Bến Nước Cửa Đền - Chương 11: Người Đàn Ông Muốn Mua Sông
Sóng gió ập đến vào một buổi sáng đầu tháng tám, dưới hình hài một người đàn ông mặc vest lịch lãm bước xuống từ chiếc xe hơi đen bóng. Tôi đang dạy học…
Nội dung chương
Sóng gió ập đến vào một buổi sáng đầu tháng tám, dưới hình hài một người đàn ông mặc vest lịch lãm bước xuống từ chiếc xe hơi đen bóng.
Tôi đang dạy học thì nghe tiếng xôn xao ngoài sân trường. Học trò nhao nhao ngó ra cửa sổ. Tôi bước ra xem, thấy một đoàn người đang đi về phía nhà văn hóa thôn, dẫn đầu là một người đàn ông trạc ngoài năm mươi, dáng cao lớn, mặc bộ vest xám đắt tiền, tay xách cặp da, miệng cười tươi. Đi bên cạnh ông ta là ông Tài, phó chủ tịch xã, vẻ mặt khúm núm khác hẳn ngày thường.
- Cô Lan ơi, có đoàn công tác về thôn mình đấy! Nghe nói là công ty du lịch gì đó, muốn đầu tư lớn!
Bác bảo vệ trường hào hứng kể. Tôi gật đầu, không để tâm lắm. Thôn tôi nghèo, có nhà đầu tư về là chuyện mừng. Tôi quay vào lớp tiếp tục dạy.
Nhưng đến trưa, tin tức đã lan khắp thôn. Người đàn ông vest xám tên là Vũ Đình Sang, năm mươi hai tuổi, giám đốc Công ty Du lịch Sông Hồng Xanh ở trên phố. Ông ta về đây với một dự án lớn: "cải tạo" bến Cửa Đền thành bến du thuyền hiện đại, phục vụ khách du lịch đến thăm đền Bảo Hà. Dự án hứa hẹn việc làm cho hàng trăm lao động địa phương, đường sá khang trang, thôn sẽ "thay da đổi thịt".
Nghe qua thì đẹp như mơ. Nhưng tôi thấy bất an. Cải tạo bến Cửa Đền? Bến đá cổ mấy trăm năm, bến thiêng của dòng họ tôi, mà đem ra "cải tạo" thành bến du thuyền? Tôi có linh cảm chẳng lành.
Chiều hôm ấy, ông Sang cùng đoàn đi khảo sát thực địa ở bến đá. Tôi cố tình ra bến xem. Từ xa, tôi quan sát người đàn ông này. Ông ta đứng trên bờ, không dám bước xuống bậc đá, chỉ đứng từ xa chỉ trỏ, miệng nói liên tục với mấy người đi cùng. Một tên đàn em cầm máy ảnh chụp lia lịa, một tên khác cầm sổ ghi chép.
Tôi để ý thấy một chi tiết lạ: ông Sang đứng cách mép nước khá xa, dù bậc đá khô ráo và an toàn. Mỗi khi sóng vỗ mạnh, ông ta lại lùi thêm một bước, mặt hơi tái. Khi một con sóng lớn ập vào bậc đá, nước bắn tung tóe, ông ta giật mình, vội lùi hẳn lên bờ cỏ. Tên đàn em đứng cạnh phải đưa tay đỡ.
Ông ta sợ nước. Một kẻ sợ nước mà lại muốn làm dự án du thuyền trên sông? Lạ thật.
Tôi tiến lại gần, chào hỏi lịch sự:
- Chào ông, tôi là Lan, giáo viên trường tiểu học Bảo Hà.
Ông Sang quay lại, nở nụ cười thương mại:
- À, cô giáo Lan! Tôi nghe danh cô rồi. Cô là người hùng cứu cháu bé ở bến này đúng không? Ngưỡng mộ, ngưỡng mộ!
Ông ta bắt tay tôi, bàn tay mềm nhũn, hơi ướt mồ hôi. Tôi cười đáp lễ:
- Ông quá khen. Nghe nói công ty ông có dự án ở bến này?
