TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 33: Lực Giao Đoạn Ghi Âm Cho Trưởng Làng
Trong lúc chờ Lực tới, Thuần đã nghe Sen nói sơ qua về ý định của buổi gặp chiều nay. Sáng nay Lực gặp bà ở đầu ngõ, chỉ nói một câu rằng mình có thứ cần…
Nội dung chương
Trong lúc chờ Lực tới, Thuần đã nghe Sen nói sơ qua về ý định của buổi gặp chiều nay. Sáng nay Lực gặp bà ở đầu ngõ, chỉ nói một câu rằng mình có thứ cần giao cho làng trước khi quá muộn. Sen hẹn anh năm giờ rưỡi tới đình, và dặn Thuần có mặt để cùng nghe. Thuần tới sớm hơn hẹn gần nửa giờ. Ông ngồi ở hiên đình, nhìn sân đình chất đầy đồ đạc của các hộ ngõ thấp, và nghĩ về người thợ lặn mà ông đã theo dõi từ ngày đầu tiên của kèo trục vớt.
Chiều ngày 07 tháng 09 năm 2026, lúc năm giờ rưỡi, Nguyễn Văn Thuần đang ở sân đình cùng trưởng làng Phạm Thị Sen. Hai người kiểm lại danh sách các hộ ngõ thấp đã gửi đồ lên đình. Đúng lúc ấy, Trần Văn Lực xuất hiện ở cổng đình. Lực mặc chiếc áo mưa đã bạc màu, tay cầm chặt chiếc điện thoại bọc trong túi ni lông. Anh không vào ngay, đứng ở cổng nhìn vào sân đình đầy người một hồi, rồi mới bước tới trước mặt Sen. Giọng anh khàn đi vì mấy đêm liền trực đê cùng thanh niên trong làng.
- Bà Sen, tôi tới để giao một thứ cho làng giữ. Tôi cũng có lời phải thú nhận từ đầu, không giấu nữa.
Sen nhìn Lực, rồi quay sang Thuần đang đứng gần đó. Bà bảo Thuần ở lại làm người chứng kiến, vì việc sắp nói liên quan trực tiếp tới quả chuông và tới kèo trục vớt từ đầu mùa. Ba người vào gian nhà ngang của đình, nơi Sen vẫn dùng làm chỗ làm việc của làng trong những ngày báo động đê. Bà đóng cửa lại, rót nước cho Lực, rồi ngồi xuống đối diện với anh.
Lực đặt chiếc điện thoại lên bàn, hai tay đan vào nhau. Anh hít một hơi dài, như người thợ lặn chuẩn bị ngụp xuống một vùng nước sâu mà mình chưa từng xuống bao giờ. Anh bắt đầu kể từ đầu, không bỏ sót đoạn nào. Anh kể mình nhận kèo trục vớt của Hoàng Văn Bạo từ trước ngày lặn thăm dò đầu tiên. Bạo trả tiền theo chuyến lặn, hứa thêm tiền thưởng nếu đưa được vật đồng lớn dưới đáy hồ lên bờ trong thời gian sớm nhất. Anh kể mình đã nhận tiền ứng trước tại vựa, đúng như Thuần từng chứng kiến hôm bán đồng vụn. Anh cũng kể những lần mình nói dối dân làng rằng chỉ vớt đồ đồng bỏ đi, trong khi trong lòng biết rõ Bạo nhắm tới vật cổ dưới đáy hồ để mua theo cân và nấu chảy.
Thuần ngồi bên cạnh, nghe Lực kể mà không chen ngang một câu. Ông nhớ lại buổi chiều ở bến cá, khi Thắng và Lực suýt đánh nhau vì kèo trục vớt này. Lúc ấy Lực còn cứng miệng. Nay người thợ lặn ngồi trước mặt ông, vai áo ướt đẫm nước mưa, kể lại từng việc sai của mình bằng giọng đều đều, không đổ lỗi cho Bạo, cũng không đổ lỗi cho hoàn cảnh khó khăn của gia đình.
