ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 30: Lệnh Tạm Dừng Một Phần Việc
Mười chín giờ ngày bốn tháng mười một, phòng họp của văn phòng dự án tại Châu Đốc sáng đèn muộn hơn thường lệ. Bùi Quốc Anh ngồi ở vị trí chủ trì, trước…
Nội dung chương
Mười chín giờ ngày bốn tháng mười một, phòng họp của văn phòng dự án tại Châu Đốc sáng đèn muộn hơn thường lệ. Bùi Quốc Anh ngồi ở vị trí chủ trì, trước mặt ông là một chồng hồ sơ được xếp thành ba tập riêng biệt mà Lê Quốc Trung đã cho người mang tới từ buổi chiều. Tập thứ nhất là hồ sơ kỹ thuật gồm kết quả phòng thí nghiệm về mẫu khí, biên bản các lượt quét siêu âm và biên bản đo rung của ca trực đêm, tập thứ hai là hồ sơ hiện trường gồm biên bản nhắc nhở. Về buổi phạm cấm kỵ và biên bản sự cố thuyền chết máy, tập thứ ba là hồ sơ tư liệu gồm phần tổng hợp về nghĩa trủng cổ, về đoàn phu đào kênh vô danh và đề nghị đưa lễ tế vào phương án xử lý. Phạm Thanh Hà ngồi ở phía tay phải của Trung, mang theo phần phụ lục an toàn khí mà cô đã hoàn tất trong ngày. Đặng Trọng Nghĩa ngồi ở phía đối diện, cặp hồ sơ đặt ngay ngắn trước mặt, gương mặt của một người vừa trải qua một buổi chiều dài ở đình Vĩnh Tế Sơn và chưa nói với ai một lời nào về buổi chiều đó.
Anh mở đầu buổi họp bằng cách nói rõ giới hạn của buổi họp hôm nay. Ông nói ông không tới đây để kết luận về những hiện tượng mà chính ông không tận mắt chứng kiến, và ông cũng không cho phép buổi họp này biến thành một cuộc tranh luận về việc có nên tin hay không tin vào những điều đó. Ông chỉ xét một câu hỏi duy nhất trên cương vị giám đốc dự án, là với chồng hồ sơ kỹ thuật và hiện trường đang nằm trên bàn này. Dự án có thể tiếp tục cho khoan cọc nhồi ở hành lang cũ theo đúng lịch đã chốt hay không, và nếu không, thì phần việc nào phải dừng, phần việc nào được làm tiếp, và ai là người chịu trách nhiệm soạn phương án thay thế. Ông yêu cầu Trung trình bày ngắn gọn, theo đúng thứ tự hồ sơ, không kể lể, không suy diễn.
Trung trình bày trong khoảng mười lăm phút, và anh làm đúng như yêu cầu đó. Anh đi qua kết quả mẫu khí ở mức khoa học, một túi khí tích tụ từ tầng bùn và than bùn cổ dưới lòng kênh, đủ nguy hiểm nếu bị khuấy thủng đột ngột. Anh đi qua biên bản quét siêu âm gần nhất, trong đó một hành lang tín hiệu bất thường chắn ngang đúng vị trí khoan dự kiến. Anh đi qua biên bản đo rung có số liệu và ba chữ ký của ca trực đêm. Anh đi qua phần tư liệu về tọa độ neo và nghĩa trủng cổ ở mức nhận diện chuyên môn đã có biên bản đối chiếu. Và anh dừng lại ở đề xuất của chính mình, một đề xuất gồm hai phần, tạm dừng phần khoan cọc nhồi ở hành lang cũ cho tới khi có phương án thay thế được duyệt. Đồng thời đưa lễ tế tạ ơn tiền nhân và việc dịch chuyển vị trí khoan vào thành một phương án xử lý chính thức mà anh xin được giao soạn thảo. Anh không nhắc tới tiếng hò, không nhắc tới chiếc thuyền trong sương, và không dùng bất kỳ chữ nào mà một giám đốc dự án có thể gạt ra khỏi biên bản vì lý do không đo được.
Hà trình bày tiếp phần của cô, ngắn và chặt chẽ. Cô nói phụ lục an toàn khí của đội ghi rõ kết quả phòng thí nghiệm, ghi rõ đề xuất cảnh báo của cô và thời gian đề xuất đó nằm chờ mẫu đối chứng. Và cô yêu cầu buổi họp hôm nay, dù quyết định thế nào, cũng phải ghi nhận một điều là từ thời điểm này trở đi. Cảnh báo khí không còn là một ý kiến nằm trong hồ sơ nội bộ của đội khảo sát nữa, mà là một nội dung mà ban giám đốc dự án đã được nghe trực tiếp từ người phụ trách an toàn khí. Cô nói câu đó xong thì đặt bút xuống, không xin thêm và không bớt đi một lời nào.
