ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 37: Niêm Phong Ghế Đầu Và Kiểm Dây Đàn Dự Phòng

Sáng ngày 27 tháng 08 năm 2026, lúc mười một giờ, cả đoàn tập trung ở khán phòng rạp Thiên Lạc để niêm phong lại hàng ghế đầu. Trước giờ ấy chừng một…

Nội dung chương

Sáng ngày 27 tháng 08 năm 2026, lúc mười một giờ, cả đoàn tập trung ở khán phòng rạp Thiên Lạc để niêm phong lại hàng ghế đầu.

Trước giờ ấy chừng một giờ, buổi tập giữ mắt có giám sát thứ hai của Dật Chu đã kết thúc trên sân khấu. Anh đi trọn lớp đối đáp trong nhà hoang và cả lớp giao đấu của hồi hai dưới ánh nến xanh. Vân Trang ngồi giám sát ở gian nhạc cụ suốt buổi tập mà không phải nhắc một lần nào. Khi câu hát cuối cùng dứt, cô đứng dậy tuyên bố ngay trước mặt Kiến Văn và bà Lục. Cô rút lại đề nghị đổi vai Chung Quỳ. Cô ghi câu tuyên bố ấy vào sổ trực buổi sáng và ký tên ngay dưới dòng ghi. Bà Lục ký xác nhận bên cạnh. Dật Chu nghe cô tuyên bố mà chỉ cúi đầu cảm ơn ngắn gọn. Anh biết lòng tin vừa được trả lại ấy vẫn còn mỏng. Nó sẽ chỉ thật sự đứng vững sau khi đêm diễn khép lại trọn vẹn.

Việc chính của buổi trưa là thay mới toàn bộ dây niêm phong ở hàng ghế đầu. Sợi dây đỏ cũ đã căng trước hàng ghế từ nhiều ngày trước. Nó đã qua một lần Tiểu Bảo suýt ngồi xuống ghế và một lần Tuấn Kiệt vịn tay vào thành ghế. Vân Trang đề nghị thay dây mới cho đêm diễn và cả đoàn nhất trí ngay. Kiến Văn mang ra một cuộn dây đỏ mới còn nguyên trong túi giấy của cửa hàng đồ lễ. Anh ta và Tiểu Bảo tháo sợi dây cũ xuống theo từng nút buộc. Sợi dây cũ được cuộn lại gọn gàng và cất vào tủ đạo cụ, không vứt bỏ. Bà Lục nói dây đã giữ lệ cho rạp suốt những ngày qua thì cũng là một phần của mùa diễn này. Nó ở lại trong tủ của rạp như một vật ghi nhớ, chờ tới khi mùa diễn khép lại hẳn mới tính tiếp.

Dây mới được căng qua trước hàng ghế đầu theo đúng vị trí của dây cũ. Tiểu Bảo đo chiều dài bằng sải tay của mình rồi cắt dây chừa thêm một đoạn dự phòng ở hai đầu. Cậu buộc nút đầu tiên ở cột trụ bên trái khán phòng, đi dọc theo hàng ghế và căng dây qua từng tay vịn phân cách. Vân Trang đi theo sau cậu, tay sờ vào từng đoạn dây để kiểm tra độ căng. Đoạn nào chùng xuống quá một gang tay, cô bắt cậu buộc lại nút ở đầu đoạn ấy. Khi sợi dây đỏ mới đã căng đều trước hàng ghế đầu, Kiến Văn căng thêm sợi dây vải trắng phía ngoài như những ngày trước. Hai lớp dây đứng song song trước hàng ghế trống, một đỏ và một trắng, rõ ràng tới mức không một người nào có thể bước qua mà bảo rằng mình không nhìn thấy.

Kiến Văn yêu cầu từng người trong đoàn tự đi kiểm tra lại hàng ghế đầu một lượt cuối cùng. Từng chiếc ghế được nhìn tận mắt. Không ghế nào có người ngồi. Không ghế nào bị xê dịch khỏi hàng. Lớp bụi trên mặt ghế còn nguyên, trừ vệt chạm rất nhẹ trên thành ghế đầu tiên mà Tuấn Kiệt đã vịn phải sáng hôm qua. Dật Chu đi lượt kiểm tra sau cùng. Anh đứng ở phía ngoài hai lớp dây và nhìn dọc theo hàng ghế trống trong ánh sáng trưa. Cái lạnh riêng của khu vực này phả ra đều đều qua lớp dây, chạm vào mặt anh như một lời nhắc lặng lẽ về điều thứ năm trong năm quy tắc. Đêm nay, hàng ghế này sẽ ở nguyên như thế này cho tới khi vở diễn khép lại. Không một người sống nào chạm vào nó thêm một lần nào nữa.

