TRÂU VÀNG KIM NGƯU HỒ TÂY - Chương 40: Bạo Rút Kèo Trước Dân Làng
Chiều ngày 13 tháng 09 năm 2026, lúc bốn giờ rưỡi, sân đình làng Ngũ Xã mở một buổi làm việc công khai cuối cùng về quả chuông cổ. Nguyễn Văn Thuần tới…
Nội dung chương
Chiều ngày 13 tháng 09 năm 2026, lúc bốn giờ rưỡi, sân đình làng Ngũ Xã mở một buổi làm việc công khai cuối cùng về quả chuông cổ. Nguyễn Văn Thuần tới đình từ sớm, ngồi ở hàng ghế đầu cùng cụ Đỗ Văn Kính. Trưởng làng Phạm Thị Sen cho kê một chiếc bàn dài giữa sân đình. Trên bàn đặt sẵn giấy tờ của làng về quả chuông, biên bản các buổi họp trong hai ngày qua, và một phong bì niêm kín mà chỉ những người trong gian nhà ngang hôm 07 tháng 09 mới biết bên trong đựng vật gì.
Hoàng Văn Bạo tới sân đình đúng giờ hẹn, đi cùng một người làm lâu năm của vựa. Ông ta mặc bộ quần áo sẫm màu, tay cầm một tập giấy tờ chi tiền của vựa bọc trong túi ni lông. Dân làng ngồi kín các dãy ghế quanh sân. Không ai ồn ào. Mọi người đều biết buổi chiều nay sẽ khép lại toàn bộ câu chuyện mua bán quả chuông đã kéo dài hơn một tháng qua trong làng.
Sen mở đầu buổi làm việc bằng cách nhắc lại những gì làng đã chốt. Quả chuông là vật thờ của đình, làng đã kết luận và đã thông qua phương án thờ chuông tại đình. Việc còn lại của buổi chiều nay là giải quyết dứt điểm phần thỏa thuận và tiền bạc giữa vựa của Bạo với nhóm thợ lặn và với làng. Bà nói rõ buổi làm việc diễn ra công khai, có biên bản, có chữ ký của các bên, không có thỏa thuận riêng nào ngoài sân đình này.
Trước khi vào phần chính, Sen cho người đọc lại biên bản buổi họp làng ngày mùng 04 tháng 09, buổi họp mà Bạo có mặt và nhắc tới thỏa thuận miệng cùng khoản tiền ứng. Người ghi biên bản đọc rõ từng câu đã ghi trong buổi họp ấy. Bạo ngồi nghe, không phản đối một chữ nào. Sen nói việc đọc lại biên bản này là để buổi làm việc hôm nay đi đúng từ chỗ câu chuyện đang dừng lại, không bên nào phải tranh cãi về những gì đã nói trước làng.
Bà cũng mời hai người thợ lặn trong nhóm của Lực đứng lên xác nhận phần việc của nhóm mình. Hai người thợ lặn lần lượt nói ngắn gọn trước làng. Họ xác nhận nhóm đã nhận tiền ứng của vựa, đã thực hiện việc cẩu chuông lên bờ theo kèo đã nhận, và nay nhóm đồng ý cùng Lực khép lại toàn bộ thỏa thuận ấy trong buổi làm việc này. Họ cũng nói rõ nhóm không còn giữ một đồng tiền ứng nào ngoài phần sẽ nộp lại công khai ngay trong buổi chiều nay.
Sau đó, Sen làm một việc mà cả sân đình không ngờ tới. Bà mở phong bì niêm kín trên bàn, lấy ra chiếc điện thoại của Trần Văn Lực, và tuyên bố trước toàn làng về đoạn ghi âm mà Lực đã giao nộp cho làng giữ từ chiều mùng 07 tháng 09. Bà nói đoạn ghi âm này ghi lại cuộc gọi của Bạo với một xưởng nấu chảy ngoài tỉnh, hẹn chở chuông đi nấu ngay khi mua được, bất kể làng nói gì. Theo đề nghị của chính Lực, đoạn ghi âm sẽ được phát công khai ngay tại sân đình chiều nay, để mọi việc được rõ ràng trước khi các bên ký giấy tờ.