Anh nghe hết cả hai phần trình bày, lật lại một lượt nữa phần kết quả phòng thí nghiệm và phần biên bản đo rung, rồi hỏi Nghĩa một câu duy nhất, là ở cương vị nhà thầu. Ông ta có văn bản kỹ thuật nào phản bác được kết quả mẫu khí và biên bản đo rung đang nằm trên bàn này hay không. Nghĩa im lặng một lúc, mở cặp hồ sơ của mình ra rồi lại đóng lại mà không lấy ra một tờ giấy nào. Ông ta nói nhà thầu không có kết quả phân tích độc lập nào khác về mẫu khí, và nhà thầu cũng không có ý kiến phản bác về biên bản đo rung đã có đủ chữ ký của ca trực và chữ ký tiếp nhận của chính ông ta. Ông ta chỉ nói thêm rằng việc tạm dừng khoan ở hành lang cũ sẽ phát sinh chi phí giữ thiết bị. Chi phí nhân công chờ việc và nguy cơ bị phạt tiến độ ở các hạng mục liên quan, và nhà thầu yêu cầu mọi chi phí đó phải được ghi nhận rõ nguồn gốc ngay từ quyết định đầu tiên này.
Sau một quãng lặng ngắn, Anh đưa ra quyết định của buổi họp, và ông đọc chậm rãi để thư ký ghi nguyên văn vào biên bản. Dự án chấp nhận tạm dừng một phần công việc, cụ thể là tạm dừng toàn bộ phần khoan cọc nhồi ở hành lang cũ, từ thời điểm ký biên bản này cho tới khi phương án dịch chuyển vị trí khoan được duyệt và thực hiện. Các hạng mục khác của dự án, gồm nạo vét ở các đoạn ngoài hành lang cũ, gia cố bờ ở các quãng đã chốt và toàn bộ công tác khảo sát, đo đạc, quan trắc mực nước, vẫn giữ nguyên tiến độ như lịch đã giao. Thời hạn hoàn thành toàn bộ dự án giữ nguyên không đổi, và ban giám đốc sẽ xét việc điều chỉnh tiến độ tổng thể ở một cuộc họp khác sau khi có phương án dịch chuyển. Quyết định đó được Anh ký ngay trong buổi họp, đóng dấu văn phòng dự án, và bản gốc được giao cho thư ký lưu vào hồ sơ dự án trước khi bất kỳ ai rời khỏi phòng.
Phần giao việc được Anh nói rõ ngay sau đó. Lê Quốc Trung được giao soạn phương án dịch chuyển vị trí khoan cọc nhồi ra xa hành lang cũ, gồm vị trí khoan thay thế. Điều kiện an toàn khí đi kèm do Phạm Thanh Hà phụ trách, và phần đề xuất lễ tế tạ ơn tiền nhân ở mức một hạng mục của phương án, có ý kiến chuyên môn văn hóa đi kèm. Thời hạn nộp phương án được Anh ấn định cụ thể, và ông nói rõ phương án đó, khi nộp lên, sẽ được xét trên cả ba mặt kỹ thuật, an toàn và quan hệ với địa phương, chứ không chỉ xét trên một mặt chi phí. Trung nhận việc bằng một câu ngắn gọn, ghi thời hạn vào sổ tay của mình và ký vào mục người được giao việc trong biên bản họp.
Nghĩa lên tiếng ở phần cuối buổi họp, sau khi mọi quyết định đã được ký và đóng dấu. Ông ta đứng dậy, cầm cặp hồ sơ lên, và nói một câu mà cả phòng đều nghe rõ, hướng thẳng về phía Trung và Hà.
- Tôi nói trước để biên bản ghi lại. - Đặng Trọng Nghĩa nói. - Mọi chi phí phát sinh vì đổi tuyến, từ chi phí giữ giàn, chi phí chờ việc tới chi phí làm lại mặt bằng ở vị trí mới. Nhà thầu sẽ tổng hợp đầy đủ và đề nghị truy lại vào phía đã đề xuất đổi tuyến, tức là đội khảo sát. Các anh chị đề xuất thì các anh chị phải tính được cái giá của đề xuất đó. Đừng để tới lúc quyết toán mới nói là mình chỉ làm chuyên môn.
