BẠCH XÀ NGÃ BA SÔNG TAM GIANG - Chương 29: Lần Trồi Lên Thứ 2

Đêm ngày 24 tháng 2 năm 2027, ngã ba sông Bạch Hạc lên nước nhanh hơn mọi đêm trước trong tháng Giêng này. Từ lúc trời vừa tối, nước từ phía sông Đà đã…

Nội dung chương

Đêm ngày 24 tháng 2 năm 2027, ngã ba sông Bạch Hạc lên nước nhanh hơn mọi đêm trước trong tháng Giêng này. Từ lúc trời vừa tối, nước từ phía sông Đà đã dâng lên rõ rệt ở các bậc đá dưới bến đền, và tới đầu đêm, cả ba dòng Lô, Thao, Đà đều chảy xiết hơn thường lệ. Đẩy những mảng bèo và rác sông trôi nhanh qua mặt nước trước cửa đền trong ánh đèn bão của Quân ở ca trực. Quân ghi vào sổ trực giờ nước lên của từng dòng theo đúng cách ông Thắng đã dạy anh sau lần anh đọc sai giờ nước lên ở đêm tuần sông thứ 2, ghi chậm và đối chiếu tới hai lần mới đặt bút. Vì anh biết đêm nay bất kỳ chiếc thuyền nào qua ngã ba cũng sẽ phải đối mặt với một vùng nước khó hơn hẳn những đêm trước.

Đội tuần tối nay không đi theo lịch cố định nào. Theo quy tắc đổi bất ngờ vừa khóa hôm 22 tháng 2, anh Kiên quyết định cho một nhóm nhỏ gồm chính anh, ông Thắng và Quân đi một vòng kiểm phao vào đầu đêm rồi neo thuyền ở gần bờ cát thắng. Giữ liên lạc với bến đền bằng đèn hiệu, vừa canh khu cấm vừa sẵn sàng ứng cứu nếu có thuyền làng nào gặp khó khi qua ngã ba trong đêm nước xiết này. Cụ Thịnh ở lại đền trực lễ cùng bà Sen, vì sân đền tối nay vẫn còn khách thập phương ở xa chưa về hết, và vì người giữ đền trong những đêm nước lớn luôn phải có mặt ở hậu cung. Nơi chum Nước Thiêng duy nhất của mùa lễ đang niêm kín.

Chiếc thuyền hàng xuất hiện từ phía dòng Lô vào khoảng giữa đêm. Đó là một thuyền chở đầy nông sản của một chủ hàng ở phía trên nguồn, khoang thuyền chất cao những bao tải ngô, khoai và mấy sọt rau quả bọc lá chuối, ăn mớn nước sâu vì chở nặng. Đang trên đường về phía hạ lưu để kịp phiên chợ sáng ở bến dưới. Ông Thắng nhận ra kiểu thuyền và cách chất hàng ấy ngay từ khi đèn của nó còn ở rất xa. Và nói với Quân rằng thuyền hàng chở nặng qua ngã ba vào một đêm nước xiết thế này là việc khó nhất của nghề đi sông. Vì chỉ cần lệch luồng một chút khi tránh bãi cạn là cả chiếc thuyền nặng sẽ bị nước xiết ở cửa dòng nắm lấy và đẩy xoay ngang không cách nào giữ lại được bằng máy nhỏ.

Điều ông Thắng vừa nói xảy ra ngay trước mắt cả đội chỉ một lúc sau đó. Chiếc thuyền hàng vào tới vùng nước giao nhau của ba dòng, gặp một bãi cạn ngầm vừa nhô cao hơn vì nước ở dòng Lô rút lệch nhịp so với dòng Đà đang dâng. Chủ thuyền buộc phải đánh lái tránh bãi cạn ngay trong vùng nước xiết nhất của ngã ba. Mũi thuyền vừa tránh khỏi bãi cạn thì thân thuyền bị một đợt sóng ngầm từ phía dòng Đà đẩy mạnh vào mạn phải, cả chiếc thuyền chở đầy nông sản nghiêng hẳn sang một bên. Mấy bao tải trên khoang trượt dồn về phía mạn đang chìm xuống, càng làm thuyền nghiêng sâu hơn. Tiếng máy thuyền gằn lên trong đêm, chủ thuyền cố giữ lái cho thuyền về lại luồng sâu, nhưng nước xiết đẩy thuyền trượt dần về phía rìa ngoài của vòng phao mốc khu cấm. Nơi vùng nước xoáy sát vực sâu đang chờ sẵn bất kỳ chiếc thuyền mất lái nào trượt vào.