Chiếc điện thoại được nối vào loa của đình. Giọng của Bạo vang lên giữa sân đình yên lặng. Cả làng nghe rõ từng câu về chuyến xe trong đêm, về việc chở chuông đi nấu ngay, về khoản tiền chia thêm cho những người liên quan. Tới đoạn Bạo nói bất kể làng có sổ lệ hay tấm bia, tiếng xôn xao nổi lên ở mấy dãy ghế phía sau rồi tắt nhanh. Đoạn ghi âm kết thúc. Sân đình im phăng phắc. Lực đứng dậy ở dãy ghế của mình, nói trước toàn làng rằng đoạn ghi âm là do chính anh thu được và giao nộp, anh chịu trách nhiệm về lời nói ấy.
Bạo ngồi lặng đi hồi lâu sau khi đoạn ghi âm kết thúc. Ông ta nhìn xuống tập giấy tờ chi tiền trên tay mình, rồi nhìn một vòng quanh sân đình. Cuối cùng, ông ta đứng dậy, nói bằng giọng khàn hẳn đi:
- Bà Sen, bà con. Đoạn ghi âm là giọng của tôi, tôi không chối. Tôi làm ăn vì tiền, tôi nhận. Đêm sấm đánh xuống bãi vựa, tôi đã bắt đầu thấy việc này đi quá xa rồi. Tới hôm nay, nghe lại giọng của chính mình trước cả làng, tôi không còn gì để nói thêm nữa.
Ông ta xin Sen cho mình ký giấy rút kèo ngay tại buổi làm việc. Sen cho người mang ra tờ giấy rút kèo đã soạn sẵn theo đúng thể thức của làng. Trong giấy ghi rõ: Hoàng Văn Bạo, chủ vựa thu mua đồng phế liệu ven hồ, tự nguyện rút toàn bộ thỏa thuận mua quả chuông cổ của đình làng Ngũ Xã với nhóm thợ lặn. Vựa của ông ta từ nay không còn bất cứ quyền lợi hay yêu cầu nào liên quan tới quả chuông. Mọi đòi hỏi trước đây về hạn hẹn và tiền bạc được giải quyết dứt điểm trong buổi làm việc này, theo biên bản kèm theo.
Bạo đọc tờ giấy hai lần, cầm bút ký tên vào cuối trang, rồi điểm chỉ theo yêu cầu của Sen. Chữ ký của ông ta chiều nay run hơn hẳn chữ ký trong biên bản ở bãi vựa đêm sấm giáng, nhưng vẫn rõ ràng và đầy đủ từng nét. Cụ Kính và Thuần ký vào phần người chứng kiến. Sen ký cuối cùng với tư cách trưởng làng, đóng dấu của làng lên tờ giấy trước mắt toàn thể dân làng.
Ngay sau phần ký giấy, việc tiền ứng được giải quyết tại chỗ. Trần Văn Lực thay mặt nhóm thợ lặn mang tới toàn bộ số tiền ứng còn giữ, nộp lại cho Bạo ngay trên bàn làm việc giữa sân đình. Hai bên đếm tiền công khai, đối chiếu với tập giấy tờ chi tiền mà Bạo mang theo. Số tiền khớp hoàn toàn, không thiếu một đồng. Sen cho lập biên nhận riêng cho khoản tiền này, có chữ ký của Lực, của Bạo và của người chứng kiến trong làng. Từ giờ phút ấy, giữa vựa của Bạo, nhóm thợ lặn và làng Ngũ Xã không còn khoản tiền nào treo lơ lửng trong câu chuyện quả chuông nữa.
Bạo vừa ký xong biên nhận thì chiếc điện thoại trong túi áo ông ta rung lên liên hồi. Ông ta xin phép Sen ra một góc sân đình nghe máy. Cả sân đình nhìn theo. Cuộc gọi chỉ kéo dài chừng hai phút, nhưng khi quay lại bàn làm việc, mặt Bạo đã xám hẳn đi. Ông ta thông báo ngay trước làng, không giấu giếm: đối tác xưởng nấu chảy ngoài tỉnh vừa gọi điện hủy toàn bộ hợp đồng thu mua với vựa của ông ta. Họ nói vựa của ông ta nay đã mất uy tín trong vùng, hàng họ từ nay họ không nhận nữa.
