai vào. Hôm trước tai mi rỉ máu đủ rồi.
Lúc đó một người phụ nữ ngoài năm mươi, tóc búi thấp, mon men tới từ lối bên. Bà cầm một cuốn vở bọc nylon cũ, gáy đã sứt chỉ.
- Các chú là người gọi điện hỏi về Mai Trang hả? Tôi là bạn học cũ của nó. Năm sáu tám tôi giữ giúp cuốn vở này. Nó dặn nếu có chuyện gì thì đừng đốt.
Phan Khanh xuất thẻ ngành, nói ngắn về việc tạm giữ vật chứng liên quan lời khai cũ. Người phụ nữ không hỏi nhiều. Bà trao vở cho Quang, giọng run nhẹ khi kể lại những ngày biến động năm ấy. Gian nhà chứa giấy tờ sập. Mai Trang cố lấy ra mấy trang chép từ ông ngoại trước khi mái đè xuống. Vết thương chảy nhiều máu. Nàng mất không lâu sau.
Quang mở vở ngay tại chỗ, dùng kính lúp. Nét chữ học trò, nghiêng phải, mực xanh đã ngả nâu. Nhiều trang ghi việc học, việc chợ. Giữa cuốn, một trang bị xé khỏi gáy, chỉ còn mép răng cưa. Trang trước đó còn dòng mở đầu: ông ngoại từng chèo đò đoạn Cồn Hến, đêm mười chín tháng Tám năm một chín bốn lăm có chứng kiến một vụ bắt người.
- Trang mang tên nạn nhân bị xé mất trước khi chị ấy mất.
Quang ngẩng lên.
- Phần còn lại khớp với những nét mực nho bị chữ huyết đè trên vành nón. Mai Trang chép lại trang thất lạc khi không còn mực. Máu từ vết thương thấm xuống tay, thành chữ trên lá nón.
Khánh nhìn bọc vải. Hắn không mở nón ra giữa nghĩa địa. Chỉ gật một cái.
- Vậy nón không phải đồ cầm. Là chỗ nàng gửi phần bị xé.
Người phụ nữ gật, lau mắt bằng ống tay áo.
- Nó bảo mang lời về đúng bến. Tôi già rồi, không dám xuống Cồn Hến một mình. Giờ các chú cầm lấy đi.
Phan Khanh lập biên bản nhận cuốn vở, ghi rõ nguồn gốc, chữ ký người giao. Quang chụp từng trang. Bồi đứng im, thỉnh thoảng liếc xuống bọc nón như sợ bóng trong đó biến mất giữa chừng.
Họ không ở lại thắp hương lâu. Việc cần làm nằm ở bến.
Buổi chiều nước rút. Cồn Hến lộ những dải bùn bóng và hàng cọc gỗ cũ cắm dọc mép nước. Mùi rong lẫn mùi bùn sông đặc quánh. Khánh xắn ống quần, mang ủng cao su mượn từ tiệm. Phan Khanh buộc dây an toàn quanh eo hắn, đầu kia quấn vào gốc đa nghiêng. Quang đứng trên bờ giữ máy ảnh và hồ sơ trong túi chống nước. Bồi cởi dép, bước xuống đến mắt cá, rồi khựng.
- Nghe thấy không eng?
- Nghe chi?
- Tiếng gõ. Trong gỗ. Một... hai... ba. Ngắt. Rồi lại một... hai... ba.
Bồi chỉ về phía hàng cọc phía đông. Cọc thứ nhất nghiêng. Cọc thứ hai gãy ngang bụng. Cọc thứ ba còn đứng, đầu cọc lởm chởm rêu đen.
Khánh hít một hơi.
- Bước một. Bước hai. Đệt mẹ bước ba.
Hắn wade ra. Nước lạnh siết cổ chân, rồi ống chân. Bùn hút ủng xuống mỗi bước. Phan Khanh đi bên, một tay giữ dây, một tay cầm gậy sắt dò đáy. Khi tới cọc ba, Bồi từ bờ hô lên:
- Ngay đó! Ngay hốc dưới mặt nước, bên trái cọc!