Lực kể tiếp tới đoạn quan trọng nhất. Anh nói đêm mùng 02 tháng 09, anh tới vựa lấy nốt tiền công thì tình cờ nghe Bạo nói chuyện điện thoại với một xưởng nấu chảy ngoài tỉnh. Bạo hẹn ngày giờ chở chuông đi nấu ngay khi mua được, bất kể làng nói gì, bất kể sổ lệ hay tấm bia. Anh đã lặng lẽ ghi âm lại toàn bộ cuộc gọi ấy bằng chính chiếc điện thoại này. Từ đêm đó tới nay, đoạn ghi âm vẫn nằm nguyên trong máy, anh chưa gửi cho bất cứ ai.
Sen hỏi vì sao tới hôm nay anh mới mang đoạn ghi âm ra giao cho làng. Lực im lặng nhìn xuống mặt bàn. Rồi anh nói, đêm sấm giáng xuống bãi vựa, anh cũng có mặt trong đội dập lửa. Anh tận mắt thấy Bạo run rẩy ký biên bản. Nhưng điều làm anh quyết định không phải là sợ sấm. Điều làm anh quyết định là mấy đêm trực đê vừa qua. Anh thấy cả làng, kể cả những người từng bị anh nói dối, vẫn đưa cơm và nước cho anh trong ca trực như mọi người khác. Anh không còn mặt mũi nào giữ riêng một vật chứng có thể giúp làng, trong khi mình vẫn ăn cơm của làng trên mặt đê.
Nói xong, Lực mở túi ni lông, lấy điện thoại ra, bật đoạn ghi âm lên cho Sen và Thuần cùng nghe ngay tại bàn. Trong đoạn ghi âm, tiếng của Bạo vang lên rõ ràng qua loa điện thoại. Bạo nói về chuyến xe của xưởng nấu chảy, về việc chở chuông đi ngay trong đêm khi mua được, về khoản tiền sẽ chia thêm cho những người liên quan. Tới đoạn Bạo nói bất kể làng có sổ lệ hay không, Sen đưa tay ra hiệu cho Lực dừng lại. Bà đã nghe đủ.
Bà hỏi Lực có đồng ý giao hẳn chiếc điện thoại này, cùng đoạn ghi âm trong máy, cho làng giữ làm vật chứng hay không. Lực đẩy chiếc điện thoại về phía bà, nói rõ từng chữ:
- Tôi giao cho làng giữ. Đoạn ghi âm là của làng từ hôm nay. Tôi cũng xin bà cho tôi được đứng ra nói lại toàn bộ việc này trước dân làng, bằng chính miệng của tôi, không phải qua lời kể của ai khác. Tôi làm sai thì tôi phải tự nói.
Sen nhận chiếc điện thoại, cho vào một phong bì giấy, niêm lại ngay trước mặt Lực và Thuần. Bà ghi lên phong bì ngày giờ giao nộp, tên người giao và tên hai người chứng kiến, rồi cả ba người cùng ký vào mép niêm. Bà nói việc phát đoạn ghi âm và nghe lời thú nhận của Lực trước dân làng sẽ được đưa vào buổi họp làng gần nhất, khi việc trực đê cho phép tập trung đông người. Bà cũng nói rõ, việc Lực giao vật chứng và xin chuộc lỗi sẽ được ghi nhận, nhưng khoản tiền ứng anh đã nhận từ Bạo vẫn phải giải quyết trong buổi làm việc riêng về tiền bạc mà làng đã hứa.
Thuần lúc này mới lên tiếng. Ông nói với Lực rằng nhận lỗi trước làng không làm mất đi những việc đã qua, nhưng nó mở ra một con đường khác cho anh ở lại làng này. Ông nhắc Lực rằng từ ngày chuông lên bờ, anh là người hiểu rõ nhất từng việc đã xảy ra dưới mặt nước và trên bãi vựa. Nếu anh thật lòng đứng về phía làng, những hiểu biết ấy từ nay phải dùng để giữ chuông và giữ đê, không dùng vào việc gì khác.
