CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 22: Thước Thép Rơi Xuống Sân
Buổi làm việc ngày mười sáu tháng chín kéo dài sang đầu giờ chiều với phần việc đo đạc lại mặt ngoài của cột phải. Thạch Văn Sang đứng trên sàn giàn tầng…
Nội dung chương
Buổi làm việc ngày mười sáu tháng chín kéo dài sang đầu giờ chiều với phần việc đo đạc lại mặt ngoài của cột phải. Thạch Văn Sang đứng trên sàn giàn tầng hai, tay trái cầm đầu thước thép dài, tay phải giữ thân thước cho thẳng theo đường chuẩn đã kẻ buổi sáng. Cổ tay phải quấn khăn bên trong tay áo vẫn sưng âm ỉ, mỗi lần anh duỗi thẳng các ngón tay là cơn đau lại chạy dọc theo gân tay.
Chiếc thước thép của đội là loại thước cuộn cứng dài năm mét, lá thước bằng thép mỏng nhưng mép rất sắc và nặng hơn vẻ ngoài của nó nhiều. Sang vẫn dùng chiếc thước này từ ngày đầu đợt trùng tu, anh quen thuộc với sức nặng và độ cong của nó khi kéo dài qua hai tầng giàn. Hôm nay anh kéo thước chậm hơn thường lệ, vì chỉ cần một cú giật mạnh bằng tay phải cũng đủ làm chỗ bong gân nhói buốt.
Kiên Văn Tài đứng dưới sân ngay phía dưới sàn giàn, cậu ngẩng lên đọc số đo ở đầu thước bên dưới rồi ghi vào mảnh giấy cầm tay. Thạch Văn Rith ở sàn giàn phía trong đang kiểm tra lại mạch vữa của phiến đá vừa ốp, ông thỉnh thoảng nhắc hai người trẻ đọc số cho rõ để tránh sai lệch một phân cũng phải làm lại. Không khí làm việc buổi chiều căng thẳng hơn buổi sáng, vì Đen vừa thông báo đội cần chốt xong phần đo của cột phải trước giờ tan ca.
Sang đổi tư thế đứng để lấy thêm ánh sáng nhìn vạch số ở giữa thước, bàn chân trái của anh trượt nhẹ trên tấm ván sàn còn dính bụi đá. Anh theo phản xạ đưa tay phải ra nắm lấy thân thước đang bắt đầu tuột khỏi tay trái. Các ngón tay phải khép lại quanh lá thép, nhưng cổ tay sưng không chịu nổi sức kéo bất ngờ, bàn tay anh mở ra nửa chừng trong một khoảnh khắc rất ngắn.
Chiếc thước thép rời khỏi tay Sang và rơi thẳng xuống khoảng sân bên dưới sàn giàn. Lá thước xoắn lại trong lúc rơi, đầu thước đập vào mép một thanh gỗ kê dưới đất rồi bật sang ngang, quét qua khoảng trống ngay sát bên chân của Tài. Âm thanh thép va vào nền gạch vang lên khô và sắc, khiến cả đội thợ đang làm việc quanh cổng đều giật mình quay lại nhìn.
Tài đứng sững tại chỗ, mảnh giấy ghi số đo trong tay cậu rơi xuống đất mà cậu không hề cúi xuống nhặt ngay. Chiếc thước nằm cách mũi giày của cậu đúng nửa bước chân, đầu thước còn rung nhẹ sau cú va chạm với nền sân. Nếu cậu bước thêm một bước về phía trước theo thói quen ghi số, đầu thước bật ngang ấy có thể đã quét thẳng vào cổ chân hoặc ống chân của cậu.
Sang leo xuống giàn nhanh đến mức quên cả cơn đau ở cổ tay, anh chạy tới bên Tài và hỏi dồn dập cậu có bị thương ở đâu không. Tài lắc đầu chậm rãi, cậu nói thước chỉ sượt qua khoảng trống trước mặt, chưa chạm vào người cậu một chút nào. Dù vậy, sắc mặt cậu vẫn tái đi rõ rệt, và bàn tay cầm bút của cậu run nhẹ khi cúi xuống nhặt lại mảnh giấy dưới đất.
