ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 43: Bóng Đen Đầu Tiên Ở Hàng Ghế Cuối
Lúc mười một giờ đêm ngày 27 tháng 08 năm 2026, Thẩm Dật Chu đứng một mình ở cánh gà trái của rạp Thiên Lạc và cảm thấy cái lạnh của khán phòng đang đổi…
Nội dung chương
Lúc mười một giờ đêm ngày 27 tháng 08 năm 2026, Thẩm Dật Chu đứng một mình ở cánh gà trái của rạp Thiên Lạc và cảm thấy cái lạnh của khán phòng đang đổi khác.
Anh ra cánh gà để làm một việc cuối cùng trước giờ hóa trang. Theo lịch của Kiến Văn, anh cần đứng thử ở vị trí chờ ra sân khấu của hồi một. Điều kiện ánh sáng phải đúng như đêm diễn. Đôi chân anh cần thuộc lối đi từ cánh gà ra tới vạch phấn giữa sân khấu, khi chỉ còn ánh nến và ánh đèn lồng. Hai hàng đèn lồng trắng trong khán phòng cháy yên sau tấm màn nhung khép kín. Trên sân khấu, những cây nến sáp xanh lục vừa được Tiểu Bảo bày xong vào chân đế từ mười phút trước, thân nến đứng thẳng theo đúng vị trí đã chốt, chờ tới mười một giờ rưỡi mới thắp theo lệ. Dật Chu bước chậm từ cánh gà ra tới vạch phấn, đếm bước chân theo thói quen, rồi quay lại vị trí chờ. Lối đi quen thuộc như mọi buổi tập, không có gì lệch đi.
Nhưng cái lạnh thì khác. Trong những buổi tập đêm trước đây, cái lạnh của rạp này thường nằm thành một lớp mỏng ở phía khán phòng và chỉ dồn về giữa sân khấu khi anh bước ra diễn. Tối nay, khi đồng hồ vừa qua mười một giờ, anh cảm thấy lớp lạnh ấy đang dày lên từng chút một từ phía sau tấm màn nhung. Nó trườn qua khe dưới của màn, chạm vào mắt cá chân anh trước, rồi lên tới đầu gối. Nhiệt kế treo ở cánh gà mà Vân Trang đặt từ buổi chiều chỉ mười chín độ, trong khi nhiệt kế ở hậu trường vẫn chỉ hai mươi sáu độ như một gian phòng bình thường trong đêm cuối tháng tám. Rạp không mở bất cứ thiết bị làm lạnh nào. Cả tòa nhà cũ này vốn không có hệ thống điều hòa cho khu vực sân khấu.
Dật Chu đứng yên ở vị trí chờ, giữ hơi thở đều và để mắt mình nghỉ ở mép trên của tấm màn nhung như đã tập. Anh không nhìn xuống khán phòng. Khán phòng tối nay nằm sau tấm màn, và phần việc của anh không nằm ở phía bên kia tấm màn cho tới khi màn mở. Thế nhưng ở rìa ngoài của tầm mắt, phía dưới thấp và xa nhất trong gian phòng, có một điều vừa thay đổi trên nền sáng mờ của hai hàng đèn lồng. Anh nhận ra nó bằng đúng cách mà bà Lục và đạo sĩ đã dặn anh phải nhận ra mọi điều trong đêm nay. Không nhìn thẳng. Chỉ để cho điều ấy tự hiện ra ở khóe mắt, như một con cá lướt qua mép ngoài của mặt nước.
Ở khóe mắt trái của anh, trên nền hàng ghế vốn không có một ai từ đầu buổi tối tới giờ, vừa hiện ra một bóng đen ở hàng cuối.
