TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 35: Thuần Ngã Bệnh Sau Đêm Trực Bờ
Sáng ngày 09 tháng 09 năm 2026, lúc bảy giờ hai mươi phút, Nguyễn Văn Thuần thức dậy trong căn nhà của mình với một cơn sốt âm ỉ và đôi chân nặng như đeo…
Nội dung chương
Sáng ngày 09 tháng 09 năm 2026, lúc bảy giờ hai mươi phút, Nguyễn Văn Thuần thức dậy trong căn nhà của mình với một cơn sốt âm ỉ và đôi chân nặng như đeo đá. Đêm qua ông ở lại đình tới khuya, rồi lại theo đội trực ra đê xem dòng nước qua đoạn tràn thêm một lượt trước khi về nhà. Về tới nhà đã quá nửa đêm. Ông chỉ kịp thay bộ quần áo ướt, uống một chén nước gừng rồi nằm xuống. Mấy đêm liền trước đó, đêm nào ông cũng thức cùng làng, khi ở sân đình, khi ở mặt đê, khi ở gian nhà ngang nghe người ta thú nhận và ký giấy tờ.
Thắng tới nhà ông nội từ sớm, mang theo cặp lồng cháo nóng vợ anh vừa nấu. Thấy ông nằm thiêm thiếp trên giường, mặt đỏ bừng, hơi thở nặng, Thắng đưa tay lên trán ông và giật mình vì trán nóng hầm hập. Anh gọi ông hai lần. Thuần mở mắt, cố ngồi dậy, nói rằng hôm nay còn phải ra đình đọc lại danh sách người ở tạm và xuống ngõ thấp xem nước rút tới đâu. Nhưng ông vừa chống tay xuống mép giường thì cả người chao đảo, phải nằm xuống lại ngay.
Thắng đỡ ông nội nằm yên, đắp lại chăn, rồi chạy sang nhà bên gọi người cháu họ biết việc thuốc men trong làng tới xem. Người cháu họ đo nhiệt độ cho Thuần, nghe tim phổi, rồi nói ông bị kiệt sức và cảm lạnh sau nhiều đêm dầm mưa thức trắng. Ông cần nằm nghỉ hẳn vài ngày, uống thuốc đều, tuyệt đối không ra đê và không thức đêm nữa. Người cháu họ còn dặn Thắng phải canh giờ cho ông uống thuốc, không để ông tự ý dậy sớm ra sân như thói quen làm việc mấy chục năm nay của ông. Nếu cố đi họp hành như trước, cơn sốt sẽ nặng thêm và người già rất dễ ngã quỵ giữa đường.
Thuần nghe lời dặn ấy mà trong lòng không yên. Ông nằm trên giường, mắt nhìn lên trần nhà, luôn miệng hỏi Thắng tình hình ngoài đình. Thắng phải kể rành rọt từng việc một để ông yên tâm. Nước trong các ngõ thấp đã rút gần hết nhờ hai máy bơm chạy suốt đêm. Các cụ già và trẻ nhỏ sáng nay bắt đầu được đưa về nhà, nhà nào nền nhà còn ướt thì ở lại đình thêm. Đoạn đê tràn đã được đắp lại tạm bằng bao cát và đất mới, có đội của xã cùng làm với làng.
Trưởng làng Phạm Thị Sen tới nhà thăm Thuần ngay trong buổi sáng. Bà mang theo cuốn sổ công tác, ngồi xuống chiếc ghế bên giường ông. Bà nói trước mặt cả Thắng:
- Ông Thuần, làng ra quyết định thế này. Từ hôm nay, ông nghỉ hẳn ở nhà dưỡng bệnh. Việc trực đê đã có đội của làng và xã lo. Việc tra cứu tấm bia và giấy tờ của đình, làng giao cho Thắng chủ trì, có cụ Kính giúp. Ông chỉ được góp ý khi Thắng mang kết quả về nhà trình, không được tự ra đình làm việc nữa cho tới khi hết sốt.
Thuần định cãi lại thì Sen giơ tay ngăn. Bà nói làng còn cần ông khỏe lại cho những việc lớn sắp tới. Tấm bia sau đình chưa đọc trọn. Buổi công bố trước toàn làng về quả chuông chưa diễn ra. Nếu ông đổ bệnh nặng lúc này, làng sẽ mất người đứng mũi chịu sào trong những việc ấy. Nghe tới đó, Thuần im lặng. Ông hiểu bà nói đúng. Cả đời ông quen đứng ra gánh việc của làng, nhưng lần này, gánh việc đúng cách lại là nằm yên để người khác gánh thay.
