BẠCH XÀ NGÃ BA SÔNG TAM GIANG - Chương 26: Đức Lưỡng Lự
Tối ngày 21 tháng 2 năm 2027, ở bãi thuyền khuất sau rặng tre ở hạ lưu sông Thao, cả toán của Vũ Văn Hào ngồi quanh một ngọn đèn dầu che nửa ánh sáng.…
Nội dung chương
Tối ngày 21 tháng 2 năm 2027, ở bãi thuyền khuất sau rặng tre ở hạ lưu sông Thao, cả toán của Vũ Văn Hào ngồi quanh một ngọn đèn dầu che nửa ánh sáng. Kiểm lại từng món đồ sẽ mang theo trong những chuyến làm ăn sắp tới. Thuyền vỏ sắt vẫn phủ bạt kín đậu sâu trong bãi, máy phát đã được Lộc lau lại dầu mỡ, hai cần kích để riêng trong một bao tải dài. Còn cuộn dây điện mới thì nằm gọn ở giữa bốn người như một món đồ chung mà ai cũng phải thuộc phần việc của mình trước khi trời sáng. Không khí trong toán tối nay khác hẳn đêm thử máy, ít tiếng cười hơn, nhiều khoảng lặng hơn, vì ai cũng biết sau hai lần cá chết dạt vào bờ cát thắng và sau khi phao mốc bị cắt. Thôn Bạch Hạc đã không còn là một thôn ngủ yên bên ngã ba sông như lúc cả toán mới tới trong vai người mua cá.
Đức là người về bãi thuyền muộn nhất tối nay. Anh ta vừa ghé qua một quán nước ở đầu bến phía hạ lưu để mua thuốc lá và nghe ngóng như Hào vẫn dặn cả toán phải làm mỗi ngày. Giả làm người mua cá thong thả mà tai thì để hết vào chuyện của dân làng. Nhưng tối nay, chuyện anh ta mang về bãi thuyền không phải là chuyện giá cá, chuyện lịch tuần sông hay chuyện nước lên xuống. Mà là hai câu chuyện cũ của làng Bạch Hạc mà người bán nước và hai ngư dân ngồi cùng bàn đã kể đi kể lại suốt buổi tối. Kể bằng giọng của những người tin chắc vào điều mình nói vì trong làng vừa có thêm một người tận mắt chứng kiến điều tương tự chỉ mấy đêm trước.
Chuyện thứ nhất là chuyện ông Đỗ Văn Thắng được rắn thần đẩy vào bờ. Người làng kể rằng năm xưa thuyền của ông Thắng lật úp giữa giông ở ngã ba, ai trên bờ cũng tưởng ông không về được nữa, vậy mà một thân trắng khổng lồ rẽ sóng trồi lên. Chắn sóng và đẩy ông cùng chiếc thuyền lật vào đúng bờ cát thắng trước cửa đền. Họ kể tiếp rằng chỉ mấy đêm trước, đêm 14 tháng 2, chuyện ấy lại xảy ra một lần nữa ngay trước mắt người của đền. Thuyền cá của ông Thắng chết máy trôi về phía vực sâu và thần lại trồi lên đẩy thuyền vào bờ cát thắng, không ai bị hại. Đức nghe chuyện ấy hai lần trong một buổi tối, lần đầu còn cười nhạt cho qua, lần thứ hai thì không cười được nữa, vì người kể là một ngư dân già nói rành rọt từng chi tiết về bờ cát. Về hướng nước xiết và về vệt sáng xanh trên đầu thân rắn, những chi tiết không giống kiểu chuyện bịa ra để dọa trẻ con trong làng.
