BẠCH HỔ NGẬM KIẾM NÚI TRÀ BỒNG - Chương 26: Chốt chặn trên đường mòn
Đức bố trí lại toàn bộ lực lượng theo kế hoạch chặn bắt đã được hạt trưởng đồng ý. Ba lớp chốt được vẽ rõ trên bản đồ tuần tra: chốt thứ nhất ở đầu ngõ…
Nội dung chương
Đức bố trí lại toàn bộ lực lượng theo kế hoạch chặn bắt đã được hạt trưởng đồng ý. Ba lớp chốt được vẽ rõ trên bản đồ tuần tra: chốt thứ nhất ở đầu ngõ gần tảng đá lớn, tổ phục trên đường mòn có ký hiệu sơn là lớp thứ hai, và một tổ dự bị ở bìa rừng phía vách đá là lớp thứ ba. Mỗi lớp đều có người phụ trách và giờ đổi ca riêng.
Mùi rừng sau mưa là mùi lá mục, mùi đất ướt và mùi nhựa cây, thứ mùi mà người đi rừng lâu năm nhận ra ngay từ đầu ngõ. Trời Trà Bồng cuối tháng mười đổi tính từng ngày, nắng vừa lên được một buổi thì mây từ phía biển lại kéo về đen kịt. Điểm trường của bản nằm ở khoảng đất cao giữa bản, mái tôn mới lợp lại sau mùa bão năm trước, sân trường quét sạch.
Trong đêm khuya, mọi âm thanh nhỏ đều nghe rõ hơn ban ngày: tiếng lá rơi, tiếng cành khô gãy, tiếng bước chân xa. Trong các cuộc họp của bản và kiểm lâm, người ta nói thẳng, nói ngắn, và ghi lại điều đã thống nhất ngay tại chỗ. Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào.
Anh trải tấm bản đồ tuần tra lớn trên bàn lán, dùng bút màu đánh dấu từng vị trí, từng lối mòn phụ, từng đoạn suối mà toán lâm tặc có thể đi qua. Bản đồ này là công sức nhiều tuần đi rừng của anh, ghi lại cả ký hiệu sơn của nhóm lạ, cả dấu cưa ở bìa rừng, cả vệt bánh xe trên đường đất.
Người trẻ trong bản đi làm ăn xa nhiều, nhưng mùa lễ vía và mùa bão thì lần lượt quay về, bản lại đông như cũ. Người bản dặn nhau vào rừng cấm thì đi nhẹ, nói khẽ, không chặt phá bừa bãi, vì rừng này là của chung nhiều đời để lại. Sau cơn mưa đêm, đất trong vườn và trên đường mòn mềm nhũn, dấu chân của người và vật in lại rõ hơn ngày nắng.
Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại. Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió. Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà.
- Ba lớp chốt nghe cho rõ đây. Đầu ngõ là lớp một, đường mòn có ký hiệu sơn là lớp hai, vách đá là lớp dự bị. Lớp nào giữ chết vị trí của lớp đó.
- Dạ, anh Đức. Nếu có tiếng động lạ kéo mình ra ngoài thì sao anh?
- Không ra. Đêm rằm mình đã thua một lần vì đòn đánh lạc hướng rồi. Lần này không ai bỏ vị trí khi chưa có lệnh của anh hoặc của già làng.
- Còn gốc cây huê thì sao anh? Có cần người ở đó không?
- Nguyên tắc là chặn từ đường mòn, không để chúng chạm tới gốc cây. Gốc cây là giới hạn cuối cùng, không phải nơi mình chờ chúng tới.
- Dạ rõ. Tụi em sẽ đi thực địa lại từng vị trí trong chiều nay.
Nguyên tắc chặn bắt được Đức viết rõ trên đầu bản đồ và phổ biến cho mọi tổ viên: bắt quả tang khi toán mang cưa vào rừng. Không để chúng chạm tới gốc cây huê. Và tuyệt đối không để người dân trong bản bị cuốn vào cuộc đối đầu trong đêm. Ai vi phạm nguyên tắc an toàn sẽ bị thay ra khỏi kế hoạch ngay.
Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình. Trong bản, chuyện của miếu và chuyện của rừng là chuyện chung, nhà nào cũng có phần, không ai đứng ngoài được. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ.
Đức quen với những đêm tuần tra dài, áo mưa sũng nước, sổ tay phải bọc trong túi nilon mới giữ được khô. Giấy tờ trong ngăn kéo của lán tuần tra được xếp theo ngày, tháng nào ra tháng đó, ai cần tra cứu cũng tìm được ngay. Tiếng mưa trên mái tôn của điểm trường và nhà dân gõ liên hồi, át cả tiếng người nói chuyện trong nhà.
Các tổ đi thực địa lại từng vị trí chốt trong ngày, kiểm tra tầm nhìn, đường rút và điểm đặt đèn hiệu. Đức đi cùng tổ phục ở đường mòn, nhắc lại bài học của đêm bị đánh lạc hướng: lớp phục phải giữ chết vị trí, dù có tiếng động lạ ở hướng khác cũng không được bỏ vị trí khi chưa có lệnh.
