ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 32: Kim La Bàn Trong Đêm Trực Cuối
Ca trực đêm bắt đầu từ hai mươi ba giờ, bằng một vòng kiểm tra đầy đủ mà Trung yêu cầu làm chậm và kỹ hơn mọi đêm trước. Phước bàn giao ca trực ngay trên…
Nội dung chương
Ca trực đêm bắt đầu từ hai mươi ba giờ, bằng một vòng kiểm tra đầy đủ mà Trung yêu cầu làm chậm và kỹ hơn mọi đêm trước. Phước bàn giao ca trực ngay trên boong, đọc lại tình trạng từng đường cáp neo sau một ngày căng thêm cáp phụ. Chỉ rõ đường cáp nào còn rung nhẹ khi có mảng lục bình lớn đi qua và dặn ca trực phải kiểm tra lại đường cáp đó sau mỗi hai giờ. Quân kiểm tra lần lượt từng thiết bị trong khoang điều khiển, máy ghi âm được thay thẻ nhớ mới. Máy đo rung được bật ở chế độ ghi liên tục, đồng hồ treo tường được đối chiếu với đồng hồ hệ thống của máy theo dõi, và hai chiếc la bàn của sà lan. Một chiếc gắn cố định trong khoang và một chiếc cầm tay dự phòng, đều được anh nhìn kỹ một lượt và ghi vào sổ trực là đang chỉ đúng hướng, nằm yên không một dao động nào. Trung đi một vòng cuối quanh boong trước khi vào khoang, đứng lại ở mạn phía khúc cua vài phút, nghe tiếng nước chảy trong sương. Và nhìn mặt kênh tối đen không một ánh đèn ghe nào, vì từ khi nước lên cao, ghe thuyền đều neo lại từ sớm và không ai chạy kênh trong đêm nữa.
Hai giờ năm mươi phút rạng sáng ngày sáu tháng mười một, sà lan khảo sát nằm yên trong sương đêm, chỉ có tiếng nước chảy đều đều dọc thân sà lan và tiếng cáp neo thỉnh thoảng kêu khẽ khi dòng chảy đổi nhịp. Lê Quốc Trung đang ở ca trực cuối trong khoang điều khiển cùng Đỗ Minh Quân. Theo lịch trực mới mà đội đã chốt từ sau buổi đo mực nước sáng hôm trước. Ca trực đêm nay là ca trực cuối theo lịch dày, vì từ đêm mai đội sẽ quay lại lịch trực thường, dành người cho phần việc soạn và trình phương án dịch chuyển. Quân ngồi trước màn hình theo dõi, mắt rà qua các thông số neo, độ nghiêng thân sà lan và biểu đồ dòng chảy. Còn Trung ngồi ở bàn bên cạnh, rà lại toàn bộ số liệu đo đạc của tuần để chuẩn bị cho buổi họp nội bộ đã hẹn vào buổi sáng.
Kim la bàn gắn cố định trong khoang điều khiển bắt đầu động đậy vào lúc hai giờ năm mươi sáu phút. Ban đầu nó chỉ lệch đi vài độ, giống hệt một lần nhiễu nhẹ vì ghe máy chạy qua xa, nhưng Quân vừa đưa tay định ghi giờ thì kim la bàn bỗng quay nhanh hẳn, quay thành vòng tròn liên tục không dừng ở bất kỳ hướng nào. Cùng lúc đó, chiếc la bàn cầm tay mà Trung để trên bàn, vẫn nằm trong hộp đựng mở nắp từ đầu ca trực, cũng quay theo đúng nhịp ấy. Trung cầm chiếc la bàn cầm tay lên, đi ra cửa khoang, đứng trên boong ngoài trời cách xa mọi thiết bị điện đang chạy trên sà lan, và kim la bàn trong tay anh vẫn quay tít không ngừng. Anh nói rõ thành tiếng để Quân ghi vào biên bản ca trực ngay trong đêm, rằng đây là lần la bàn quay tít thứ 3, xảy ra trên sà lan neo đêm, với hai la bàn độc lập cùng quay một lúc.
