BẠCH HỔ NGẬM KIẾM NÚI TRÀ BỒNG - Chương 15: Ký hiệu sơn trên thân cây

Trước đêm rằm, Đức đi kiểm tra lại toàn bộ đường mòn vào rừng cấm, từ tảng đá đầu ngõ tới các lối rẽ phụ. Tới một lối rẽ ít người đi, anh dừng lại: trên…

Nội dung chương

Trước đêm rằm, Đức đi kiểm tra lại toàn bộ đường mòn vào rừng cấm, từ tảng đá đầu ngõ tới các lối rẽ phụ. Tới một lối rẽ ít người đi, anh dừng lại: trên thân cây bên lối rẽ có một vệt sơn nhỏ, màu sơn còn mới, đánh dấu ở độ cao ngang ngực người. Anh đi tiếp và thấy vệt sơn thứ hai, thứ ba, cùng kiểu, cùng hướng.

Người gác đêm ở bản chia nhau theo ca, mỗi ca hai người, đi một vòng quanh các điểm đã hẹn rồi quay về nhà rông. Làm kiểm lâm ở vùng này là làm bạn với đường mòn, với bản đồ và với những buổi chờ đợi dài hơn là chạy đuổi. Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình.

Người dân vùng này nhìn màu mây và hướng gió là đoán được mưa bão sắp về, kinh nghiệm truyền qua nhiều đời làm ruộng nương. Giấy tờ trong ngăn kéo của lán tuần tra được xếp theo ngày, tháng nào ra tháng đó, ai cần tra cứu cũng tìm được ngay. Đường mòn trong rừng cấm hẹp và trơn, hai bên là dây leo chằng chịt, chỉ người quen rừng mới biết chỗ nào đặt chân cho chắc.

Các vệt sơn xếp thành một đường thẳng hướng về phía rừng cấm, mỗi vệt cách nhau một đoạn vừa đủ để người đi sau nhìn thấy trong đêm. Ở đoạn qua suối, dấu giày mới in chồng lên nhau trên đất ẩm, nhiều cỡ giày khác nhau, chứng tỏ nhóm người này đã đi qua đây không chỉ một lần và không chỉ một người.

Vách đá trong rừng cấm dựng đứng, mặt đá loang lổ nước mưa, dây rừng buông xuống như những tấm màn xanh thẫm. Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà. Trong các cuộc họp của bản và kiểm lâm, người ta nói thẳng, nói ngắn, và ghi lại điều đã thống nhất ngay tại chỗ.

Tiếng côn trùng trong đêm mưa thưa hẳn, chỉ còn tiếng ếch nhái ngoài đồng và tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên. Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào. Suối trong rừng cấm chảy xiết hơn sau mưa, nước đục màu đất, cuốn theo lá khô và cành nhỏ trôi về phía hạ lưu.

- Vệt sơn này mới lắm, các anh chụp kỹ vào. Đếm hết xem dọc lối rẽ này có bao nhiêu vệt như vậy.

- Dạ, anh Đức. Sơn đánh dấu đường đi trong đêm hả anh?

- Đúng. Đánh dấu để đi đêm không lạc, lối này dẫn thẳng vào rừng cấm. Người làm việc này rành rừng lắm.

- Vậy đêm rằm tổ mình phục ở đây luôn hả anh?

- Phục ở ngã rẽ này. Đầu ngõ vẫn giữ chốt của bản, còn ngã rẽ là việc của tổ mình. Giữ kín vị trí, không bật đèn sớm.

Đức chụp ảnh từng vệt sơn, đánh dấu vị trí trên bản đồ tuần tra bằng ký hiệu riêng, và ghi số lượng dấu giày quan sát được. Anh nhận định đây là việc trinh sát đường mòn bài bản: đánh dấu lối đi trong đêm, chọn lối rẽ ít người qua, tránh đường lớn có chốt gác. Nhóm người này có chuẩn bị và có người rành rừng dẫn đường.

Bà Hoa không quen giấy tờ hành chính, nhưng sổ vía của miếu thì bà thuộc từng trang, từng dòng, từng tên người. Điểm trường của bản nằm ở khoảng đất cao giữa bản, mái tôn mới lợp lại sau mùa bão năm trước, sân trường quét sạch. Buổi tối ở bản yên tĩnh sớm, đèn trong các nhà tắt dần theo giờ, chỉ còn tiếng chó sủa vu vơ ở đầu bản.

Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc. Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm. Thân cây trong rừng cấm cây nào cũng phủ rêu ở phía bắc, vỏ cây sẫm màu vì ẩm, sờ vào thấy mát và nhám.

Anh quyết định đổi kế hoạch gác đêm rằm: thay vì chỉ gác ở đầu ngõ như lịch cũ, anh sẽ phục tại ngã rẽ có ký hiệu sơn, vì đó là con đường nhóm người lạ đã chọn. Tổ viên được dặn giữ vị trí kín, không bật đèn khi chưa có hiệu lệnh, và chỉ ghi nhận chứ không đối đầu khi chưa đủ người.