Quân đứng bật dậy trên thuyền tuần, tay cầm chặt đèn bão, miệng đã mở ra để gọi lớn về phía thuyền hàng thì ông Thắng giữ tay anh lại và chỉ ra mặt nước phía trước. Anh Kiên cũng vừa nhìn thấy điều ấy và im lặng tuyệt đối như ông Thắng. Ở vùng nước sâu ngay phía ngoài phao mốc, phía nước xiết đang đẩy chiếc thuyền hàng nghiêng đi kia, mặt nước đen bắt đầu sáng lên từ bên dưới bằng một vệt sáng. Cả ba người trên thuyền tuần đều đã từng thấy vệt sáng ấy một lần trong mùa lễ này. Không một ai trong số họ có thể nhầm nó với bất kỳ ánh sáng nào khác trên sông.

Một vệt sáng xanh biếc liền mạch trồi dần lên theo một sống lưng khổng lồ đang uốn mình dưới mặt nước, dài và cong. Sáng tới mức cả vùng nước quanh rìa vòng phao bừng lên như có một ngọn đèn lớn vừa thắp dưới đáy vực. Rồi từ đáy vực sâu trước cửa đền, một thân trắng khổng lồ trồi lên, sống lưng trắng muốt dài hơn mười lăm mét vươn khỏi mặt nước trong tiếng sóng bị rẽ ra hai phía, và trên đầu thân rắn ấy. Chiếc mào sụn phát sáng xanh biếc hiện rõ trọn vẹn trong đêm tối, thứ ánh sáng mà Quân và đội tuần ở gần đó thấy trọn vẹn không thiếu một phần nào trong đêm nay. Đó là Bạch Xà, lần trồi lên thứ 2 trong tuyến hiện tại, ngay tại ngã ba sông Bạch Hạc, ngoài phao mốc khu cấm.

Bạch Xà không tiến về phía thuyền tuần và cũng không tiến vào bờ. Thần trồi lên ở đúng phía nước xiết của chiếc thuyền hàng đang nghiêng, dùng thân trắng khổng lồ của mình chắn ngang đợt sóng ngầm mạnh nhất đang đẩy thuyền về phía vực sâu. Thân thần trở thành một bức tường sống dài và vững giữa vùng nước xoáy và chiếc thuyền chở đầy nông sản đang mất thăng bằng. Rồi thần uốn mình chậm rãi và chắc chắn, đẩy nhẹ vào mũi thuyền hàng, đưa chiếc mũi đang trượt về phía vực quay dần trở lại, từng chút một, cho tới khi mũi thuyền chỉ thẳng vào luồng sâu an toàn ở giữa ngã ba. Luồng nước mà mọi thuyền hàng qua đây đều phải đi vào mới qua được vùng nước xiết này. Chiếc thuyền hàng theo sức đẩy ấy mà lấy lại thăng bằng, mấy bao tải trên khoang trượt trở lại vị trí cũ khi thân thuyền đứng thẳng lên, tiếng máy thuyền đều dần trở lại. Và chủ thuyền ở phía sau lái chỉ kịp nhìn thấy một sống lưng trắng khổng lồ đang hạ thấp xuống mặt nước ngay bên mạn thuyền của mình trước khi toàn bộ thân hình ấy lặn xuống đáy vực.

Thần lặn xuống nhanh và yên lặng như cách thần đã lặn xuống trong đêm thuyền ông Thắng gặp nạn. Vệt sáng xanh của mào sụn mờ dần dưới mặt nước sâu, sống lưng trắng biến mất vào bóng tối của vực, chỉ còn lại một vòng sóng tròn lan rộng trên mặt nước rồi tan dần vào sóng gió của đêm nước lớn. Chiếc thuyền hàng, khi đã vào được luồng sâu an toàn, cho máy chạy đều và đi tiếp về phía hạ lưu, đèn thuyền quét một vòng dài trên mặt nước như một lời chào không nói thành tiếng về phía bến đền. Rồi khuất dần sau lùm lau ở khúc sông dưới.

Cả ba người trên thuyền tuần ngồi yên một lúc lâu sau khi mặt nước đã lặng trở lại. Ông Thắng là người lên tiếng trước, giọng ông trầm và chắc như mọi lần ông nói về thần ở ngã ba này.