Sơn Văn Đen từ phía cột trái bước nhanh sang, ông nhìn chiếc thước nằm trên sân, nhìn vị trí đứng của Tài rồi ngẩng lên nhìn Sang đang đứng trên nền gạch. Giọng ông trầm xuống và to dần trước mặt cả đội, ông mắng Sang cầm một chiếc thước thép mà cũng không giữ nổi thì ngày mai làm sao giữ được phiến đá trên tầng cao nhất. Ông nói lỗi rơi dụng cụ từ trên giàn xuống là lỗi an toàn nghiêm trọng nhất trong nghề thợ xây ở công trình có người làm việc bên dưới.
Sang cúi đầu nghe mắng, anh không cãi một lời nào về mức độ nghiêm trọng của sự việc vừa xảy ra. Nhưng khi Đen hỏi thẳng nguyên nhân vì sao thước tuột khỏi tay, anh lại chọn một câu trả lời khác hẳn sự thật anh đang giấu trong tay áo. Anh nói lá thước dính bụi đá và dầu mỡ từ buổi sáng nên trơn, tay anh trượt khỏi thân thước trong lúc đổi tư thế đứng trên sàn giàn.
Đen nghe xong thì nhíu mày, ông cúi xuống nhặt chiếc thước lên, dùng ngón tay miết dọc lá thép để kiểm tra lời giải thích của người thợ trẻ. Lá thước khô ráo, chỉ có một lớp bụi đá mỏng bám ở gần đầu thước, hoàn toàn không có vệt dầu mỡ nào như Sang vừa nói. Ông đưa lá thước ra trước mặt Sang và hỏi lại một lần nữa, giọng chậm hơn nhưng nặng hơn hẳn lần hỏi trước.
Sang nhìn lá thước khô ráo trong tay tổ trưởng, cổ họng anh khô lại và bàn tay phải trong tay áo khẽ run lên vì đau lẫn vì căng thẳng. Anh vẫn giữ nguyên câu trả lời cũ, anh nói có thể lớp trơn đã bay đi sau khi thước rơi xuống và va vào nền sân mấy lần. Anh nói thêm rằng buổi chiều nay anh hơi mệt sau nhiều ngày leo giàn liên tục, nên tay giữ thước không còn chắc như những ngày đầu đợt.
Rith đứng bên cạnh nghe trọn cuộc đối thoại, ông nhìn con trai rất lâu mà không chen vào bênh vực hay trách mắng thêm một lời. Ông là người dạy Sang từ nhỏ rằng dụng cụ rơi từ trên cao xuống thì việc đầu tiên là nhận lỗi giữ đồ không chắc, không đổ cho đồ trơn hay cho người đứng dưới. Sự im lặng của cha trong lúc ấy làm Sang thấy nặng nề hơn cả trận mắng công khai của tổ trưởng vừa rồi.
Đen cho gọi Thạch Thị Na mang nhật ký công trình ra sân trước cổng để ghi lại sự việc ngay trong buổi chiều. Na mở sổ, ghi rõ giờ xảy ra sự cố, vị trí rơi của chiếc thước, khoảng cách tới chỗ Tài đang đứng và việc không có ai bị thương trong sự cố này. Cô ghi thêm một mục riêng theo yêu cầu của tổ trưởng, nội dung là ghi lỗi an toàn cho Thạch Văn Sang vì làm rơi dụng cụ từ sàn giàn xuống khu vực có người làm việc.
Sang đứng nhìn tên mình được ghi vào mục lỗi an toàn của nhật ký, ngay dưới những dòng chữ còn mới về lỗi trộn vữa ở cột trái cách đây hai ngày. Hai lỗi trong vòng ba ngày làm việc khiến hồ sơ của anh trong đợt trùng tu này xấu đi rõ rệt trước mắt cả đội. Anh biết mục ghi hôm nay sẽ còn nằm trong sổ khi Hòa tới kiểm tra lần tới, và nó sẽ được đọc lên như một phần của quá trình làm việc của đội.