Trời Trà Bồng cuối tháng mười đổi tính từng ngày, nắng vừa lên được một buổi thì mây từ phía biển lại kéo về đen kịt. Những gốc cây lớn trong rừng cấm đứng cách nhau vừa đủ để ánh sáng lọt xuống, tạo thành những khoảng trống yên tĩnh lạ thường. Người trẻ trong bản đi làm ăn xa nhiều, nhưng mùa lễ vía và mùa bão thì lần lượt quay về, bản lại đông như cũ.

Trong bản, chuyện của miếu và chuyện của rừng là chuyện chung, nhà nào cũng có phần, không ai đứng ngoài được. Điện thoại ở vùng núi sóng chập chờn, muốn gọi một cuộc cho trọn vẹn phải ra chỗ đất cao hoặc đứng yên một chỗ. Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại.

Trên đường về, Đức dừng lại ở tảng đá đầu ngõ, nhìn lại lối mòn sau lưng. Ký hiệu sơn trên thân cây là bằng chứng rõ nhất từ đầu mùa tới nay: có người đang vẽ đường vào rừng cấm ngay trong những ngày bản và miếu bận rộn nhất với lễ vía. Anh ghi vào sổ tay một dòng ngắn và gạch chân: đêm rằm phải giữ ngã rẽ này bằng mọi giá.

Sau nửa đêm, bản chìm hẳn vào yên tĩnh, chỉ còn người gác và người trực ở miếu thức cùng tiếng mưa đều đều. Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước. Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào.

Tiếng nói của người bản trầm và ngắn, khách tới nhà được mời nước chè trước rồi mới hỏi tới chuyện làm ăn hay chuyện rừng. Tiếng chim trong rừng cấm thưa dần khi mây sà xuống thấp, chỉ còn tiếng nước suối chảy qua khe đá nghe rõ mồn một. Đức quen với những đêm tuần tra dài, áo mưa sũng nước, sổ tay phải bọc trong túi nilon mới giữ được khô.

Gió trên sườn Cà Đam thổi mạnh hơn dưới bản, cây cối nghiêng theo một hướng quen thuộc của mùa bão. Ông Thao ít nói về việc làm của mình, nhưng việc gì ông đã nhận thì ông làm tới nơi, chậm mà chắc. Mỗi biên bản Đức lập đều có đủ người chứng kiến ký tên, ảnh chụp đính kèm và số đo ghi bằng số rõ ràng.

Tiếng mưa trên mái tôn của điểm trường và nhà dân gõ liên hồi, át cả tiếng người nói chuyện trong nhà. Người làm nghề giữ rừng hiểu rằng một dấu vết nhỏ bị bỏ qua hôm nay có thể thành một mất mát lớn vào tuần sau. Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió.

Đường trong bản là đường đất pha đá, mưa xuống thì lầy, nắng lên thì bụi, trẻ con đi học phải xắn quần qua đoạn suối cạn. Buổi chiều sau mưa, sương lên từ các thung lũng, phủ trắng những sườn đồi gần bản rồi mới lan tới chân núi. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ.

Người bản dặn nhau vào rừng cấm thì đi nhẹ, nói khẽ, không chặt phá bừa bãi, vì rừng này là của chung nhiều đời để lại. Rừng cấm dưới chân Cà Đam vào mùa này xanh sẫm lại, lá nào cũng nặng nước, đi dưới tán rừng nghe tiếng giọt rơi suốt dọc đường. Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi.

Bản dưới chân Cà Đam thức dậy sớm theo tiếng gà và tiếng chày giã gạo, khói bếp lên từ nhiều mái nhà cùng một lúc. Ở bìa rừng cấm, cỏ tranh mọc cao ngang thắt lưng, ướt đẫm sương sớm, quét qua ống quần làm người đi đường ướt lạnh. Mưa ở miền núi không rào rào một trận rồi thôi, mưa dầm dề nhiều ngày, thấm vào đất, vào áo, vào cả giấc ngủ.

Đèn pin của tổ tuần tra quét qua màn mưa thành một quầng sáng vàng, soi rõ từng bụi cây rồi tắt khi qua khúc cua. Sau cơn mưa đêm, đất trong vườn và trên đường mòn mềm nhũn, dấu chân của người và vật in lại rõ hơn ngày nắng. Đêm càng về khuya, sương càng dày, đứng cách nhau chục bước đã chỉ còn thấy bóng người mờ trong sương.

Mùi rừng sau mưa là mùi lá mục, mùi đất ướt và mùi nhựa cây, thứ mùi mà người đi rừng lâu năm nhận ra ngay từ đầu ngõ. Không khí trước bão nặng và đứng gió một cách khác thường, chim chóc im tiếng, người già trong bản nhìn trời mà lo. Trang làm hồ sơ theo cách của người làm văn hóa: chụp ảnh trước, ghi lời kể nguyên văn sau, rồi mới đối chiếu tư liệu.

Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi. Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ.

Chiều tối, Đức về lán trải bản đồ tuần tra ra bàn, những ký hiệu mới về vệt sơn và dấu giày được vẽ thêm bằng bút đỏ. Bản đồ của anh ngày càng dày dấu vết của nhóm người lạ, và anh biết đêm rằm ngày mai sẽ là đêm đầu tiên hai bên thật sự chạm mặt nhau trên con đường mòn này, dù chỉ trong bóng tối và sương.

Chương khác

Xem thêm