- Lại một lần nữa. Chắn ở phía nước xiết, đẩy mũi thuyền về luồng sâu. Thần cứu người qua sông, không phân biệt thuyền cá hay thuyền hàng, người làng hay người ở nơi khác tới. Ai gặp nạn thật ở ngã ba này, thần đều đẩy vào đường sống như thế cả.

Anh Kiên gật đầu, rồi dặn Quân ghi lại toàn bộ sự việc của đêm nay vào cả sổ trực và thông tin bổ sung cho hai bản sổ tuần sông ngay khi về tới đền. Ghi rõ đây là lần trồi lên thứ 2 trong tuyến hiện tại, là hành vi bảo hộ với thuyền hàng qua ngã ba, Bạch Xà chắn sóng và đẩy thuyền về luồng an toàn, không ai bị hại. Thuyền hàng không vào khu cấm để đánh bắt và thần cũng không nhận lễ hay nhận lệnh của bất kỳ ai trong đêm nay. Anh nói thêm rằng chủ thuyền hàng có thể còn chưa hiểu trọn điều vừa xảy ra với thuyền của mình, vì thần đã lặn xuống trước khi thuyền hàng kịp nhìn rõ. Và đó cũng là cách của thần ở ngã ba này từ xưa tới nay, cứu người xong là đi, không chờ ai tạ ơn và không chờ ai nhìn cho rõ mặt mình.

Thuyền tuần quay về bến đền ngay sau đó. Tin thuyền hàng gặp nạn ở ngã ba và được một thân trắng đẩy về luồng sâu đã theo chính chủ thuyền mà lan ra rất nhanh, vì khi thuyền tuần vừa cập bến. Chủ thuyền hàng đã cho thuyền của mình quay lại bến đền thay vì đi tiếp xuống chợ hạ lưu. Người đàn ông ấy lên đền ngay trong đêm, áo còn ướt hơi nước sông, mang theo một bó hương lớn và một mâm lễ nhỏ mà ông ta mua vội ở hàng quán còn mở ở đầu bến. Xin được thắp hương tạ ở sân đền ngay trong đêm vì đã qua được một đoạn sông mà ông ta tin chắc một mình mình không qua nổi. Cụ Thịnh ra sân tiếp ông ta, nhận bó hương cho đền, cho ông ta thắp hương ở chính điện và ở ban thờ ngoài sân hướng xuống ngã ba sông, rồi nói rõ với ông ta một điều mà Quân đứng bên cạnh nghe trọn.

- Thần cứu người là việc của thần tự quyết khi có người gặp nạn thật ở ngã ba này. Ông thắp hương tạ ở cửa đền là tấm lòng của ông, đền nhận tấm lòng ấy. Nhưng ông đừng nghĩ từ nay mình được thần nhận lễ riêng hay được thần theo giữ thuyền cho mình. Mùa sau ông qua ngã ba này vẫn phải thuộc luồng, thuộc giờ nước và giữ thuyền cho chắc như mọi người đi sông khác. Thần ở vực sâu này không nhận lệnh của ai và cũng không hứa giữ cho ai cả.

Chủ thuyền hàng cúi đầu vâng dạ, thắp hương xong thì ngồi lại ở bến một lúc lâu nhìn xuống mặt nước đã yên, rồi mới cho thuyền đi tiếp về phía hạ lưu trong đêm. Mang theo câu chuyện về một vệt sáng xanh trên mặt nước ngã ba mà từ sáng mai sẽ được kể lại ở ít nhất hai phiên chợ ở hai đầu bến sông này. Quân đứng ở bậc đá cuối bến nhìn đèn thuyền hàng khuất dần, rồi quay lên nhà ngang ghi nốt những dòng cuối cùng của đêm 24 tháng 2 vào sổ. Ghi rõ lần trồi lên thứ 2 đã khép lại bằng một chiếc thuyền hàng an toàn và một nén hương tạ trong đêm. Không một ai bị hại và không một điều gì ở ngã ba này thay đổi ngoài việc cả đội tuần từ nay biết chắc thêm một lần nữa rằng thần ở vực sâu trước cửa đền vẫn đang bảo hộ người qua sông. Lặng lẽ và tự quyết như thần vẫn luôn như thế.

Chương khác

Xem thêm