BẠCH HỔ NGẬM KIẾM NÚI TRÀ BỒNG - Chương 18: Mắt xanh trong sương

Đêm sau lễ rằm, Đức cùng tổ viên phục tại ngã rẽ có ký hiệu sơn trên đường mòn, đúng kế hoạch anh đã định từ hôm trước. Mọi người giữ vị trí kín trong…

Nội dung chương

Đêm sau lễ rằm, Đức cùng tổ viên phục tại ngã rẽ có ký hiệu sơn trên đường mòn, đúng kế hoạch anh đã định từ hôm trước. Mọi người giữ vị trí kín trong bóng cây, không bật đèn, chỉ nghe tiếng rừng và tiếng sương rơi. Gần nửa đêm, phía đường lớn có tiếng động lạ, một bóng người chạy vụt về hướng đường lớn, tách khỏi lối rẽ.

Sau cơn mưa đêm, đất trong vườn và trên đường mòn mềm nhũn, dấu chân của người và vật in lại rõ hơn ngày nắng. Bản dưới chân Cà Đam thức dậy sớm theo tiếng gà và tiếng chày giã gạo, khói bếp lên từ nhiều mái nhà cùng một lúc. Người bản dặn nhau vào rừng cấm thì đi nhẹ, nói khẽ, không chặt phá bừa bãi, vì rừng này là của chung nhiều đời để lại.

Đèn pin của tổ tuần tra quét qua màn mưa thành một quầng sáng vàng, soi rõ từng bụi cây rồi tắt khi qua khúc cua. Tiếng côn trùng trong đêm mưa thưa hẳn, chỉ còn tiếng ếch nhái ngoài đồng và tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ.

Đức ra hiệu cho một tổ viên ở lại giữ ngã rẽ, còn anh đuổi theo bóng người kia về phía đường lớn. Người đó chạy rất nhanh, rẽ qua nhiều khúc cua, rồi mất hút ở đoạn đường đá gần nhà trọ. Đức dừng lại thở dốc, nhận ra mình vừa bị kéo ra khỏi vị trí phục kích, và ý nghĩ đó làm anh quay lại ngã rẽ ngay lập tức.

Thân cây trong rừng cấm cây nào cũng phủ rêu ở phía bắc, vỏ cây sẫm màu vì ẩm, sờ vào thấy mát và nhám. Mưa ở miền núi không rào rào một trận rồi thôi, mưa dầm dề nhiều ngày, thấm vào đất, vào áo, vào cả giấc ngủ. Tiếng mưa trên mái tôn của điểm trường và nhà dân gõ liên hồi, át cả tiếng người nói chuyện trong nhà.

Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào. Gió trên sườn Cà Đam thổi mạnh hơn dưới bản, cây cối nghiêng theo một hướng quen thuộc của mùa bão. Ông Thao ít nói về việc làm của mình, nhưng việc gì ông đã nhận thì ông làm tới nơi, chậm mà chắc.

- Có người chạy về đường lớn kìa anh Đức. Em đuổi theo nhé?

- Không, em ở lại giữ ngã rẽ. Anh đuổi theo người này, có gì thổi còi hiệu ngay.

- Anh Đức, không ổn rồi. Lối rẽ có dấu giày mới, đi sâu vào trong lúc mình bị kéo ra ngoài.

- Anh biết. Việc này là lỗi của anh, anh sẽ ghi đủ vào báo cáo. Chúng đánh lạc hướng bài bản lắm, có người cầm đầu tính toán kỹ.

- Vậy từ mai tổ mình chia hai lớp ở ngã rẽ luôn hả anh?

- Chia hai lớp. Một lớp giữ chết ngã rẽ, một lớp mới được di chuyển. Không để chuyện đêm nay lặp lại nữa.

Khi anh quay lại, lối rẽ đã có dấu giày mới in sâu trên đất ẩm, đi thẳng vào phía rừng cấm, nhiều dấu chồng lên nhau. Nhóm người lạ đã dùng một người làm mồi kéo tổ tuần tra ra ngoài, còn phần chính của nhóm đi sâu vào đường mòn trong lúc ngã rẽ trống người. Đức ghi nhận thất bại này vào sổ ngay trong đêm, không giấu một chi tiết nào.

Người gác đêm ở bản chia nhau theo ca, mỗi ca hai người, đi một vòng quanh các điểm đã hẹn rồi quay về nhà rông. Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió. Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình.

Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi. Điện thoại ở vùng núi sóng chập chờn, muốn gọi một cuộc cho trọn vẹn phải ra chỗ đất cao hoặc đứng yên một chỗ. Đức quen với những đêm tuần tra dài, áo mưa sũng nước, sổ tay phải bọc trong túi nilon mới giữ được khô.

Cuối ca, khi tổ rút về phía đầu ngõ, Đức dừng lại ở đoạn sườn dốc phủ sương phía rừng cấm. Trong màn sương dày, hai điểm sáng xanh lè hiện ra ở phía xa, đứng yên rất lâu, không di chuyển, không chớp tắt như đèn pin. Anh nhìn hai điểm sáng đó tới khi chúng tắt hẳn trong sương, lòng chấn động mà không dám kết luận điều gì.