Sau khi Sen về, bà Nguyễn Thị Hoa ghé qua mang cho Thuần một bình nước lá nóng và ít cháo đậu xanh. Bà nói quán nước của bà ở ven bờ hồ sáng nay đã dọn dẹp xong sau đêm nước tràn. Bà cũng kể dân làng ai tới quán cũng hỏi thăm sức khỏe của ông trước tiên. Có người còn nói nếu ông Thuần ngã bệnh lâu thì làng như thiếu mất một cái neo. Thuần nghe vậy chỉ cười yếu, bảo bà nhắn lại với dân làng rằng ông chỉ cần nghỉ vài ngày, làng cứ yên tâm lo việc dọn dẹp sau nước rút.
Thắng tiễn bà Hoa ra cổng rồi quay vào, ngồi xuống bên giường ông nội. Anh nói thẳng điều mình đã nghĩ suốt buổi sáng. Từ đầu mùa tới nay, mọi việc tra cứu đều qua tay ông. Anh sợ mình chủ trì buổi đọc bia sẽ đọc sai một chữ, đối chiếu sai một đoạn, làm hỏng việc lớn của làng. Thuần nắm lấy tay cháu, nói rằng đọc sai thì sửa, chưa chắc thì ghi chưa chắc, không giấu và không đoán bừa. Ông nhắc lại lần ông giấu dòng chữ trong bản dịch nháp, và nói đó là bài học đắt nhất của ông trong mùa này. Thắng nghe xong, hứa với ông rằng mọi kết quả đọc bia ngày mai, dù tốt hay xấu, anh cũng mang về trình ông đầy đủ ngay trong ngày.
Giữa buổi sáng, thêm mấy người trong làng thay nhau tới thăm Thuần. Một trưởng họ mang tới ít cam và thuốc lá xông. Tổ trưởng đội trực đê ghé vào báo cáo ngắn gọn tình hình mặt đê rồi đi ngay, không nán lại lâu để ông được nghỉ. Sen cho người mang tới nhà ông một chiếc ghế dựa nhẹ, đặt ở hiên nhà, để những lúc hạ sốt ông có thể ra hiên ngồi hóng gió mà không phải đi xa. Thuần cảm động trước sự chu đáo ấy, nhưng vẫn dặn Thắng ghi lại mọi sự giúp đỡ của làng, sau này ông khỏe lại sẽ tới cảm ơn từng nhà.
Cụ Đỗ Văn Kính chống gậy tới thăm vào gần trưa. Cụ ngồi bên giường Thuần rất lâu, kể chuyện ngày xưa các cụ thủ nhang cũng từng thay nhau giữ việc đình khi một người ốm xuống. Cụ nói việc của đình là việc của nhiều đời, không phải việc của một người, nên không có việc gì phải lo khi một người nằm xuống vài ngày. Cụ hứa chiều nay sẽ cùng Thắng lên đình, mở lại tấm bia và các ảnh chụp chữ trên bia, chuẩn bị cho buổi đọc trọn mà làng đã hẹn nhau từ hôm đối chất ở sân đình.
Thắng sắp xếp lại công việc ngay trong ngày hôm ấy. Anh mang toàn bộ giấy tờ tra cứu về nhà ông nội: bản dịch nháp các mảnh chữ trên bia, ảnh chụp tấm bia ở nhiều góc, bản sao sổ lệ của đình và cuốn sổ tay ghi hiện tượng của ông. Anh kê một chiếc bàn nhỏ ngay trong gian nhà ngoài, đặt giấy tờ thành từng chồng có đánh dấu. Buổi chiều, anh cùng cụ Kính và người bạn Hán Nôm của Thuần ngồi quanh chiếc bàn ấy, bàn cách đọc trọn tấm bia trong hai ngày tới. Họ thống nhất sẽ dùng ảnh chụp độ phân giải cao mà làng đã chụp được, kết hợp giấy dó thấm chữ trực tiếp trên mặt bia, để không bỏ sót một dòng nào.
