TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 2: Lực Lặn Thăm Dò Gần Đền Kim Ngưu

Chiều ngày 09 tháng 08 năm 2026, lúc bốn giờ hai mươi phút, Nguyễn Văn Thuần đi bộ dọc bờ kè ra phía đền Kim Ngưu. Tay ông xách theo chiếc đèn pin cũ và…

Nội dung chương

Chiều ngày 09 tháng 08 năm 2026, lúc bốn giờ hai mươi phút, Nguyễn Văn Thuần đi bộ dọc bờ kè ra phía đền Kim Ngưu. Tay ông xách theo chiếc đèn pin cũ và một túi vải đựng mấy thứ lặt vặt ông định mang sang nhờ người quen sửa lại khóa cổng xưởng. Mưa hôm trước đã dứt, nhưng mây vẫn thấp và mặt hồ còn đục. Nước rút chậm, để lại trên bậc kè những vệt bùn dài và mấy đám rong ướt quấn vào chân cột đèn. Gió từ mặt hồ thổi lên mang theo hơi nước mát lạnh và mùi tanh nhẹ của bùn non phơi nửa ngày dưới nắng yếu.

Thuần đi chậm, vừa đi vừa quan sát. Đoạn bờ gần đền Kim Ngưu vắng hơn đoạn bến cá. Ở đó có một bãi đất nhỏ nhô ra, mấy cây si già rễ buông xuống sát mặt nước, và một lối mòn dẫn lên nền đền. Người làng vẫn thắp hương ở đền vào ngày rằm và mồng một, còn ngày thường thì chỉ có người chài lưới và người đi câu qua lại. Khi Thuần đến gần bãi đất, ông thấy một chiếc ghe gỗ nhỏ neo sát bờ, trên ghe có cuộn dây thừng, bình khí nén và một chiếc đèn lặn đặt ngay ngắn. Một người đàn ông trung niên đang ngồi xổm bên mép nước rửa tay, còn Trần Văn Lực thì vừa từ dưới nước ngoi lên, tay vịn vào mạn ghe, mặt còn đeo kính lặn đẩy lên trán.

Thuần dừng lại cách mấy bước, không gọi to. Ông chờ Lực trèo hẳn lên ghe, tháo bình khí và lau mặt xong mới lên tiếng.

- Lực đấy à. Chiều muộn thế này còn lặn ở đây làm gì?

Lực giật mình quay lại. Lực năm nay ba mươi tư tuổi, người đậm, da sạm nắng, vai và cánh tay nổi rõ cơ bắp vì nhiều năm làm nghề lặn thuê vớt đồ chìm, kéo lưới và mò phế liệu dưới sông hồ quanh vùng. Thấy Thuần, Lực cười gượng, lấy khăn lau vội nước trên cổ.

- Cháu chào cụ. Cháu lặn thăm dò một vòng thôi. Có người nhờ cháu xem dưới này có vướng cọc sắt hay rác lớn gì không, để sau này họ dọn bến cho sạch.

Thuần nhìn cuộn dây và bình khí trên ghe, rồi nhìn xuống mặt nước sẫm màu ngay dưới rễ si. Ông không vạch trần lời nói dối vụng về ấy ngay. Ông chỉ hỏi tiếp, giọng đều đều:

- Thăm dò mà phải mang bình khí và dây dài thế kia à? Cháu lặn xuống sâu bao nhiêu?

- Cũng không sâu lắm đâu cụ. Tầm mấy mét thôi. Bùn ở đây dày, nước đục, nhìn chẳng rõ gì. Cháu sờ tay là chính.

Người đàn ông ngồi bên mép nước lúc nãy đứng dậy, gật đầu chào Thuần rồi lặng lẽ xách thùng nhựa đi về phía bến, như không muốn đứng lại nghe chuyện. Thuần để ý thấy trên ghe còn có một chiếc xà beng ngắn và một đoạn lưới sắt mắt nhỏ cuộn tròn, những thứ không giống đồ dọn bến chút nào. Ông ghi nhớ trong đầu nhưng vẫn giữ vẻ mặt bình thản.

- Thế cháu sờ thấy gì dưới đó không?