Thân cây trong rừng cấm cây nào cũng phủ rêu ở phía bắc, vỏ cây sẫm màu vì ẩm, sờ vào thấy mát và nhám. Đèn pin của tổ tuần tra quét qua màn mưa thành một quầng sáng vàng, soi rõ từng bụi cây rồi tắt khi qua khúc cua. Bản dưới chân Cà Đam thức dậy sớm theo tiếng gà và tiếng chày giã gạo, khói bếp lên từ nhiều mái nhà cùng một lúc.
Trang làm hồ sơ theo cách của người làm văn hóa: chụp ảnh trước, ghi lời kể nguyên văn sau, rồi mới đối chiếu tư liệu. Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước. Ông Thao ít nói về việc làm của mình, nhưng việc gì ông đã nhận thì ông làm tới nơi, chậm mà chắc.
Cuối ngày, bản đồ tuần tra hoàn chỉnh được treo ở lán, các tổ viên lần lượt xem lại vị trí của mình. Đức đứng nhìn tấm bản đồ, cảm thấy kế hoạch đã chặt chẽ nhất trong khả năng của mình. Anh không biết rằng tấm bản đồ này, chỉ hai ngày sau, sẽ không còn nằm ở lán nữa, và chính sự hoàn chỉnh của nó sẽ thành mối nguy cho toàn bộ kế hoạch.
Rừng cấm dưới chân Cà Đam vào mùa này xanh sẫm lại, lá nào cũng nặng nước, đi dưới tán rừng nghe tiếng giọt rơi suốt dọc đường. Tiếng côn trùng trong đêm mưa thưa hẳn, chỉ còn tiếng ếch nhái ngoài đồng và tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên. Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm.
Mỗi biên bản Đức lập đều có đủ người chứng kiến ký tên, ảnh chụp đính kèm và số đo ghi bằng số rõ ràng. Đường mòn trong rừng cấm hẹp và trơn, hai bên là dây leo chằng chịt, chỉ người quen rừng mới biết chỗ nào đặt chân cho chắc. Sau nửa đêm, bản chìm hẳn vào yên tĩnh, chỉ còn người gác và người trực ở miếu thức cùng tiếng mưa đều đều.
Người gác đêm ở bản chia nhau theo ca, mỗi ca hai người, đi một vòng quanh các điểm đã hẹn rồi quay về nhà rông. Bà Hoa không quen giấy tờ hành chính, nhưng sổ vía của miếu thì bà thuộc từng trang, từng dòng, từng tên người. Vách đá trong rừng cấm dựng đứng, mặt đá loang lổ nước mưa, dây rừng buông xuống như những tấm màn xanh thẫm.
Buổi tối ở bản yên tĩnh sớm, đèn trong các nhà tắt dần theo giờ, chỉ còn tiếng chó sủa vu vơ ở đầu bản. Mưa ở miền núi không rào rào một trận rồi thôi, mưa dầm dề nhiều ngày, thấm vào đất, vào áo, vào cả giấc ngủ. Buổi chiều sau mưa, sương lên từ các thung lũng, phủ trắng những sườn đồi gần bản rồi mới lan tới chân núi.
Ở bìa rừng cấm, cỏ tranh mọc cao ngang thắt lưng, ướt đẫm sương sớm, quét qua ống quần làm người đi đường ướt lạnh. Điện thoại ở vùng núi sóng chập chờn, muốn gọi một cuộc cho trọn vẹn phải ra chỗ đất cao hoặc đứng yên một chỗ. Tiếng nói của người bản trầm và ngắn, khách tới nhà được mời nước chè trước rồi mới hỏi tới chuyện làm ăn hay chuyện rừng.
Đường trong bản là đường đất pha đá, mưa xuống thì lầy, nắng lên thì bụi, trẻ con đi học phải xắn quần qua đoạn suối cạn. Những gốc cây lớn trong rừng cấm đứng cách nhau vừa đủ để ánh sáng lọt xuống, tạo thành những khoảng trống yên tĩnh lạ thường. Không khí trước bão nặng và đứng gió một cách khác thường, chim chóc im tiếng, người già trong bản nhìn trời mà lo.
Gió trên sườn Cà Đam thổi mạnh hơn dưới bản, cây cối nghiêng theo một hướng quen thuộc của mùa bão. Người làm nghề giữ rừng hiểu rằng một dấu vết nhỏ bị bỏ qua hôm nay có thể thành một mất mát lớn vào tuần sau. Làm kiểm lâm ở vùng này là làm bạn với đường mòn, với bản đồ và với những buổi chờ đợi dài hơn là chạy đuổi.
Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi. Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào. Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc.
Tiếng chim trong rừng cấm thưa dần khi mây sà xuống thấp, chỉ còn tiếng nước suối chảy qua khe đá nghe rõ mồn một. Đêm càng về khuya, sương càng dày, đứng cách nhau chục bước đã chỉ còn thấy bóng người mờ trong sương. Người dân vùng này nhìn màu mây và hướng gió là đoán được mưa bão sắp về, kinh nghiệm truyền qua nhiều đời làm ruộng nương.
Đêm đó, Đức khóa lán muộn, kiểm tra lại khóa cửa và cửa sổ theo thói quen nghề nghiệp. Tấm bản đồ tuần tra treo trên tường trong bóng đèn vàng, ba lớp chốt vẽ bằng ba màu bút khác nhau, rõ ràng và chặt chẽ. Anh tắt đèn ra về, tin rằng kế hoạch giữ rừng của mình đã sẵn sàng cho đêm bão, mà không hề hay biết có người cũng đang chờ tấm bản đồ này lộ ra.