Thuần nằm ở giường trong, nghe tiếng bàn bạc ở gian ngoài vọng vào. Có lúc ông gọi Thắng vào, dặn cháu mấy điều về cách đối chiếu chữ trên bia với chữ trong sổ lệ. Ông dặn đoạn nào trên bia đọc chưa chắc thì phải ghi rõ là chưa chắc, không được đoán bừa cho đủ câu. Ông cũng dặn Thắng mang theo cuốn sổ tay của ông, ghi lại toàn bộ buổi đọc bia ngày mai theo đúng ngày giờ và người tham dự, để sau này làng có căn cứ rõ ràng.
Buổi chiều, trong lúc Thắng và cụ Kính còn bàn việc ở gian ngoài, Thuần thiếp đi một giấc ngắn. Khi tỉnh dậy, ông thấy trời đã ngả về chiều, ánh nắng yếu ớt lọt qua cửa sổ sau mấy ngày mưa dầm. Ông gọi Thắng vào, hỏi han việc chuẩn bị giấy dó và máy ảnh cho buổi đọc bia. Thắng cho biết người bạn Hán Nôm của ông đã nhận lời lên đình đúng mười giờ sáng mai. Cụ Kính sẽ mang theo bản sao sổ lệ để đối chiếu tại chỗ. Sen cũng sẽ có mặt, với tư cách trưởng làng chứng kiến buổi đọc trọn tấm bia của đình.
Thuần dặn thêm một việc nữa. Ông bảo Thắng ngày mai phải đọc bia theo đúng thứ tự từ trên xuống dưới, không đọc nhảy đoạn, không bỏ qua những chỗ chữ mòn khó đọc. Chỗ nào phải dùng giấy dó thấm đi thấm lại nhiều lần mới hiện chữ, cứ kiên nhẫn làm tới cùng. Cả tháng qua làng đã chờ, không ai được phép vội trong buổi đọc ngày mai. Thắng ghi lại từng lời dặn của ông vào cuốn sổ tay của mình, rồi đọc lại cho ông nghe để chắc chắn không sót ý nào.
Tới tối, cơn sốt của Thuần hạ xuống một chút sau khi uống thuốc và ăn được nửa bát cháo. Thắng ngồi bên giường, đọc cho ông nghe danh sách việc ngày mai: buổi sáng lên đình chụp lại mặt bia sau cơn mưa, buổi trưa thấm giấy dó, buổi chiều đối chiếu với nhà Hán Nôm. Thuần nghe hết, rồi bảo cháu đi ngủ sớm. Anh là người chủ trì việc tra cứu từ hôm nay, phải giữ sức thay cho cả phần của ông.
Trước khi đi ngủ, Thắng pha cho ông nội một chén thuốc nữa, kiểm tra lại cửa nẻo và tắt bớt đèn trong nhà. Anh để lại trên bàn đầu giường một ly nước ấm và chiếc khăn mặt, phòng khi đêm ông sốt lại. Thuần nhìn cháu loay hoay chăm sóc mình, chợt nhận ra người thợ đúc trẻ từng cãi nhau ở bến cá ngày nào giờ đã đứng vững thay ông trong việc lớn của làng.
Đêm ấy, Thuần ngủ một giấc dài không mộng mị, lần đầu tiên sau nhiều đêm liền. Ngoài ngõ, nước đã rút hết, chỉ còn bùn non đọng lại trên mặt đường. Tiếng máy bơm ngoài đầu mương đã tắt từ lúc chập tối. Trong gian nhà ngoài, chiếc bàn nhỏ với những chồng giấy tờ tra cứu nằm im dưới ánh đèn vàng, chờ buổi sáng ngày mai, khi Thắng và cụ Kính lên đình đọc trọn tấm bia mà làng đã chờ đợi suốt nửa tháng qua.
Chương khác
- Chương 32: Nước Hồ Dâng, Đê Quai Báo Động
- Chương 33: Lực Giao Đoạn Ghi Âm Cho Trưởng Làng
- Chương 34: Nước Tràn Qua Đê Quai Vào Ngõ Làng
- Chương 36: Đọc Trọn Tấm Bia Sau Đình
- Chương 37: Lần Hiện Dấu Thứ Ba: Hào Quang Lâu Nhất Và Đàn Trâu Về Hồ
- Chương 38: Reveal: Phôi Chuông Là Vật Trấn Mắt Rồng Của Kim Ngưu