Trong lượt kiểm tra ấy, Tiểu Bảo đếm lại số ghế của hàng đầu thành tiếng cho Kiến Văn ghi vào sổ. Hàng đầu gồm mười hai chiếc ghế gỗ liền một dãy cố định. Mười một chiếc đứng vững trên nền khán phòng. Chiếc ghế thứ bảy tính từ phía trái có một chân hơi cập kênh, chạm nhẹ vào tay vịn là nghe tiếng kẽo kẹt rất khẽ. Kiến Văn ghi chi tiết ấy vào sổ rồi quyết định để nguyên chiếc ghế như vậy. Anh ta nói hàng ghế này trong đêm diễn không có người sống nào ngồi vào. Sửa chân ghế lúc này là động chạm không cần thiết vào khu vực đã niêm phong xong. Cái kẽo kẹt của một chiếc ghế không người ngồi không ảnh hưởng gì tới vở diễn trên sân khấu. Bà Lục đứng ngoài dây nghe quyết định ấy thì gật đầu. Bà nói giữ một nơi cho yên đôi khi quan trọng hơn làm cho nơi ấy hoàn hảo. Đoàn chỉ cần nhớ rõ tình trạng của nó để đêm diễn nghe thấy tiếng động lạ nào ở hàng ghế cũng đối chiếu được với những gì đã biết từ ban ngày.

Xong phần ghế, cả đoàn chuyển sang gian nhạc cụ để kiểm tra toàn bộ nhạc cụ của đêm diễn. Nhạc Sinh đã bày sẵn mọi thứ lên bàn từ đầu buổi sáng. Cây đàn chính của ông đặt ở vị trí trung tâm. Hai cây phách tre nằm trong một chiếc khay gỗ nông ngay bên tay phải của ghế ngồi. Một bộ chuông nhỏ và một chiếc trống tay đặt ở phía trái, theo đúng thứ tự các lớp diễn của ba hồi. Ông kiểm tra từng món một trước mặt cả đoàn. Mặt trống tay căng đều, gõ thử một tiếng nghe trong và chắc. Chuông nhỏ lắc thử cho tiếng kêu thanh, không một quả nào bị nứt. Cây đàn chính được ông lên lại từng dây một. Ông gảy thử một câu ngắn của hồi một rồi gật đầu xác nhận âm đã chuẩn.

Phần quan trọng nhất của buổi kiểm tra nằm ở cuối cùng. Nhạc Sinh ngồi vào ghế của mình ở gian nhạc cụ và nói rõ lệ xử lý khi nhạc cụ gặp sự cố trong đêm diễn, nói cho cả đoàn cùng nghe và ghi vào sổ. Ông nói nếu dây đàn đứt giữa buổi diễn, ông sẽ không ngừng lại một nhịp nào. Ông không cúi xuống thay dây giữa chừng. Ông không ra hiệu cho bất cứ ai trên sân khấu. Ông sẽ đặt cây đàn xuống giá đỡ bên cạnh ghế, cầm ngay đôi phách trong khay gỗ lên và gõ giữ nhịp cho tới hết suất diễn. Nhịp phách sẽ thay nhịp đàn ở mọi lớp diễn còn lại, kể cả những lớp khó nhất của hồi ba. Người trên sân khấu nghe nhịp phách mà diễn tiếp như thường. Ông nhấn mạnh thêm một điều nữa. Đôi phách dự phòng thứ hai được đặt trong một khay riêng ở ngay dưới ghế ngồi của ông, trong tầm tay cúi xuống là tới. Đêm diễn sẽ không có một giây nào gian nhạc cụ im lặng vì thiếu nhạc cụ trong tay người giữ nhịp.

