Trại Buôn Người - Quyển 4 - Chương 32: Người thầy bện dây
Những ngày tiếp theo, bốn học trò miệt mài luyện tập bện dây mỗi tối. Sau buổi học đầu tiên với ông Chai, Phong, Thành, Somchai và Faisal đều hiểu rằng…
Nội dung chương
Những ngày tiếp theo, bốn học trò miệt mài luyện tập bện dây mỗi tối.
Sau buổi học đầu tiên với ông Chai, Phong, Thành, Somchai và Faisal đều hiểu rằng bện dây không khó về kỹ thuật, nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và luyện tập rất nhiều. Những ngón tay của họ, quen với bàn phím, với cuốc xẻng, giờ phải học cách cảm nhận từng sợi đay, điều chỉnh lực bện sao cho vừa phải. Đó là một kỹ năng hoàn toàn mới, đòi hỏi thời gian.
Mỗi tối, sau khi ăn cơm xong và hoàn thành công việc, bốn người tụ tập tại góc khuất sau kho hàng, mang theo những vỏ bao tải đã được xé thành sợi sẵn từ buổi chiều. Họ ngồi thành vòng tròn dưới ánh trăng mờ, bên cạnh những thùng hàng cao che khuất tầm nhìn từ xa. Tiếng bện dây sột soạt khẽ vang lên trong đêm yên tĩnh, đều đặn như nhịp thở.
Lúc đầu, ai cũng chậm chạp, vụng về đến mức buồn cười. Phong bện được một mét trong gần một giờ đồng hồ, dây còn lỏng lẻo, chỗ chặt chỗ lỏng, nhìn xiêu vẹo. Các ngón tay anh, quen với bàn phím máy tính, giờ phải học cách cảm nhận từng sợi đay thô ráp, điều chỉnh lực sao cho vừa phải. Sau mỗi buổi tập, tay anh đau nhức, các đầu ngón tay rát bỏng vì ma sát với sợi đay. Nhưng anh không nản lòng, vẫn kiên trì.
Thành còn tệ hơn Phong. Cậu vốn không khéo tay, lại thêm tật ở chân khiến ngồi lâu không thoải mái. Những đoạn dây của cậu bện ra trông như những con sâu quằn quại, không đều, không chắc. Cậu nản lòng, định bỏ cuộc, nhưng Phong động viên:
- Không ai giỏi ngay lần đầu. Anh cũng tệ như em lúc mới bắt đầu. Quan trọng là kiên trì. Mỗi ngày tiến bộ một chút là được.
Somchai và Faisal khá hơn một chút nhờ đã quen với công việc chân tay. Somchai nhanh nhẹn, học nhanh, chỉ sau ba ngày đã bện được một mét trong ba mươi phút. Faisal thì chậm hơn nhưng bện rất đều, rất cẩn thận, dây của anh ta dù chậm nhưng chắc chắn.
Ông Chai thỉnh thoảng ghé qua kiểm tra vào cuối buổi tập, xem tiến độ của bốn học trò. Ông không nói nhiều, chỉ cầm từng đoạn dây lên, kéo thử bằng hai tay để kiểm tra độ chắc, rồi gật đầu hoặc lắc đầu. Khi lắc đầu, ông sẽ ngồi xuống, cầm sợi đay bện lại một đoạn ngắn để họ xem kỹ thuật, rồi bảo họ làm theo. Cách dạy của ông rất thực tế, rất "biển": ít lời, nhiều hành động, học bằng cách nhìn và làm theo, không phải bằng lý thuyết.
Sau một tuần luyện tập miệt mài, tiến bộ rõ rệt đến mức chính họ cũng ngạc nhiên. Phong đã bện được một mét trong hai mươi phút, dây khá đều và chắc, kéo không đứt. Thành cũng tiến bộ vượt bậc, từ chỗ định bỏ cuộc giờ đã bện được một mét trong ba mươi phút. Somchai nhanh nhất nhóm, chỉ mất mười lăm phút cho một mét, dây đẹp không kém của ông Chai. Faisal thì bện rất đều, mỗi sợi dây của anh ta đều như được đo bằng thước.