Anh không quay đầu lại. Toàn thân anh cứng lên trong một nhịp thở, và chính cơn cứng người ấy làm anh nhớ lại buổi trưa ngày 26 ở ngay trong rạp này. Buổi trưa ấy anh đã đứng lâu trên sân khấu trống. Sự tò mò kéo mắt anh rơi thẳng xuống lòng khán phòng. Cái giá là cơn choáng ập tới cùng cơn tê chạy dọc nửa người. Mấy phút liền anh không đứng vững nổi. Đạo sĩ đã nói thẳng trước mặt cả đoàn rằng phạm điều ấy trong đêm diễn thật thì không ai cứu kịp. Tối nay là đêm diễn thật. Dật Chu ép hai bàn tay mình nắm chặt vào nhau ở sau lưng. Anh dồn hết chú ý vào đầu ngón chân đang chạm nền gỗ trong đôi hài. Đường nhìn xiên anh giữ nguyên. Vạch phấn mới đã dẫn lối cho đường nhìn ấy qua hai buổi tập có giám sát. Mắt anh ở trên mép màn nhung. Hơi thở anh đi xuống bụng, chậm và đều. Cái bóng ở khóe mắt anh không biến mất khi anh giữ nguyên tư thế. Nó cũng không lớn thêm. Nó chỉ ở đó, lặng và tối, trên nền sáng trắng của hàng đèn lồng cuối phòng.
Anh đứng như vậy chừng hai phút. Hai phút ấy dài hơn bất cứ hai phút nào trong các buổi tập của anh ở rạp này. Rồi anh nghe tiếng bước chân rất khẽ của Kiến Văn đi từ hậu trường ra cánh gà. Trưởng đoàn tới để gọi anh về bàn hóa trang theo đúng lịch trình. Dật Chu không quay lại ngay. Anh nói về phía sau lưng, giọng giữ ở mức vừa đủ nghe trong khoảng cách hai bước chân.
- Kiến Văn, đừng nhìn xuống khán phòng. - Anh nói. - Ở hàng cuối có khách tới rồi. Tôi thấy bằng khóe mắt. Một thôi. Anh đừng kiểm chứng bằng mắt của anh.
Kiến Văn dừng chân ngay khi nghe câu đầu tiên. Anh ta là người đã thuộc năm quy tắc không kém gì Dật Chu, và anh ta hiểu ngay điều cần làm. Anh ta giữ mắt nhìn vào lưng của Dật Chu và vách cánh gà, đáp lại bằng giọng khẽ không kém.
- Tôi không nhìn. - Anh ta nói. - Anh giữ nguyên như vậy, đi lùi về phía tôi từng bước một. Về hậu trường rồi nói tiếp.
Dật Chu lùi từng bước theo đúng lối đi anh vừa đo lúc đầu buổi. Mỗi bước đều đặt gót xuống trước rồi mới dồn trọng lượng, mắt không rời khỏi đường xiên quen thuộc cho tới khi vai anh chạm vào vách gỗ của cánh gà. Cái lạnh dày ở mắt cá chân mỏng dần khi anh rời khỏi mép sân khấu. Về tới hậu trường, anh mới quay người lại và nhìn thẳng vào mặt Kiến Văn như một người bình thường. Bà Lục và đạo sĩ Chu Huyền Thanh đều đã có mặt ở hậu trường từ lúc nào. Đạo sĩ tới rạp từ mười giờ rưỡi, lặng lẽ như cách ông vẫn tới, và ngồi ở gian phòng nhỏ phía sau theo đúng sắp xếp. Nghe Kiến Văn kể lại ngắn gọn điều vừa xảy ra, ông chỉ gật đầu một cái.
- Tới đúng giờ của họ. - Đạo sĩ nói. - Khách tới sớm hơn giờ mở màn là việc thường của người đi xem hát. Họ ngồi vào chỗ của họ và chờ. Đoàn mình không có việc gì phải đổi. Anh Chu cứ theo lịch mà vẽ mặt. Tới giờ khai nhãn thì khai nhãn. Tới giờ mở màn thì mở màn.
Kiến Văn ghi việc này vào sổ chung ngay tại bàn sổ ở hậu trường. Anh ta ghi giờ, ghi vị trí đứng của Dật Chu ở cánh gà trái và ghi rõ cách anh nhận ra điều bất thường là bằng khóe mắt, không phải bằng cái nhìn thẳng. Anh ta ghi thêm một dòng rằng không một người nào khác trong đoàn nhìn xuống khán phòng để kiểm chứng. Trang ghi chép ấy sẽ nằm cùng dãy trang nhật ký hiện tượng mà đoàn đã giữ từ những ngày đầu tháng tám. Dật Chu đọc lại dòng ghi của anh ta rồi ký tên mình xuống dưới. Bàn tay cầm bút của anh không run. Anh tự thấy điều ấy đáng ghi nhận không kém gì việc vừa xảy ra ở cánh gà, vì buổi trưa hôm kia bàn tay này đã không cầm nổi một chiếc khăn ở cùng một gian phòng.