Chuyện thứ hai làm Đức lặng đi lâu hơn. Một người làng lớn tuổi ở bàn bên kể về tích cũ của làng, rằng ngày xưa từng có một kẻ ngoài sông mang dao vào vùng nước trước cửa đền, vung dao chém vào thân rắn thần khi rắn trồi lên. Và sau đó hai tay kẻ ấy tê dại, da toàn thân nổi vảy rộp đỏ ngứa như bị rắn cắn, gãi tới đâu rộp lan tới đó, phải bỏ nghề sông nước mà đi khỏi vùng này. Người kể nói rõ đó là tích cũ truyền lại trong làng, không ai còn sống mà tận mắt thấy kẻ ấy nữa, nhưng cả làng Bạch Hạc đều thuộc câu chuyện này như thuộc hai điều kiêng của làng. Và họ kể nó mỗi khi có người ngoài nào tỏ ý coi thường vùng nước trước cửa đền. Đức ngồi nghe mà bàn tay cầm chén nước của anh ta lạnh dần, vì trong đầu anh ta hiện lên rất rõ cán dao găm mới mua ở chợ cá đang nằm trong túi đồ của Hào ngay tại bãi thuyền này. Cùng câu nói của Hào ở quán nước hôm trước rằng người đi sông không được phép sợ một con rắn.
Về tới bãi thuyền, Đức ngồi xuống bên cuộn dây điện mà không bắt tay vào việc ngay như mọi tối. Anh ta chờ cho Lộc và Tý bàn xong chuyện ga máy và chuyện neo thuyền, rồi mới lên tiếng bằng một giọng dè dặt mà cả toán ít khi nghe ở anh ta. Người vốn là em họ của Hào và thường là người đầu tiên gật đầu với mọi quyết định của anh họ mình.
- Anh Hào, hay là mình chỉ đánh bắt ngoài khu cấm thôi. Cá ngoài luồng cũng còn, làm thong thả mấy đêm cũng có tiền, việc gì phải vào tận vùng nước trước cửa đền. Em nghe người làng kể chuyện rắn thần ở ngã ba này không giống chuyện dọa người đâu anh. Ông Thắng được rắn đẩy vào bờ hai lần, một lần ngày xưa, một lần mới mấy đêm trước, người trong đền tận mắt thấy. Lại còn tích cũ về người chém rắn bị nổi vảy khắp người nữa.
Lộc ngẩng lên khỏi máy phát, Tý cũng ngừng tay buộc dây, cả bãi thuyền im đi một nhịp. Hào thì không đổi sắc mặt. Hắn đặt chiếc cờ lê đang cầm xuống mặt bạt, nhìn thẳng vào Đức bằng ánh mắt của một người cầm đầu đã quen với việc trong toán có người chùn tay trước một chuyến làm ăn lớn, rồi hắn đáp bằng giọng đều và lạnh. Từng chữ như đóng xuống mặt bạt giữa bốn người.
- Tích làng nào chẳng có chuyện rắn thần để dọa người ngoài. Làng nào bên sông mà không có một con rắn thần, một con thuồng luồng hay một ông cá khổng lồ giữ của. Họ kể chuyện ấy là để giữ vùng nước nhiều cá nhất cho riêng làng họ, để người ngoài nghe mà sợ không dám vào. Mình mà tin mấy chuyện ấy thì ngay từ đầu đừng đi sông kiếm ăn nữa, về nhà cuốc đất cho lành. Còn chuyện ông Thắng, thuyền chết máy trôi dạt vào bờ cát là chuyện nước đẩy, gió đẩy, người già thoát nạn thì tạ thần, thế thôi. Đừng mang mấy chuyện ở quán nước về làm nhụt tay cả toán trong lúc việc đã tới gần thế này.
Đức cúi đầu, tay anh ta vô thức vân vê mép bao tải đựng cần kích. Anh ta nói thêm một câu nữa, nhỏ hơn câu trước, như người vẫn muốn giữ lại một lối lui cho cả toán mà chính anh ta cũng biết là Hào sẽ không đi theo lối ấy.
- Nhưng nếu chuyện rắn thần là thật một phần nào đó thì sao anh. Mình vào khu cấm, xuống điện công suất lớn ngay trên vực sâu, nhỡ thần trồi lên thật thì thuyền vỏ sắt cũng không chạy kịp trong vùng nước xiết ấy đâu.