Khánh thọc tay vào. Ngón tay chạm gỗ mục, rồi một vật tròn lạnh. Hắn rặn kéo. Ống đồng dài gang tay, ngoài bọc sáp vàng đã nứt, mắc chặt trong hốc đục sẵn. Phan Khanh luồn gậy đỡ phía dưới. Hai người cùng kéo. Ống bật ra kèm tiếng bùn bóp. Nước văng lên áo.
Trên bờ, Quang trải bạt nilon. Phan Khanh đặt ống giữa bạt, đeo găng, mở theo quy trình giữ vật chứng: chụp ảnh nguyên trạng, đo, ghi biên bản, rồi mới bẻ lớp sáp. Bên trong có nửa tờ giấy đã ố nâu, một thẻ đò gỗ mỏng đề ngày 19/08/1945, và một vệt điểm chỉ nhòe ở góc tờ khai.
Khánh không giành mở. Hắn để Phan Khanh đọc trước dưới ánh nắng nghiêng.
Giọng đại úy đều, lạnh, không thêm bớt:
- Người khai: người chèo đò đoạn Cồn Hến. Đêm rằm sau, mùng mười chín tháng Tám năm một chín bốn lăm. Một thanh niên khoảng hai mươi hai tuổi, được gọi tên Tích, bị nhóm người mang dấu nước đen trói tại bến. Chúng kéo hắn xuống tầng nước không phản chiếu ánh đèn. Người ra lệnh được gọi là Hồ Vũ.
Bồi nín thở. Quang ghi chép lia lịa.
Phan Khanh lật mặt sau tờ giấy, đọc tiếp phần còn đọc được:
- Người chèo đò không thấy thi thể nổi. Chỉ thấy máu hòa vào Sông Hương. Gần sáng, ông Nguyễn Chính tới bến, mang bát nước và ba nén nhang đã tắt. Không thấy mang xác lên.
Gió chiều thổi qua mặt nước. Khánh đứng đó, ống quần ướt sũng, nghe tên Tích được đọc bằng giấy chứ không bằng miệng Ông Tư. Hai mươi hai tuổi. Đêm ấy. Hồ Vũ ra lệnh. Máu hòa sông. Ông Chính tới sau.
Hắn cúi nhận bản sao Phan Khanh vừa chụp tại chỗ bằng máy của cơ quan, còn bản gốc được cho vào túi nilon có tem niêm.
- Cho tui đọc một lần.
Phan Khanh đưa bản sao. Khánh cầm bằng hai tay, giọng không lớn nhưng rõ từng chữ:
- Tích. Hai mươi hai tuổi. Mất ngày mười chín tháng Tám năm một chín bốn lăm. Người ra lệnh: Hồ Vũ.
Hắn ngẩng, nhìn bọc nón đặt trên bạt.
- Tui là Nguyễn Vĩnh Khánh. Không phải người chết đêm đó. Nhưng tui cầm lời chứng ni về đúng chỗ.
Trong bọc vải, vành nón khẽ động một cái như có hơi thở. Bồi ôm lấy mép bọc, mắt đỏ hoe.
- O khóc... mà o gật. O nghe tên eng. O không gọi eng bằng tên cũ nữa.
Khánh không bảo mở nón. Không đốt nhang. Không đọc Tụng Vong. Lời chứng vừa tìm thấy vẫn chỉ là nửa tờ, mực nhòe, chưa đủ chuỗi để khép việc của người con gái năm 1968. Nàng vẫn neo với nón. Việc tháo neo chưa tới lúc. Hắn chỉ đặt bàn tay lên lớp vải, nói đủ cho bóng trong đó nghe:
- Mai Trang. Tụi tui giữ lời của ông ngoại chị. Chưa trả nón. Chưa ghi tên chị vào sổ. Chị muốn gửi chứng thì tụi tui gửi đúng. Muốn rời khi nào, chị nói khi chữ trên nón chịu phai.
Bóng không hiện hình giữa ban ngày. Chỉ có hơi lạnh trong bọc vải dịu đi một nhịp. Bồi thở ra.