Đen ký xác nhận vào mục ghi lỗi, rồi ông tuyên bố trước cả đội một quy định mới áp dụng ngay từ ngày mai cho riêng Sang. Từ nay, mọi dụng cụ kim loại dài của Sang khi mang lên giàn đều phải buộc dây an toàn vào cổ tay hoặc vào thanh giàn theo đúng quy định cũ mà đội đã lơi lỏng nhiều ngày. Ông nói thêm, nếu còn thêm một lần lỗi an toàn nữa trong đợt này, Sang sẽ bị rút xuống làm toàn bộ phần việc dưới đất cho tới hết đợt trùng tu.
Câu nói ấy chạm đúng vào nỗi sợ lớn nhất của Sang trong những ngày này. Làm việc dưới đất đồng nghĩa với việc mất phụ cấp tay nghề cao, mất phần việc mặt cổng và mất luôn cơ hội chứng minh anh vẫn là tay thợ chính của đội sau vụ vữa sai. Anh gật đầu nhận quy định mới, miệng nói rõ ràng rằng anh đã nghe và sẽ làm đúng như tổ trưởng vừa dặn trước cả đội.
Tài đứng ở phía sau Na, cậu nhìn Sang rất lâu trong lúc cuốn nhật ký được đóng lại và mang về bàn ghi chép. Ánh mắt của cậu không còn là ánh mắt nửa tin nửa ngờ trong góc kho buổi sáng nữa, mà là ánh mắt của một người vừa hiểu ra toàn bộ sự thật sau lưng mình. Cậu biết rõ chiếc thước không hề trơn, và cậu cũng biết rõ vì sao bàn tay phải của Sang không giữ nổi một vật quen thuộc như vậy.
Nhưng Tài vẫn không nói ra. Cậu nhớ cái gật đầu của mình trong góc kho, nhớ lời Sang dặn rằng đội đang lúc gấp và một lời đồn sẽ làm chậm việc của cả nhóm. Cậu cũng sợ nếu mình nói ra bây giờ, Sang sẽ bị rút xuống đất ngay trong buổi chiều nay và mang tiếng bị chính thợ phụ của mình tố cáo trước tổ trưởng. Cậu chọn giữ im lặng một lần nữa, rồi lặng lẽ quay đi thu dọn chồng đá còn lại dưới chân giàn.
Cuối buổi, Sang tự tay buộc thêm dây an toàn cho từng món dụng cụ trong túi đồ nghề của mình theo quy định mới của tổ trưởng. Anh làm việc ấy bằng tay trái là chính, tay phải chỉ giữ nhẹ đầu dây cho Tài nhìn thấy từ xa là anh đang chấp hành nghiêm chỉnh. Cổ tay sưng bên trong lớp khăn quấn vẫn nhức đều theo nhịp mạch đập, nhưng anh tự nhủ chỉ cần qua thêm vài ngày nữa, chỗ bong gân sẽ tự xẹp xuống như những lần anh từng bị thương nhẹ ở các công trình trước.
Trên đường thu dọn, Rith lặng lẽ đi ngang qua chỗ con trai đang buộc dây cho túi đồ nghề. Ông không hỏi lại chuyện chiếc thước, chỉ cúi xuống kiểm tra nút buộc ở cổ tay trái của Sang rồi siết thêm một vòng cho chắc. Ông nói thợ đứng trên giàn thì dây buộc dụng cụ cũng quan trọng như dây buộc người, một đầu lỏng là cả đội bên dưới phải gánh rủi ro thay cho người ở trên. Sang nghe cha nói mà tránh nhìn thẳng vào mắt ông, anh chỉ đáp rằng từ mai anh sẽ buộc dây trước khi leo lên sàn, không chờ ai nhắc thêm lần nào nữa. Rith gật đầu, vỗ nhẹ lên vai con trai rồi quay sang phụ Tài xếp lại chồng đá kê dưới chân giàn cho gọn trước khi trời tối hẳn.
Đen đi kiểm tra lần cuối quanh sân cổng trước khi cho đội tan ca, ông dừng lại bên Sang và nhắc lại lời cảnh báo của mình bằng giọng thấp hơn lúc mắng công khai. Ông nói:
- Lần sau còn có lỗi an toàn nữa thì anh xuống làm việc dưới đất, không còn bàn cãi gì thêm ở đây.