Hào cười nhạt, đứng lên đi một vòng quanh chiếc thuyền vỏ sắt phủ bạt, tay vỗ nhẹ lên lớp bạt dày như vỗ lên vai một con vật mà hắn tin tưởng tuyệt đối.
- Thuyền vỏ sắt, máy lớn, bốn anh em thuộc việc. Kể cả có sóng lớn giữa dòng thì thuyền này vẫn đứng được, vẫn rút được. Còn con rắn, dù nó có lớn thật như lời làng kể, thì nó cũng chỉ là một con rắn. Anh đã nói rồi, người đi sông không được phép sợ một con rắn. Việc của mình là cá ở khu cấm, cá lớn tụ cả ở đó, một mẻ ở đó bằng cả tháng ngoài luồng. Ai trong toán này còn muốn làm ngoài khu cấm thì nói ngay tối nay, anh chia tiền công mấy hôm nay cho rồi muốn đi đâu thì đi, nhưng đừng đi cùng anh vào việc lớn rồi tới lúc xuống điện lại run tay.
Câu nói ấy rơi xuống bãi thuyền như một cánh cửa đóng sập. Tý cúi đầu buộc lại nút dây đã buộc xong, Lộc quay lại với máy phát và không nhìn Đức nữa. Đức ngồi yên một lúc lâu, trong đầu anh ta hai câu chuyện ở quán nước và câu nói của Hào cứ chồng lên nhau, chuyện nào cũng rõ ràng theo cách của nó. Và anh ta nhận ra mình không đủ sức cãi lại anh họ, cũng không đủ can đảm bỏ toán mà đi trong đêm nay, khi cả bốn người đã cùng nhau mua máy. Thử máy và cùng nhau giữ kín mọi chuyện từ đầu mùa tới giờ. Anh ta là em họ của Hào, món nợ họ hàng và món tiền công đã nhận đều đang buộc anh ta ngồi lại bên cuộn dây điện này.
Hào như thấy sự lưỡng lự ấy vẫn còn nguyên trong mắt Đức, nên hắn làm một việc vừa là giao việc, vừa là buộc chặt. Hắn nhấc cuộn dây điện mới ở giữa bốn người lên, ấn thẳng vào tay Đức, sức nặng của cuộn dây làm hai tay Đức phải ghì xuống mới giữ được.
- Lo phần việc của mình đi. Tới đêm làm việc, cậu giữ hai cần kích, xuống điện đúng lúc anh ra hiệu, nhấc cần lên ngay khi anh gõ mạn thuyền. Tay cậu mà run vì mấy câu chuyện ở quán nước thì điện lệch nhịp, cả toán mất một mẻ cá và mất cả đường rút. Giữ tay cho chắc vào.
Đức ôm cuộn dây điện vào lòng, gật đầu mà không nói thêm được lời nào. Đêm ấy cả toán thu dọn bãi thuyền sớm hơn thường lệ, phủ lại bạt lên thuyền vỏ sắt, khóa máy phát vào khung và chia nhau về chỗ trọ tạm trong bóng tối của rặng tre. Đức đi cuối cùng, bước chân anh ta chậm hơn ba người còn lại một quãng dài, tai anh ta vẫn còn vang tiếng người làng kể chuyện ở quán nước. Về một thân trắng đẩy thuyền người lương thiện vào bờ cát thắng và về những vết vảy rộp trên người kẻ đã dám vung dao ở vùng nước trước cửa đền. Anh ta ôm chặt cuộn dây điện Hào vừa ấn vào tay, đi tiếp về phía chỗ trọ, không quay lại bãi thuyền, không bỏ toán và cũng không hề nghĩ tới việc báo bất kỳ điều gì cho phía đền hay phía thôn. Vì nỗi sợ trong anh ta lúc này vẫn còn nhỏ hơn sợi dây họ hàng và món tiền đang chờ ở khu cấm trước cửa đền Tam Giang.