Phan Khanh thu thập: ống đồng, sáp vụn, thẻ đò, nửa tờ lời khai. Mỗi món một túi, một số hiệu. Chiếc nón vẫn nằm trong bọc vải trắng của biên bản hôm trước, được ghi thêm dòng “đã đối chiếu tại hiện trường Cồn Hến, chưa giải tà, chưa trả”. Quang đề nghị đưa nón về phòng lưu trữ quận thay vì để tiệm cầm đồ giữ qua đêm. Khánh đồng ý ngay.
- Để tiệm lúc ni dễ bị pháp âm bám. Anh giữ theo hồ sơ. Tui chỉ giữ bản sao và ảnh.
Họ chụp thêm ảnh hàng cọc, vị trí hốc gỗ, mực nước. Khi Khánh cúi nhặt chiếc thẻ đò rơi ra ngoài mép bạt, nước sông từ tay hắn thấm vào mặt sau tờ bản sao lời khai. Chữ vốn vô hình hiện lên một hàng mỏng, nét người chèo đò ghi thêm sau cùng:
*Ta nhận giữ căn hồn này, dù phải trả phần đời còn lại.*
Không phải chữ của Hồ Vũ. Là lời Ông Chính, được người đò nghe và chép lại.
Khánh đứng thẳng. Hàng chữ ướt không biến mất ngay. Quang chụp vội ba tấm trước khi mực nhòe trở lại.
- Câu ni...
- Đưa hết cho tui bản sao. Gốc anh Khanh giữ.
Khánh gấp bản sao, cho vào túi chống nước sát ngực. Hắn không gọi điện cho Ông Tư. Không hỏi giữa bến. Việc hỏi sẽ diễn ra trong tường tiệm, trước mặt bản giao ước chứ không trước mặt nước.
Bồi kéo ống quần, run.
- Eng ơi, chân con lạnh. O trong nón bảo mang chứng về đã. Đừng đứng đây thêm.
- Về.
Trên đường về Gia Hội, trời chuyển mây. Phan Khanh lái xe, thỉnh thoảng nhìn gương như muốn hỏi thêm về cái tên Tích. Anh không hỏi. Biên bản đã ghi đủ phần anh cần cho giám định giấy. Phần còn lại thuộc chỗ Khánh phải tự đối.
Xe dừng trước tiệm Vong Ký lúc gần tối. Đèn dầu trong quầy đã cháy. Ông Tư ngồi ghế tre, gậy tựa đùi, chân trái duỗi cứng. Cô Bảy không có nhà. Quang ở lại cửa để chuyển ảnh vào USB. Bồi lững thững vào bếp tìm khăn lau chân. Phan Khanh trao cho Khánh biên bản tạm giữ cập nhật, hẹn mai gửi kết quả giám định sơ bộ, rồi mang bọc nón và túi hiện vật đi.
Trong quầy chỉ còn hai người.
Khánh đặt lên bàn gỗ trước mặt Ông Tư từng thứ một: bản sao nửa tờ lời khai, ảnh thẻ đò ngày 19/08/1945, ảnh hàng chữ ướt hiện sau mặt giấy, và bản chụp trang vở năm 1968 còn mép xé.
- Dưới cọc bến thứ ba có ống đồng. Người đò viết rõ. Tích hai mươi hai tuổi. Hồ Vũ ra lệnh kéo xuống. Chú tới sau, cầm bát nước với ba nén nhang tắt.
Ông Tư nhìn giấy. Gân trên mu bàn tay nổi lên. Ông không chối. Cũng không gật vội.
- Mi... coi được bấy nhiêu là đủ hiểu đêm đó rồi.
- Chưa đủ.
Khánh kéo ghế ngồi đối diện, không tránh mắt.
- Dòng cuối nói chú nhận giữ căn hồn đó, dù phải trả phần đời còn lại. Tiệm có giao ước. Chú giấu bản đủ chữ. Hôm trước chú đưa bản cháy sém. Hôm ni con mang chứng từ sông về.
Hắn đặt lòng bàn tay lên mặt bàn, cách đống ảnh một gang.
- Chú cho con coi giao ước. Lần ni đừng cắt mất đoạn nào.