Trung không đáp lại câu đó bằng một cuộc tranh cãi. Anh chỉ yêu cầu thư ký ghi nguyên văn ý kiến của Nghĩa vào biên bản, ở ngay dưới phần quyết định tạm dừng, để sau này khi phương án đổi tuyến được xét. Toàn bộ hồ sơ của buổi tối hôm nay, gồm cả quyết định, cả phần giao việc và cả lời cảnh báo về chi phí, nằm chung trong một văn bản duy nhất mà không bên nào có thể tách ra phần có lợi cho mình. Anh ký xác nhận ở cuối biên bản sau khi thư ký đọc lại toàn văn một lượt, Hà ký ở phần phụ lục an toàn, và Nghĩa. Sau một thoáng ngập ngừng ngắn, cũng ký tên mình vào mục ý kiến của nhà thầu, ngay dưới dòng chữ ghi lời cảnh báo của chính ông ta.
Buổi họp kết thúc lúc gần hai mươi mốt giờ. Anh rời phòng họp trước, mang theo bản sao quyết định tạm dừng để báo cáo lên cấp trên của dự án ngay trong đêm. Trong hành lang của văn phòng, đèn đã tắt bớt một nửa, chỉ còn ánh sáng từ phòng thư ký hắt ra thành một vệt dài trên nền gạch. Trung đứng ở hành lang đó một lúc với tập biên bản vừa ký còn cầm trên tay, Hà đứng bên cạnh anh, tay giữ chặt tập phụ lục an toàn khí của mình. Phía cuối hành lang, Nghĩa bước ra khỏi phòng họp, đi qua hai người mà không dừng lại, chỉ gật đầu một cái rất ngắn, rồi xuống cầu thang và ra khỏi tòa nhà văn phòng. Tiếng cửa kính ở tầng dưới đóng lại sau lưng ông ta vang lên rõ ràng trong tòa nhà đã vắng người, và Trung mở cửa phòng làm việc của đội khảo sát ở cuối hành lang. Đặt tập biên bản lên bàn, bật đèn bàn lên, và kéo ghế ngồi xuống để bắt đầu trang đầu tiên của phương án dịch chuyển vị trí khoan ngay trong đêm hôm đó, khi ngoài cửa sổ. Ánh đèn của thị xã Châu Đốc phản chiếu xuống dòng kênh đang chảy qua, và ở phía xa ngoài hành lang cũ, mặt nước tối và yên, không một tiếng động nào vọng lại.
Chương khác
- Chương 27: Tiếng Gõ Mõ Trước Bình Minh
- Chương 28: Trang Văn Tế Được Đọc Lên
- Chương 29: Những Người Phu Vô Danh Mười sáu giờ ba mươi phút ngày bốn tháng mười một. Buổi tổng hợp tư liệu và lời kể được mở ở gian giữa đình Vĩnh Tế Sơn, tiếp nối buổi trình bày của ngày hôm trước nhưng với một mục đích khác hẳn. Lần này Huỳnh Ngọc Mai và Nguyễn Thị Lệ cùng ngồi ở vị trí chủ trì, trước mặt hai bà là toàn bộ những gì đội đã thu thập được về đoàn người đào kênh, gồm tập bản sao tư liệu bà Mai để lại. Cuốn sổ ghi lời kể địa phương mà bà Lệ đã góp nhặt cùng đội trong những ngày qua, bản đồ tuyến kênh đào cũ và tập ảnh chụp dải dấu cuốc xẻng trên bờ bồi đã niêm phong. Lê Quốc Trung ngồi ở đầu bàn ghi biên bản. Phạm Thanh Hà và Thạch Văn Kha ngồi ở hai phía. Võ Văn Sơn ngồi gần cửa đình ở phần việc nhẹ quen thuộc. Và ở cuối bàn, ngoài dự kiến của nhiều người, Đặng Trọng Nghĩa cũng có mặt. Vì buổi tổng hợp này được đội mời nhà thầu tới nghe với tư cách bên liên quan tới phương án đổi tuyến đang soạn, và ông ta đã tới, đúng giờ, mang theo cặp hồ sơ của mình.
- Chương 31: Nước Lũ Qua Cọc Tiêu Thứ Ba
- Chương 32: Kim La Bàn Trong Đêm Trực Cuối
- Chương 33: Trung Nhận Sai Trước Cả Đội