Quân làm đúng quy trình mà đội đã thống nhất sau những hiện tượng trước. Anh tắt lần lượt từng thiết bị không thiết yếu trong khoang điều khiển để loại trừ khả năng nhiễu điện từ trong chính sà lan. Chụp lại màn hình theo dõi kèm đồng hồ giờ hệ thống, và gọi Trần Hữu Phước dậy theo đúng danh sách gọi trực khi có hiện tượng bất thường. Phước lên boong chỉ vài phút sau, việc đầu tiên ông làm không phải là nhìn la bàn mà là đi một vòng kiểm tra toàn bộ cáp neo, sờ tay vào từng đường cáp. Rồi đứng ở mũi sà lan nhìn mặt nước và khẳng định sà lan không trôi neo, không xoay thân, và quanh sà lan trong tầm nhìn giữa sương đêm không có bất kỳ ghe thuyền nào đang nổ máy di chuyển. Ông quay lại khoang điều khiển, nhìn hai kim la bàn vẫn đang quay đều, và nói rằng suốt mấy chục năm chạy kênh, ông chưa từng thấy la bàn quay như vậy trên một con sà lan đang đứng yên.
Trong lúc kim la bàn còn đang quay, Trung nghe thấy một âm thanh rất xa vọng lại từ phía khúc cua hiểm. Nó giống tiếng hò kéo đất mà đội đã từng nghe trong những đêm trước, nhưng đêm nay nó ở rất xa, mỏng và đứt quãng, bị tiếng nước chảy và tiếng sương đêm nuốt mất từng đoạn. Tới mức anh không thể phân biệt được nhịp hò, không nghe rõ được một tiếng mõ nào đi kèm, và cũng không cảm nhận được chút rung nào ở mạn sà lan dưới chân mình. Quân mở máy ghi âm của ca trực, đưa micro ra phía cửa khoang hướng về khúc cua, nhưng đoạn ghi trong những phút đó. Khi nghe lại ngay tại chỗ chỉ có tiếng nước chảy đều và tiếng gió nhẹ qua lan can, âm vọng xa kia không tách ra thành một dấu vết nào nghe lại được. Trung ghi việc này vào biên bản bằng một câu riêng, tách hẳn khỏi phần ghi nhận la bàn, rằng đêm nay có tiếng vọng xa không đủ rõ. Không đủ điều kiện ghi nhận như những đêm tiếng hò nghe rõ trước đây, và anh không cho phép bất kỳ ai trong ca trực viết thêm một chữ nào khác về âm thanh đó trong biên bản.
Đúng vào lúc âm vọng xa dứt hẳn, cả hai kim la bàn dừng lại cùng một lúc. Cái dừng ấy đột ngột tới mức Quân giật mình nhìn lên đồng hồ treo tường, vì kim la bàn không chậm dần theo quán tính như mọi lần nhiễu thông thường, mà khựng lại ngay lập tức rồi từ từ ổn định về hướng bắc như chưa từng quay. Trung nhìn đồng hồ, ghi giờ kết thúc hiện tượng vào biên bản, rồi yêu cầu Quân đối chiếu một việc cuối cùng trước khi ký, là kiểm tra lại toàn bộ thiết bị định vị còn lại trên sà lan trong cùng khoảng thời gian đó. Máy định vị vệ tinh không báo mất tín hiệu, máy đo độ nghiêng không ghi nhận một dao động nào của thân sà lan, và nhật ký dòng chảy chỉ ghi dòng nước chảy đều suốt cả ca trực. Ba con người trong khoang điều khiển ký vào biên bản ngay trong đêm, mỗi người ký dưới phần việc của chính mình, Phước ký phần kiểm tra neo, Quân ký phần thiết bị, Trung ký phần ghi nhận hiện tượng.
Ký xong biên bản, Trung mở cuốn sổ nhật ký hiện tượng của mình ra ở trang ghi chuỗi la bàn. Anh nhìn lại hai mốc đã ghi trong những tuần trước, một mốc trên thuyền khảo sát giữa khúc cua vào buổi chiều. Một mốc cũng trên thuyền khảo sát trong vệt sương chiều, và ghi thêm mốc thứ ba của đêm nay, trên sà lan neo, trong đêm trực cuối theo lịch dày. Anh ghi thêm một dòng ngắn ngay dưới mốc mới, rằng chuỗi la bàn của đội dừng ở đây, đủ ba mốc, và từ nay đội không chờ thêm một lần kim quay nào nữa để làm căn cứ cho bất kỳ quyết định nào. Những quyết định còn lại của dự án, theo dòng chữ anh vừa viết, phải đứng trên số liệu đo đạc, trên kết quả phòng thí nghiệm và trên phương án dịch chuyển sắp trình, chứ không đứng trên việc chờ đợi thêm dấu hiệu.