Mỗi biên bản Đức lập đều có đủ người chứng kiến ký tên, ảnh chụp đính kèm và số đo ghi bằng số rõ ràng. Trong bản, chuyện của miếu và chuyện của rừng là chuyện chung, nhà nào cũng có phần, không ai đứng ngoài được. Rừng cấm dưới chân Cà Đam vào mùa này xanh sẫm lại, lá nào cũng nặng nước, đi dưới tán rừng nghe tiếng giọt rơi suốt dọc đường.

Sau nửa đêm, bản chìm hẳn vào yên tĩnh, chỉ còn người gác và người trực ở miếu thức cùng tiếng mưa đều đều. Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm. Đường mòn trong rừng cấm hẹp và trơn, hai bên là dây leo chằng chịt, chỉ người quen rừng mới biết chỗ nào đặt chân cho chắc.

Về lán, Đức viết báo cáo ca trực. Phần về dấu giày mới và việc bị đánh lạc hướng, anh ghi đầy đủ và nhận phần lỗi về mình. Riêng hai điểm sáng xanh trong sương, anh không ghi vào báo cáo. Anh tự nhủ báo cáo chỉ ghi những gì đo được, chụp được, còn việc anh thấy trong sương đêm đó, anh giữ lại trong lòng như một điều chưa đủ căn cứ.

Trong đêm khuya, mọi âm thanh nhỏ đều nghe rõ hơn ban ngày: tiếng lá rơi, tiếng cành khô gãy, tiếng bước chân xa. Suối trong rừng cấm chảy xiết hơn sau mưa, nước đục màu đất, cuốn theo lá khô và cành nhỏ trôi về phía hạ lưu. Mùi rừng sau mưa là mùi lá mục, mùi đất ướt và mùi nhựa cây, thứ mùi mà người đi rừng lâu năm nhận ra ngay từ đầu ngõ.

Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước. Những gốc cây lớn trong rừng cấm đứng cách nhau vừa đủ để ánh sáng lọt xuống, tạo thành những khoảng trống yên tĩnh lạ thường. Người làm nghề giữ rừng hiểu rằng một dấu vết nhỏ bị bỏ qua hôm nay có thể thành một mất mát lớn vào tuần sau.

Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc. Giấy tờ trong ngăn kéo của lán tuần tra được xếp theo ngày, tháng nào ra tháng đó, ai cần tra cứu cũng tìm được ngay. Trời Trà Bồng cuối tháng mười đổi tính từng ngày, nắng vừa lên được một buổi thì mây từ phía biển lại kéo về đen kịt.

Người dân vùng này nhìn màu mây và hướng gió là đoán được mưa bão sắp về, kinh nghiệm truyền qua nhiều đời làm ruộng nương. Tiếng chim trong rừng cấm thưa dần khi mây sà xuống thấp, chỉ còn tiếng nước suối chảy qua khe đá nghe rõ mồn một. Vách đá trong rừng cấm dựng đứng, mặt đá loang lổ nước mưa, dây rừng buông xuống như những tấm màn xanh thẫm.

Tiếng nói của người bản trầm và ngắn, khách tới nhà được mời nước chè trước rồi mới hỏi tới chuyện làm ăn hay chuyện rừng. Bà Hoa không quen giấy tờ hành chính, nhưng sổ vía của miếu thì bà thuộc từng trang, từng dòng, từng tên người. Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà.

Ở bìa rừng cấm, cỏ tranh mọc cao ngang thắt lưng, ướt đẫm sương sớm, quét qua ống quần làm người đi đường ướt lạnh. Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào. Buổi chiều sau mưa, sương lên từ các thung lũng, phủ trắng những sườn đồi gần bản rồi mới lan tới chân núi.

Trong các cuộc họp của bản và kiểm lâm, người ta nói thẳng, nói ngắn, và ghi lại điều đã thống nhất ngay tại chỗ. Đêm càng về khuya, sương càng dày, đứng cách nhau chục bước đã chỉ còn thấy bóng người mờ trong sương. Đường trong bản là đường đất pha đá, mưa xuống thì lầy, nắng lên thì bụi, trẻ con đi học phải xắn quần qua đoạn suối cạn.

Trang làm hồ sơ theo cách của người làm văn hóa: chụp ảnh trước, ghi lời kể nguyên văn sau, rồi mới đối chiếu tư liệu. Làm kiểm lâm ở vùng này là làm bạn với đường mòn, với bản đồ và với những buổi chờ đợi dài hơn là chạy đuổi. Buổi tối ở bản yên tĩnh sớm, đèn trong các nhà tắt dần theo giờ, chỉ còn tiếng chó sủa vu vơ ở đầu bản.

Điểm trường của bản nằm ở khoảng đất cao giữa bản, mái tôn mới lợp lại sau mùa bão năm trước, sân trường quét sạch. Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại. Không khí trước bão nặng và đứng gió một cách khác thường, chim chóc im tiếng, người già trong bản nhìn trời mà lo.

Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc. Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió. Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà.

Đêm đó, Đức ngồi rất lâu ở lán sau khi viết xong báo cáo. Dấu giày mới trên lối rẽ và hai điểm sáng xanh trong sương nằm cạnh nhau trong đầu anh, một bên là việc của con người anh phải đuổi theo bằng nghề, một bên là điều anh chưa biết đặt vào đâu. Anh khóa sổ, ra đứng ở cửa lán nhìn sương phủ trắng đường mòn, rồi quay vào chuẩn bị ca gác của đêm mai.

Chương khác

Xem thêm