Thuần đứng dậy lúc này, nói với Bạo một câu cuối cùng trong câu chuyện dài của hai người từ đầu mùa tới nay:
- Ông Bạo, làng giữ chuông theo lệ của làng, không ai trong làng mong ông mất đường làm ăn. Nhưng đồng của đình thì không phải hàng hóa. Việc hôm nay khép lại ở đây, làng không giữ thù oán gì với ông cả.
Bạo nghe xong, cúi đầu chào Thuần, chào cụ Kính và chào Sen, rồi quay ra chào cả sân đình. Ông ta cùng người làm của vựa đi qua cổng đình, bước chân chậm và nặng. Dân làng ngồi yên nhìn theo, không ai hò reo, không ai nói lời mỉa mai. Câu chuyện mua bán quả chuông, ồn ào suốt hơn một tháng, khép lại trong sự im lặng như thế.
Sen tuyên bố kết thúc buổi làm việc bằng một thông báo ngắn. Từ hôm nay, làng Ngũ Xã thống nhất một lòng về quả chuông của đình. Làng sẽ bước vào những ngày chuẩn bị lễ theo đúng ba bước đã chốt. Mọi giấy tờ của câu chuyện này đều được cất chung vào hòm lệ của đình. Trong hòm có sổ lệ, toàn văn tấm bia, biên bản các buổi họp, giấy rút kèo và biên nhận tiền ứng. Con cháu đời sau mở hòm ra là có đủ căn cứ mà giữ lệ làng.
Sau khi Bạo rời sân đình, mấy người trong làng còn nán lại quanh bàn làm việc để xem tờ giấy rút kèo vừa ký. Một trưởng họ nói rằng giữ được quả chuông cho đình là một việc, giữ được sự êm thấm trong làng sau câu chuyện này lại là một việc nữa, và chiều nay làng đã làm được cả hai. Sen nghe xong, dặn mọi người từ nay không nhắc lại chuyện cũ với ý chê trách bất cứ ai đã từng đứng ở phe muốn bán chuông. Làng đã quyết xong, người trong làng từ nay chỉ nhìn về những ngày chuẩn bị lễ sắp tới.
Bà Hoa từ quán nước mang sang sân đình một ấm trà lớn, rót mời những người còn ở lại. Bà nói mấy ngày qua quán nước của bà nghe đủ mọi lời đồn về quả chuông, từ đồn sắp bán, đồn sắp nấu chảy, cho tới đồn sắp bị đưa đi xa. Từ tối nay, bà sẽ nói lại với khách tới quán đúng một câu duy nhất: chuông ở lại với đình làng Ngũ Xã. Thuần nghe bà nói mà mỉm cười. Ông biết tin tức trong làng đi nhanh nhất qua những quán nước ven đường như quán của bà Hoa, và một câu nói đúng ở nơi ấy có khi giữ yên được cả một xóm.
Trời ngả về chiều. Ánh nắng cuối ngày rọi qua cổng đình xuống sân gạch. Thuần đứng ở hiên đình, nhìn dân làng ra về trong tiếng nói chuyện râm ran mà nhẹ nhõm. Thắng tới đứng bên cạnh ông nội, nói rằng từ ngày mai, xưởng đúc của họ Nguyễn sẽ phụ làng dọn dẹp hậu cung đình để chuẩn bị đón chuông. Thuần nhìn về phía bờ hồ đang lặng gió sau nhiều ngày mưa bão, rồi quay sang cháu, bảo hai ông cháu về nhà ăn cơm sớm. Từ ngày mai, làng mình bắt đầu một công việc hoàn toàn mới. Đó là công việc chuẩn bị lễ tạ và thờ chuông cho đình làng.
Chương khác
- Chương 37: Lần Hiện Dấu Thứ Ba: Hào Quang Lâu Nhất Và Đàn Trâu Về Hồ
- Chương 38: Reveal: Phôi Chuông Là Vật Trấn Mắt Rồng Của Kim Ngưu
- Chương 39: Chốt Hóa Giải Duy Nhất Ba Bước
- Chương 41: Chuẩn Bị Nước Ngũ Vị Hương Và Đàn Lễ Tạ
- Chương 42: Lực Xin Làm Người Khiêng Đầu Đoàn Rước
- Chương 43: Đêm Mưa Bão Cuối Trước Ngày Lễ