Nhưng rồi một chuyện bất ngờ xảy ra. Một tối, khi bốn người đang bện dây, ông Chai đến với vẻ mặt nghiêm nghị khác thường. Ông ngồi xuống, im lặng một lúc lâu, rồi nói với giọng trầm:
- Tao biết tụi mày bện dây để làm gì.
Bốn người giật mình, tái mặt. Phong cố giữ bình tĩnh, hỏi:
- Ông... ông nói gì ạ?
Ông Chai nhìn thẳng vào mắt Phong, ánh mắt sắc sảo của một người đã trải đời:
- Tao sống sáu mươi năm rồi, không phải thằng ngu. Tụi mày bện dây dài mười lăm mét, chắc chắn, giấu giếm, luyện tập miệt mài. Chỉ có một lý do: tụi mày định trốn khỏi đây. Đúng không?
Không khí như đông cứng lại. Bốn người nhìn nhau, không biết phải trả lời thế nào. Thừa nhận thì nguy hiểm, phủ nhận thì ông ta sẽ không tin. Phong suy nghĩ nhanh, rồi quyết định nói thật một phần:
- Ông Chai, chúng cháu... chúng cháu chỉ muốn có cơ hội sống sót. Chúng cháu không làm hại ai.
Ông Chai im lặng một lúc lâu, rồi thở dài:
- Tao biết. Tao cũng từng muốn trốn. Hai năm trước, tao cũng đã lên kế hoạch, cũng đã chuẩn bị. Nhưng rồi tao bỏ cuộc, vì tao già rồi, không còn sức để chạy. Tao chọn ở lại, chờ ngày chúng nó thả tao ra, hoặc chờ chết ở đây.
Ông nhìn bốn người trẻ tuổi, ánh mắt đầy cảm xúc phức tạp: vừa buồn, vừa ghen tị, vừa hy vọng.
- Nhưng tụi mày còn trẻ, còn cả cuộc đời phía trước. Tao không ngăn cản tụi mày. Ngược lại, tao sẽ giúp tụi mày. Từ nay, tao sẽ dạy tụi mày cách bện dây cho thật chắc, cách thắt nút không bao giờ tuột, cách kiểm tra dây có đủ chịu lực không. Những thứ mà tao học được cả đời đi biển.
Bốn người sững sờ, rồi vỡ òa trong niềm vui và cảm động. Phong nắm chặt tay ông Chai:
- Cảm ơn ông. Chúng cháu sẽ không quên ơn này.
Ông Chai gật đầu, rồi nói với giọng nghiêm nghị:
- Nhưng có một điều kiện: tụi mày phải hứa với tao, khi trốn ra được, phải sống cho thật tốt, phải về với gia đình, đừng bao giờ quay lại con đường này nữa. Và nếu có thể, hãy nhớ đến tao, thắp cho tao một nén nhang khi tao chết ở đây.
Bốn người gật đầu, mắt rưng rưng. Họ hứa. Ông Chai mỉm cười, nụ cười hiền từ của một người cha:
- Được rồi. Từ nay, tao là thầy của tụi mày, cũng là đồng minh của tụi mày. Nhưng tao già rồi, không đi cùng được. Tao sẽ ở đây, cầu nguyện cho tụi mày.
Từ hôm đó, ông Chai dạy nhiệt tình hơn hẳn, như thể ông đang truyền lại cả một đời kinh nghiệm đi biển cho những người trẻ. Ông không chỉ dạy bện dây, mà còn dạy cách thắt các loại nút quan trọng. Nút thuyền chài, loại nút càng kéo càng chặt, không bao giờ tuột dù chịu lực lớn; nút vòng, để tạo thành một vòng tròn chắc chắn làm điểm tựa khi leo xuống. Nút nối, để nối hai đoạn dây ngắn lại với nhau thành một sợi dài mà vẫn đảm bảo độ chắc chắn không kém dây liền. Mỗi loại nút, ông đều thắt mẫu nhiều lần, giải thích khi nào dùng loại nào, rồi bắt bốn học trò thắt đi thắt lại cho đến khi thành thạo.