- Đúng vậy! Chúng tôi muốn đầu tư cải tạo bến Cửa Đền thành bến du thuyền hiện đại, đẳng cấp. Cô xem, bến đá này cũ kỹ, rêu phong, nguy hiểm cho du khách. Chúng ta sẽ san phẳng, đổ bê tông, làm lan can inox, mái che, bến đỗ cho mười chiếc du thuyền. Khách đến lễ đền sẽ đi thuyền trên sông, ngắm cảnh, ăn uống. Thôn mình sẽ giàu to, cô giáo ạ!
Ông ta nói với vẻ hào hứng, tay vẽ vời trong không khí như đã thấy trước tương lai huy hoàng. Nhưng tôi nghe mà rợn cả người. San phẳng bến đá? Đổ bê tông lên chín bậc đá cổ? Lên nơi chôn giấu hũ gốm, nơi bảy đời họ Phạm giữ gìn?
- Ông Sang này, bến đá này là di tích cổ, gắn với đền Bảo Hà và tín ngưỡng của người dân. San phẳng đi thì...
Tôi chưa nói hết câu, ông ta đã xua tay:
- Cô giáo ơi, thời đại nào rồi còn giữ mấy thứ cũ kỹ. Tín ngưỡng thì vẫn giữ trong đền, còn bến là để phục vụ du lịch, phục vụ kinh tế. Cô xem, mỗi năm đền Bảo Hà đón hàng vạn khách, mà bến thì lụp xụp thế này, khách nào dám xuống? Chúng tôi làm là vì dân, vì thôn mình!
Ông ta nói với giọng đầy thuyết phục, nhưng ánh mắt ông ta khi nhìn bến đá khiến tôi rùng mình. Ông ta nhìn chín bậc đá rêu phong, nhìn mặt sông đỏ ngầu, bằng ánh mắt của một con buôn nhìn món hàng. Tính toán, lạnh lùng, không một chút tôn trọng.
Đó là ánh mắt của kẻ muốn mua sông.
Tôi cố giữ bình tĩnh:
- Nhưng bến đá này thiêng lắm, ông ạ. Dân thôn tôi ai cũng kính trọng. San đi e là...
- Thiêng thì mình lập bàn thờ ở chỗ khác, cũng thiêng như thường! - Ông ta cười ha hả - Cô giáo còn trẻ, suy nghĩ phải thoáng lên. Kinh tế phát triển thì đời sống mới khá được. Cứ ôm khư khư mấy hòn đá cũ thì bao giờ mới giàu?
Tôi cứng họng. Ông ta nói như thể bến đá chỉ là "mấy hòn đá cũ", như thể tín ngưỡng mấy trăm năm có thể dời đi chỗ khác một cách dễ dàng. Tôi nhìn ông Tài đứng bên cạnh, mong ông ấy nói gì đó bênh vực, nhưng ông Tài chỉ cười trừ, gật gù theo ông Sang.
- Ông Sang nói phải. Thôn mình nghèo quá, có dự án là phúc.
Tôi thất vọng tràn trề. Ông Tài là phó chủ tịch xã, là người phải bảo vệ di sản của địa phương, vậy mà ông ta lại hùa theo kẻ muốn san phẳng bến đá.
Tôi bỏ về, lòng ngổn ngang. Trên đường, tôi gặp cụ Kính đang từ đền đi xuống. Tôi kể lại chuyện gặp ông Sang, cụ nghe xong mặt đanh lại:
- Nó đến rồi. Già đã lo chuyện này từ lâu.
- Cụ biết ông ta à?
- Biết. Vũ Đình Sang, giám đốc công ty du lịch, mấy năm nay đi khắp nơi mua đất ven sông làm dự án. Đến đâu cũng hứa hẹn việc làm, giàu sang, nhưng thực chất chỉ muốn chiếm đất đẹp, san lấp, xây dựng rồi bán lại kiếm lời. Đền Bảo Hà nổi tiếng, bến Cửa Đền là vị trí vàng nhìn ra sông. Nó nhòm ngó từ lâu rồi.
Tôi sững người:
- Vậy là ông ta không thật lòng muốn phát triển du lịch?
- Phát triển thì có, nhưng theo cách của nó: phá cái cũ, xây cái mới, miễn là có lợi nhuận. Bến đá cổ, tín ngưỡng, hương hỏa... với nó chỉ là vật cản cần dọn đi. Cô Lan, đây chính là "kẻ thù của bến" mà già đã nói với cô.