Bà Lục chống gậy đứng dậy, đi tới trước mặt Dật Chu và nhìn anh một lượt từ đầu xuống chân. Bà hỏi anh có choáng không, tay chân có tê không. Anh đáp người anh hoàn toàn bình thường, chỉ có tim đập nhanh hơn lúc đầu buổi một chút và giờ đã chậm lại. Bà gật đầu, bảo như vậy là thân anh đã thuộc bài học của buổi trưa hôm kia rồi. Thấy mà không đuổi theo cái thấy, đó là một nửa của quy tắc đầu tiên. Nửa còn lại là giữ được như vậy suốt hai giờ diễn sắp tới, khi những điều ở khóe mắt sẽ không còn chỉ là một vệt tối lặng ở xa nữa. Anh nghe bà nói mà không đáp thêm. Anh biết bà nói đúng từng chữ.
Vân Trang đã chờ sẵn ở bàn hóa trang với bộ đồ vẽ mặt trải ngay ngắn. Khay chu sa thường dùng cho những buổi tập nằm ở ngăn kéo dưới. Trên mặt bàn chỉ có bộ đồ của đêm diễn thật. Bát sứ nhỏ đựng bột mặt. Hàng cọ sắp theo thứ tự nét. Và một chiếc chén men trắng còn đậy nắp, bên trong là phần chu sa trộn rượu hùng hoàng đã được đạo sĩ chuẩn bị từ buổi chiều ở miếu và mang theo khi tới rạp. Chén chu sa ấy chưa mở nắp. Nó chỉ được mở vào đúng phút khai nhãn. Dật Chu ngồi xuống ghế trước bàn hóa trang, quay lưng về phía chiếc gương lớn đã được Vân Trang phủ một tấm vải mỏng theo đúng lời dặn từ buổi học ở miếu. Từ giờ cho tới sáng mai, anh không cần tới gương nữa.
Trong lúc chờ Vân Trang pha lại phần bột nền, Dật Chu ngồi yên và nghe toàn bộ âm thanh của rạp trong giờ này. Gian nhạc cụ có tiếng Nhạc Sinh lật tờ phổ rất khẽ. Ngoài sân có tiếng chân của một mình Tuấn Kiệt đi chậm trên nền gạch rồi dừng hẳn ở bậc thềm. Sau tấm màn nhung, khán phòng không có một tiếng động nào. Cái yên tĩnh ở phía bên kia tấm màn khác hẳn cái yên tĩnh của một gian phòng trống trong những buổi tập. Nó là thứ yên tĩnh của một nơi đã có người ngồi vào và đang chờ đợi trong lễ độ. Anh không nhìn về phía ấy nữa. Anh chỉ nghe, và để cho đôi tay mình thả lỏng trên hai đầu gối.
Vân Trang bắt đầu vẽ mặt cho anh bằng phần nền trước. Cọ đi chậm và đều trên trán, trên hai gò má, xuống tới cằm. Cô làm việc trong im lặng gần như hoàn toàn, chỉ thỉnh thoảng bảo anh nhắm mắt hoặc ngẩng cằm lên một chút bằng những câu ngắn nhất. Dật Chu ngồi yên dưới tay cô, nghe tiếng phách thử rất khẽ từ gian nhạc cụ vọng lại và tiếng đồng hồ treo tường đi từng nhịp. Ngoài cửa hông của rạp, có tiếng xe dừng lại rồi tắt máy ở khoảng sân tối. Kiến Văn đi ra cửa và quay vào gần như ngay sau đó. Anh ta nói khẽ rằng Tuấn Kiệt đã tới, đúng mười một giờ rưỡi như đã hẹn, và đang đứng ở đúng vị trí ngoài cửa rạp như cam kết trong giấy ký tối nay. Người chứng kiến của phía công ty đã vào vị trí của mình. Trong rạp, vị khách đầu tiên ở hàng cuối cũng đã vào chỗ của mình. Dật Chu nhắm mắt lại để Vân Trang vẽ tiếp nét trên mí mắt, và anh thấy lòng mình yên tĩnh một cách lạ lùng. Mọi phía của đêm nay đều đã có người đứng đúng chỗ. Phần còn lại chỉ còn là việc của sân khấu.