Ông còn dạy cách kiểm tra dây một cách chuyên nghiệp: kéo mạnh bằng hai tay để thử độ chịu lực, xoắn dây để xem có sợi nào bị yếu, bị đứt ngầm không, quan sát màu sắc sợi đay để biết chỗ nào bị mục. Ông nói với giọng nghiêm nghị của một người thầy thực thụ:
- Dây là mạng sống của tụi mày. Trên biển, một sợi dây đứt là một người chết. Ở đây cũng vậy. Trước khi dùng, phải kiểm tra kỹ từng phân. Đừng bao giờ tin tưởng mù quáng vào một sợi dây mà tụi mày chưa tự tay kiểm tra.
Ông cũng kể cho họ nghe về những kinh nghiệm vượt biển của mình trong những đêm trăng sáng. Cách đối phó với sóng lớn bằng cách giữ bình tĩnh và nương theo sóng chứ không chống lại, cách tiết kiệm sức khi phải bơi lâu bằng cách thả lỏng cơ thể, cách nhận biết hướng gió để đoán thời tiết. Dù không trực tiếp liên quan đến kế hoạch vượt ngục, những bài học này đều vô cùng hữu ích: chúng dạy họ về sự kiên nhẫn, về cách đối mặt với nỗi sợ hãi, về tinh thần không bao giờ bỏ cuộc dù trong hoàn cảnh tuyệt vọng nhất.
Một tuần nữa trôi qua với những buổi tập miệt mài không ngừng nghỉ, bốn học trò đã thành thạo thực sự. Phong bện được một mét trong mười phút, dây đều và chắc không kém của ông Chai. Thành cũng đạt yêu cầu, dù chậm hơn một chút. Somchai và Faisal thì đã có thể bện mà không cần nhìn, vừa bện vừa nói chuyện.
Ông Chai kiểm tra lần cuối, kéo thử từng đoạn dây, gật đầu hài lòng:
- Được rồi. Tụi mày đã thành nghề. Từ nay tự bện được. Nhớ: dây phải đều, nút phải chắc, kiểm tra kỹ trước khi dùng. Một sợi dây đứt giữa chừng là một mạng người.
Rồi ông đứng dậy, vỗ vai từng người, nói với giọng đầy tình cảm:
- Tao già rồi, không giúp được nhiều. Nhưng tao tin tụi mày sẽ làm được. Khi nào ra khỏi đây, nhớ sống cho thật tốt. Đó là cách trả ơn tao tốt nhất.
Bốn người cúi đầu chào ông thật sâu, lòng đầy biết ơn và quyết tâm sắt đá. Họ không chỉ học được cách bện dây, mà còn học được một bài học lớn hơn rất nhiều: trong địa ngục tăm tối này, vẫn còn những con người tốt, vẫn còn tình người ấm áp. Và chính tình người ấm áp đó là động lực mạnh mẽ để họ tiếp tục chiến đấu, để không bao giờ bỏ cuộc dù khó khăn đến đâu.
Về phòng, Phong lấy mảnh giấy ra, viết:
"Ngày 212. Ông Chai biết kế hoạch, quyết định giúp đỡ hết mình. Dạy thêm cách thắt nút, kiểm tra dây. Bốn người đã thành thạo bện dây. Bắt đầu bện sợi dây 15m chính thức. Còn khoảng 48 ngày đến đêm bão."
Phong gấp mảnh giấy lại, nghĩ về ông Chai. Một ông già sáu mươi tuổi, đã từ bỏ hy vọng cho bản thân, nhưng lại trao hy vọng cho những người trẻ. Anh thì thầm với giọng nghẹn ngào, mắt rưng rưng:
- Ông Chai, chúng cháu hứa sẽ sống thật tốt, sẽ về với gia đình và làm lại cuộc đời. Và chúng cháu sẽ không bao giờ quên ông, người thầy đã dạy chúng cháu không chỉ cách bện dây, mà còn cách làm người tử tế trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.