Tôi rùng mình nhớ lại lời cụ Kính hôm trước. Kẻ thù của bến nhiều lắm. Và giờ đây, kẻ thù đã xuất hiện, với vest lịch lãm, nụ cười thương mại, và một dự án "cải tạo" nghe rất mỹ miều.
Tối hôm ấy, thôn tôi mở cuộc họp bất thường ở nhà văn hóa. Ông Sang trình bày dự án bằng máy chiếu, hình ảnh bến du thuyền hiện đại, lung linh đèn điện, du khách tấp nập. Ông ta hứa mỗi hộ dân sẽ được đền bù thỏa đáng, thanh niên được ưu tiên việc làm, thôn sẽ có đường bê tông, trường học mới, trạm y tế mới.
Dân thôn xôn xao. Người nghèo thì mừng rỡ, người già thì băn khoăn. Tôi ngồi ở góc phòng, nhìn ông Sang hùng hồn diễn thuyết trên bục, lòng dậy lên một nỗi lo sợ mơ hồ.
Tôi nhìn quanh, thấy Lê Văn Cò cũng có mặt trong cuộc họp, ngồi ở hàng ghế cuối, mặc áo sơ mi trắng tinh khác hẳn vẻ lôi thôi thường ngày. Hắn ghi chép cẩn thận, thỉnh thoảng lại nhìn về phía ông Sang với ánh mắt... thân thiết một cách lạ thường. Như thể hai người đã quen biết từ trước.
Trực giác mách bảo tôi có chuyện không ổn. Lê Văn Cò, con trai của kẻ đào trộm mộ tổ họ Phạm năm xưa, giờ lại thân thiết với kẻ muốn san phẳng bến đá? Sự trùng hợp này khiến tôi ớn lạnh.
Cuộc họp kết thúc trong không khí phấn khởi của đa số dân thôn. Ông Sang bắt tay từng người, cười nói vui vẻ. Khi bắt tay tôi, ông ta ghé tai nói nhỏ:
- Cô Lan này, cô là người hùng của thôn, cô mà ủng hộ dự án thì dân sẽ nghe theo. Công ty tôi sẽ có "chế độ" xứng đáng cho cô. Cô suy nghĩ nhé.
Ông ta nháy mắt, vỗ vai tôi, rồi bước đi. Tôi đứng chết lặng giữa sân nhà văn hóa, tay nắm chặt đến mức móng tay đâm vào thịt.
"Chế độ xứng đáng". Ông ta đang mua chuộc tôi. Một cách trắng trợn, không hề giấu giếm.
Tôi nhìn theo bóng ông Sang lên xe hơi, chiếc xe đen bóng lăn bánh khuất sau rặng tre. Trong đầu tôi vang lên lời cụ Kính: với nó, bến đá chỉ là vật cản cần dọn đi.
Và tôi chợt nhớ đến ánh mắt ông ta nhìn bến đá chiều nay: tính toán, lạnh lùng, như nhìn một món hàng.
Kẻ muốn mua sông đã đến. Và hắn sẽ không dừng lại cho đến khi bến đá này biến mất khỏi bản đồ.
Tôi siết chặt tay, lòng thầm thề: chừng nào tôi còn sống, chừng nào tôi còn là người giữ bến, tôi sẽ không để hắn động đến một viên đá nào của bến Cửa Đền.
Nhưng tôi cũng biết, cuộc chiến này sẽ không dễ dàng. Ông ta có tiền, có quyền, có cả ông Tài chống lưng. Còn tôi, chỉ có một thanh kiếm đồng giấu dưới gầm giường, một cuốn gia phả cũ kỹ, và một lời thề thầm lặng với thánh thần.
Liệu có đủ không?
Gió đêm thổi qua sân nhà văn hóa vắng lặng, mang theo mùi sông đỏ tanh nồng. Tôi rùng mình, quay bước về nhà. Phía sau lưng, ánh đèn nhà văn hóa tắt dần, chỉ còn bóng tối và tiếng côn trùng rả rích.
Trong bóng tối ấy, tôi tưởng như thấy ánh mắt của ông Sang, lạnh lùng và tính toán, đang dõi theo từng bước chân tôi.
Cuộc chiến giữ bến, bắt đầu từ đây.
---