Trước khi trời sáng hẳn, theo đúng lời dặn trong lúc bàn giao, Trung cùng Phước đi kiểm tra lại toàn bộ các đường cáp neo một lần nữa trong ánh sáng nhờ nhờ đầu ngày. Đường cáp phụ căng thêm hôm trước vẫn giữ đúng độ căng, các cọc chôn tạm phía bờ không bị nhổ lên dù đất đã mềm, và thân sà lan vẫn đứng thẳng như buổi chiều hôm trước. Phước cúi xuống nhìn vệt nước bám trên thân sà lan, ước lượng bằng mắt rồi nói con nước trong đêm không lên thêm nhưng cũng không rút đi chút nào. Và ông yêu cầu Trung ghi đúng câu đó vào sổ công tác, vì với người chạy kênh, một con nước đứng yên ở mức cao nhất đôi. Khi còn đáng ngại hơn một con nước đang lên, bởi nó ngâm bờ, ngâm cọc và ngâm mọi điểm neo lâu hơn bất kỳ dự tính nào trong lịch thi công. Trung ghi câu đó nguyên văn, kèm giờ kiểm tra và chữ ký của Phước ở phần bàn giao ca.
Buổi sáng hôm đó, khi sương đã tan và ca trực đêm bàn giao xong, Trung chủ trì buổi họp nội bộ chốt số liệu của tuần như đã hẹn từ chiều hôm trước. Hà mang tới bảng quan trắc mực nước đầy đủ bảy ngày, trong đó buổi đo sáng ngày năm tháng mười một được đánh dấu là mốc cao nhất, và Sơn. Vừa hoàn thành buổi đo sớm cùng ngày ở bờ kênh, báo thêm rằng vạch nước trên cả ba cọc tiêu trong buổi sáng nay vẫn giữ nguyên như hôm trước, không lên thêm và cũng không rút xuống. Quân trình bày phần đối chiếu toàn bộ dữ liệu siêu âm và định vị, kèm biên bản la bàn vừa ký trong đêm, và nói rõ phần nào là số liệu đã khóa, phần nào còn chờ lượt quét cuối trước ngày trình phương án. Phước báo cáo tình trạng neo đậu sau khi căng thêm cáp phụ, khẳng định sà lan khảo sát và sà lan khoan đều giữ được vị trí trong con nước hiện tại, nhưng nhắc lại giới hạn ít ngày mà ông đã nói từ hôm trước. Trung chốt buổi họp bằng một phân công rất cụ thể, Hà hoàn thiện điều kiện an toàn khí để kẹp vào phương án. Quân chuẩn bị bản đồ hành lang cuối, còn anh sẽ mang toàn bộ hồ sơ đã chốt này vào buổi họp toàn đội ngày hôm sau. Vì có những việc thuộc về trách nhiệm của chính anh mà anh phải nói trước cả đội trước khi phương án dịch chuyển được trình lên chủ đầu tư.
Chương khác
- Chương 29: Những Người Phu Vô Danh Mười sáu giờ ba mươi phút ngày bốn tháng mười một. Buổi tổng hợp tư liệu và lời kể được mở ở gian giữa đình Vĩnh Tế Sơn, tiếp nối buổi trình bày của ngày hôm trước nhưng với một mục đích khác hẳn. Lần này Huỳnh Ngọc Mai và Nguyễn Thị Lệ cùng ngồi ở vị trí chủ trì, trước mặt hai bà là toàn bộ những gì đội đã thu thập được về đoàn người đào kênh, gồm tập bản sao tư liệu bà Mai để lại. Cuốn sổ ghi lời kể địa phương mà bà Lệ đã góp nhặt cùng đội trong những ngày qua, bản đồ tuyến kênh đào cũ và tập ảnh chụp dải dấu cuốc xẻng trên bờ bồi đã niêm phong. Lê Quốc Trung ngồi ở đầu bàn ghi biên bản. Phạm Thanh Hà và Thạch Văn Kha ngồi ở hai phía. Võ Văn Sơn ngồi gần cửa đình ở phần việc nhẹ quen thuộc. Và ở cuối bàn, ngoài dự kiến của nhiều người, Đặng Trọng Nghĩa cũng có mặt. Vì buổi tổng hợp này được đội mời nhà thầu tới nghe với tư cách bên liên quan tới phương án đổi tuyến đang soạn, và ông ta đã tới, đúng giờ, mang theo cặp hồ sơ của mình.
- Chương 30: Lệnh Tạm Dừng Một Phần Việc
- Chương 31: Nước Lũ Qua Cọc Tiêu Thứ Ba
- Chương 33: Trung Nhận Sai Trước Cả Đội
- Chương 34: Hương Án Bên Bờ Kênh
- Chương 35: Thuyền Nan Lần Thứ Ba Xa Dần