Lực nghe ông nói, mắt đỏ hoe. Anh cúi đầu xuống rất thấp trước hai người già trong phòng. Anh nói thêm rằng vợ anh ở nhà cũng đã biết việc anh tới đây chiều nay. Chính vợ anh giục anh đi, vì chị nói sống trong làng mà giấu làng một việc lớn như thế thì không còn mặt mũi nhìn ai trong những ngày lụt này nữa. Anh kể xong, cả gian nhà ngang im lặng một lúc. Ngoài sân đình, tiếng loa gọi ca trực đê buổi tối bắt đầu vang lên. Anh kể thêm rằng hai người thợ lặn đi cùng anh trong nhóm cũng đã biết ý định của anh hôm nay. Họ không ngăn cản, chỉ dặn anh nói cho hết, đừng giấu phần nào liên quan tới họ. Anh cũng cho biết tiền ứng còn lại trong nhà, anh sẽ mang tới buổi làm việc riêng nộp lại đầy đủ, không thiếu một đồng.
Trước khi cất phong bì, Sen lập một biên bản giao nộp ngay tại bàn. Biên bản ghi rõ người giao là Trần Văn Lực, người nhận là trưởng làng Phạm Thị Sen, người chứng kiến là Nguyễn Văn Thuần. Nội dung biên bản ghi đoạn ghi âm cuộc gọi của Hoàng Văn Bạo với xưởng nấu chảy ngoài tỉnh, thu được đêm mùng 02 tháng 09, được giao nguyên vẹn trong chiếc điện thoại của Lực. Lực đọc lại biên bản một lượt, ký tên vào cuối trang, rồi điểm chỉ thêm theo yêu cầu của Sen cho chắc chắn. Thuần ký vào phần người chứng kiến. Cụ Đỗ Văn Kính được mời sang gian nhà ngang ngay sau đó để ký thêm một chữ ký chứng kiến nữa, theo đúng lệ giữ giấy tờ quan trọng của đình từ trước tới nay.
Cụ Kính tới nơi, đeo kính lão, đọc biên bản từ đầu tới cuối hai lần. Cụ hỏi Lực một câu duy nhất, rằng những lời trong biên bản này có đúng là lời anh tự nguyện nói ra hay không. Lực đáp rằng đúng, và anh sẵn sàng nói lại y như thế trước toàn làng. Cụ Kính nghe xong mới cầm bút ký. Cụ nói với Sen rằng giấy tờ của làng, một khi đã có đủ chữ ký của người giao, người nhận và người chứng kiến, thì sau này không ai có thể chối cãi hay thêm bớt được nữa.
Sen cất phong bì đựng điện thoại vào ngăn kéo bàn làm việc, khóa lại, rồi trao chìa khóa cho Thuần giữ thêm một chìa dự phòng theo lệ làm việc của làng. Xong việc, bà mở cửa gian nhà ngang. Ngoài sân đình, đội trực đê ca tối đang tập trung nhận đèn và áo mưa. Lực bước ra sân, hòa vào đội trực như mọi người, nhận phần việc của mình ở đoạn đê thấp nhất.
Thuần đứng ở hiên đình nhìn theo Lực. Người thợ lặn từng cầm đầu kèo trục vớt lén, từng suýt đánh nhau với cháu ông ở bến cá, giờ đang vác bao cát ra đê cùng thanh niên trong làng. Ông không nói gì thêm. Ông chỉ nghĩ rằng làng này đang tự xếp lại từng việc một theo đúng thứ tự của nó. Đê phải giữ trước. Người làm sai phải nhận lỗi sau. Quả chuông của đình vẫn nằm yên ở sân xưởng, chờ ngày làng đọc trọn được tấm bia.
Trời tối hẳn. Sen khóa cửa gian nhà ngang, cùng Thuần đi ra cổng đình. Bà nói nhỏ rằng phong bì ghi âm sẽ nằm trong ngăn kéo ấy cho tới buổi họp làng, không ai được mở ra nghe riêng. Thuần đồng ý, rồi chống gậy đi về phía bờ đê, nơi đèn của ca trực tối đã sáng lên dọc theo mặt nước đang dâng.