Lực ngập ngừng. Lực rót nước từ bình nhựa uống một ngụm lớn, rồi mới hạ giọng nói:

- Cháu nói thật với cụ, cháu cũng chưa dám chắc. Xuống đến đáy bùn ở mé ngoài đền, tay cháu chạm vào một vật đồng rất lớn chôn trong bùn sâu. Nó không phải thùng sắt hay cọc neo đâu cụ. Bề mặt nó cong, cứng và rộng, cháu sờ dọc theo tay mà không thấy mép hết. Bùn phủ dày quá, cháu quạt tay mấy lần cũng không lộ ra được bao nhiêu. Cháu mới lặn một mình thăm dò nên không dám ở lâu dưới đó.

Thuần nghe xong, tim ông đập chậm lại một nhịp. Ông bước gần hơn tới mép bờ, nhìn xuống mặt nước nơi Lực vừa ngoi lên. Nước ở đó vẫn còn xoáy nhẹ, mấy bọt khí nhỏ nổi lên rồi vỡ tan. Ông hỏi:

- Vật ấy nằm ở phía nào so với đền?

- Ngay phía trước đền, chếch về bên trái một đoạn, chỗ nước sâu hơn bãi cạn. Cháu thả phao đánh dấu rồi, nhưng phao nhỏ thôi, nhìn từ bờ không rõ đâu. Cháu định mai quay lại cùng hai anh em nữa thì mới gạt bùn xem cho rõ được.

- Ai thuê cháu việc này, cháu có tiện nói không?

Lực tránh ánh mắt của Thuần, đưa tay gãi gáy.

- Cụ biết rồi còn hỏi cháu. Việc làm thuê thì ai trả tiền cháu làm cho người ấy. Cháu cũng chưa vớt gì lên cả, mới chạm tay vào thôi. Cụ đừng làm khó cháu.

Thuần thở dài. Ông không ép nữa, vì ông hiểu khi một người đã lảng tránh thì có gặng hỏi cũng chỉ nhận được thêm lời vòng vo. Thay vào đó, ông ngồi xuống tảng đá phẳng bên bờ, ra hiệu cho Lực ngồi xuống nói chuyện cho tử tế. Lực chần chừ một lúc rồi cũng ngồi, hai chân còn ướt bùn buông xuống mép nước.

Lúc ấy, từ phía bến cá có hai người chài lưới đi tới, một người đã ngoài sáu mươi, tay xách bó lưới còn ướt, người kia trẻ hơn, vai vác mái chèo. Người lớn tuổi thấy Thuần thì chào lớn, rồi nhìn sang ghe của Lực và cau mày.

- Lại lặn ở quanh đền đấy hả Lực? Tao nói mày nghe, chỗ này không phải chỗ muốn cào muốn quậy gì cũng được đâu.

Lực ngẩng lên, hơi cáu:

- Cháu có làm gì đâu bác. Cháu mới lặn xem một vòng.

- Xem thì xem ban ngày cho rõ mặt người. Nhưng tao dặn mày điều này, bao đời nay dân chài quanh đây đều truyền nhau: ban đêm không ai quăng lưới sắt cào đáy bùn quanh đền Kim Ngưu. Kẻo kinh động đến linh thú dưới nước, gây sóng ngầm lật thuyền thì khổ cả nhà. Mày lặn giỏi thật, nhưng nước hồ này không phải cái ao nhà mày.

Người chài trẻ hơn chen vào:

- Năm ngoái có ghe ở làng bên không tin, nửa đêm kéo lưới sắt qua đây, tự nhiên sóng dựng lên giữa lúc trời lặng, ghe chao suýt lật, lưới rách mất nửa. Họ sợ quá phải thắp hương ở đền xin lỗi rồi mới dám đi qua đoạn này ban đêm.

Thuần ngồi nghe, không cắt lời. Những lời dặn như thế ông đã nghe từ khi còn là thiếu niên theo cha ra hồ. Chúng không phải là điều luật viết trên giấy, nhưng chúng giữ cho người làng biết giới hạn của mình trước một vùng nước gắn với đền thờ và thần thú. Ông nhìn Lực, thấy Lực im lặng, tay vân vê mép khăn ướt, vẻ bướng bỉnh lúc nãy đã dịu đi một phần, nhưng trong mắt vẫn còn sự tính toán của một người đang cần tiền và chưa muốn bỏ kèo.