Nhạc Sinh còn mở hộp đựng dây đàn dự phòng ra cho cả đoàn xem. Những bộ dây mới nằm gọn trong hộp, đủ cho cả cây đàn chính lẫn cây đàn phụ. Nhưng ông đóng nắp hộp lại ngay và bảo Tiểu Bảo mang chiếc hộp ấy ra để ở tủ hậu trường. Ông nói dây dự phòng có mặt trong rạp là để dùng trước hoặc sau buổi diễn. Nó không có chỗ ở gian nhạc cụ trong đêm diễn. Nếu hộp dây nằm ngay trong tầm tay, người nhạc công khi gặp sự cố sẽ sinh ý định cúi xuống thay dây theo thói quen của những buổi diễn thường. Đêm diễn này không cho phép thói quen ấy chen vào. Mang hộp dây ra khỏi gian nhạc cụ là cách chắc chắn nhất để tay người giữ nhịp chỉ còn một đường duy nhất là cầm phách lên. Kiến Văn ghi cả quyết định ấy vào sổ và Tiểu Bảo mang hộp dây đi ngay trước mặt mọi người.

Ông cũng thử lại tầm tay với khay phách dự phòng đặt dưới ghế. Ông ngồi vào ghế, nhắm mắt lại và cúi tay xuống phía dưới theo đúng tư thế của một người đang phải giữ mắt nhìn lên sân khấu. Đầu ngón tay ông chạm vào đôi phách dự phòng ngay ở lần với tay đầu tiên. Ông làm lại lần thứ hai và lần thứ ba, cả ba lần đều cầm trúng đôi phách mà không phải mò mẫm. Ông nói trong đêm diễn, ánh nến ở gian nhạc cụ rất yếu. Người giữ nhịp phải lấy được phách bằng tay quen chứ không phải bằng mắt nhìn. Ba lần thử vừa rồi cho ông đủ yên tâm về vị trí của khay phách.

Để cả đoàn tận mắt quen với việc chuyển đổi ấy, Nhạc Sinh đề nghị làm thử một lần ngay trong buổi kiểm tra. Ông gảy đàn đi một câu nhạc của hồi hai. Giữa câu nhạc, ông bất ngờ đặt cây đàn xuống giá đỡ, cầm đôi phách lên và gõ tiếp đúng nhịp của câu nhạc đang dang dở. Tiếng phách nối vào tiếng đàn không lệch một phách nào. Dật Chu đứng trên sân khấu nghe sự chuyển đổi ấy diễn ra sau lưng mình. Anh hát tiếp câu hát đang dở theo nhịp phách mới mà không phải dừng lại một chữ. Vân Trang đứng ở cánh gà gật đầu ghi nhận. Cô nói người trên sân khấu chỉ cần nghe nhịp đi tiếp là tự khắc diễn tiếp được. Điều đáng sợ nhất trong một suất diễn không phải tiếng đàn mất đi. Điều đáng sợ nhất là một khoảng im lặng làm mọi người trên sân khấu chững lại cùng một lúc. Cách xử lý của Nhạc Sinh xóa đúng khoảng im lặng ấy.

Kiến Văn ghi toàn bộ lệ xử lý vừa chốt vào nhật ký chung. Anh ta ghi rõ vị trí của đôi phách chính, vị trí của khay phách dự phòng và thứ tự hành động của Nhạc Sinh khi có sự cố. Tiểu Bảo được giao thêm một việc nhỏ. Cậu sẽ đặt một chiếc khăn sạch lên giá đỡ đàn ở gian nhạc cụ trước giờ mở màn. Khi cây đàn được đặt xuống giá trong đêm diễn, mặt đàn không chạm trực tiếp vào gỗ cứng. Cậu ghi việc ấy vào sổ việc của mình và đọc lại thành tiếng cho Nhạc Sinh nghe xác nhận.

Buổi kiểm tra kết thúc khi nắng trưa đã đứng bóng trên sân rạp. Hàng ghế đầu đã niêm phong xong bằng dây mới. Nhạc cụ của đêm diễn đã đủ bộ và đúng vị trí. Lệ xử lý sự cố đã được nói thành lời trước toàn đoàn và ghi vào sổ. Kiến Văn nhắc cả đoàn nghỉ trưa giữ sức, ăn uống đầy đủ và có mặt đông đủ lúc hai giờ rưỡi chiều nay tại hậu trường. Buổi chiều nay, đạo sĩ sẽ đối chiếu toàn bộ căn cứ của cả mùa diễn trước mặt mọi người. Dật Chu đi sau cùng ra khỏi khán phòng. Anh ngoái nhìn hai lớp dây đỏ trắng căng ngang trước hàng ghế đầu một lần cuối rồi mới bước vào hậu trường tối mát, nơi bữa trưa chung của cả đoàn đã dọn sẵn.

Chương khác

Xem thêm