- Cháu nghe các bác nói rồi đấy. Cụ không cấm cháu làm nghề lặn. Nhưng chỗ nào nên tránh thì phải tránh. Vật cháu vừa chạm vào, chưa rõ là gì thì càng không nên vội vàng kéo lên. Để cụ nói thêm một lời: nếu nó là đồ thờ hay đồ của làng từ xưa chìm xuống, thì nó không phải phế liệu để cân ký bán đi đâu.

- Cháu biết rồi cụ. Mai cháu quay lại cũng chỉ để xem cho rõ thôi, chưa vớt gì đâu.

Lực nói câu ấy khá nhanh, như muốn kết thúc câu chuyện. Thuần đứng dậy, phủi bụi trên quần, nhìn mặt hồ đang dần tối lại dưới bóng mây. Ông biết lời hứa miệng trong lúc bị bắt gặp thường nhẹ hơn nhiều so với sức nặng của tiền ứng trước và lời thúc giục từ người thuê. Nhưng ông cũng biết ngay lúc này, ông chưa có gì trong tay ngoài lời kể của Lực về một vật đồng lớn trong bùn và lời nhắc cấm kỵ của dân chài. Ông cần ghi lại cho rõ ràng, chờ xem những ngày tới sẽ lộ thêm điều gì.

Trước khi rời bờ, Thuần còn nán lại thêm một lúc ở chân đền Kim Ngưu. Ông đi chậm quanh nền đền, nhìn những bậc đá phủ rêu trơn ướt sau cơn mưa, nhìn bát hương trước cửa đền còn vương tro mới. Ông nhìn xuống mặt nước ngay phía trước đền, nơi những vòng sóng nhỏ vẫn lăn tăn lan ra từ chỗ ghe của Lực vừa neo. Ông cúi xuống rửa tay ở mép nước, cảm nhận cái lạnh buốt của nước hồ buổi chiều và lớp bùn mịn dính vào kẽ ngón tay. Nước ở đoạn này sâu và tối hơn hẳn đoạn bến cá, dù đứng trên bờ cũng không nhìn thấy đáy. Thuần đứng lặng hồi lâu, tự hỏi không biết vật đồng lớn mà Lực vừa chạm vào đã nằm yên dưới lớp bùn ấy bao nhiêu mùa mưa nắng, qua bao nhiêu lần hồ dâng rồi hồ cạn. Chưa từng có ai trong làng nhắc đến nó bằng một cái tên rõ ràng.

Trên đường về xưởng, Thuần ghé qua quán nước của Nguyễn Thị Hoa. Hoa đang dọn bàn sau một đợt khách uống trà chiều. Thuần kể vắn tắt điều ông vừa chứng kiến ở bờ đền, không thêm thắt. Hoa nghe xong thì chép miệng:

- Đấy, cháu đã bảo cụ là chuyện này có gốc mà. Người ở bến ai cũng xì xào. Chỉ mong anh Lực biết sợ mà dừng tay sớm.

- Sợ hay không còn phải xem những ngày tới. Tôi chỉ mong nó chưa chạm vào điều gì không nên chạm.

Tối hôm ấy, về đến nhà, Thuần mở cuốn sổ tay bọc vải dầu, ghi thêm một trang mới dưới ánh đèn bàn vàng nhạt. Ông viết: ngày 09 tháng 08, lúc 16 giờ 20, tận mắt thấy Trần Văn Lực lặn thăm dò gần đền Kim Ngưu, nghe chính Lực kể tay đã chạm một vật đồng rất lớn chôn trong bùn sâu, chưa rõ hình dạng và lai lịch. Dân chài nhắc lại cấm kỵ không quăng lưới sắt cào đáy bùn quanh đền Kim Ngưu vào ban đêm. Ông ghi xong, ngồi lặng một lúc lâu nhìn ra cửa sổ. Ngoài kia, mặt hồ đã chìm vào bóng tối, chỉ còn tiếng gió lùa qua hàng cây ven bờ và tiếng sóng vỗ rất khẽ vào kè đá, đều đặn như chưa từng có ai khuấy động lớp bùn sâu dưới đáy.

Chương khác

Xem thêm