CHẰN TINH GÁC CỔNG CHÙA TRÀ VINH - Chương 27: Nghiệm Thu Thử Phần Cột

Sáng ngày hai mươi tháng chín, Trần Văn Hòa tới chùa Đầm Chằn sớm hơn thường lệ để thực hiện buổi nghiệm thu thử cho hai cột cổng tam quan. Đây không…

Nội dung chương

Sáng ngày hai mươi tháng chín, Trần Văn Hòa tới chùa Đầm Chằn sớm hơn thường lệ để thực hiện buổi nghiệm thu thử cho hai cột cổng tam quan. Đây không phải buổi nghiệm thu chính thức của toàn đợt, mà là một buổi kiểm tra từng phần theo đúng quy trình hồ sơ mà xã và nhà chùa đã thống nhất từ đầu. Thạch Thị Na mang theo nhật ký công trình và toàn bộ biên bản của hai cột, còn Sơn Văn Đen dẫn Hòa đi dọc theo từng đoạn ốp đá từ chân cột lên tới đỉnh cột.

Hòa bắt đầu buổi kiểm tra ở cột phải, ông dùng thước đo lại chiều rộng của từng hàng đá ốp và so sánh với số liệu trong hồ sơ thiết kế của đợt trùng tu. Ông gõ nhẹ lên mặt đá ở nhiều vị trí khác nhau bằng một chiếc búa cao su nhỏ, lắng nghe âm thanh phát ra để đánh giá độ bám của lớp vữa phía sau phiến đá. Thạch Văn Sang đứng bên cạnh cầm sổ ghi lại từng vị trí Hòa đã kiểm tra, bàn tay trái của anh viết nhanh và đều, còn tay phải chỉ giữ mép sổ cho khỏi bay gió.

Chuyển sang cột trái, Hòa dành nhiều thời gian hơn hẳn vì đây là cột từng xảy ra sự cố trộn sai vữa và phải tháo làm lại toàn bộ một mảng ốp. Ông kiểm tra kỹ đoạn đá đã được làm lại, ông soi đèn pin vào từng đường mạch vữa và hỏi Thạch Văn Rith về tỉ lệ vữa đã dùng trong lần làm lại ấy. Rith trả lời rành rọt từng thành phần theo đúng tỉ lệ truyền thống của đội, ông nói lần làm lại này không ai dám thay đổi một chút nào so với quy định đã ghi trong nhật ký.

Hòa đối chiếu phần trả lời của người thợ già với mục ghi lỗi và mục ghi làm lại trong nhật ký công trình do Na giữ. Ông gật đầu khi thấy hai phần ghi chép khớp nhau hoàn toàn, kể cả khoản trừ mười ngày tiền công của Sang và số buổi làm ngoài giờ để tháo mảng ốp hỏng. Ông nói một hồ sơ có ghi cả phần lỗi lẫn phần sửa như vậy là hồ sơ khiến người kiểm tra yên tâm nhất, vì nó cho thấy đội không giấu giếm bất kỳ giai đoạn nào của công việc.

Sau phần kiểm tra bằng mắt và bằng dụng cụ, Hòa cho gọi thêm Sư phó Kim Sóc Khênh tới để xác nhận phần chứng kiến của nhà chùa đối với hai cột cổng. Khênh xác nhận nhà chùa đã chứng kiến đầy đủ các buổi làm việc chính ở hai cột, kể cả buổi tháo mảng ốp hỏng và buổi ốp lại theo đúng tỉ lệ cũ. Ông ký vào biên bản nghiệm thu thử ở phần đại diện nhà chùa chứng kiến, ngay bên cạnh chữ ký của tổ trưởng đội thợ.

Kết quả buổi kiểm tra được Hòa công bố ngay tại sân trước cổng cho cả đội cùng nghe. Ông nói hai cột cổng vừa làm lại đã đạt yêu cầu qua buổi nghiệm thu thử hôm nay, phần cột từ nay không còn là vấn đề của đợt trùng tu nữa. Đen nghe câu công bố ấy thì thở ra một hơi dài, ông quay sang bắt tay Rith và Sang như một cách chia sẻ niềm nhẹ nhõm sau nhiều ngày căng thẳng vì sự cố ở cột trái.

Nhưng Hòa không để không khí nhẹ nhõm ấy kéo dài quá lâu trong buổi sáng hôm nay. Ông mở cuốn sổ tay của xã và nói rõ phần còn lại của đợt trùng tu mới là phần quyết định toàn bộ kết quả cuối cùng. Toàn bộ đợt việc này, theo lời ông, từ nay chỉ còn quyết định ở mặt cổng phía trên và khu vực quanh pho tượng trong buổi nghiệm thu chính thức vào sáng ngày hai mươi lăm tháng chín. Nếu phần ấy đạt, cả đợt được ký đạt, còn nếu phần ấy chưa xong hoặc có sai sót, hai cột đạt hôm nay cũng không cứu được kết quả chung.

Sang nghe cán bộ xã nói mà nhìn lên phần mặt cổng đang chờ đội của mình ở tầng giàn cao nhất. Những phiến đá cổ ở khu vực ấy có đường nét trang trí phức tạp hơn hẳn phần cột, và chúng nằm sát bên pho tượng mà anh vừa nghe trọn lai lịch ba trăm năm trong hai buổi chép sổ vừa qua. Anh hiểu buổi nghiệm thu thử hôm nay thực chất đã dồn toàn bộ áp lực của cả đợt lên vai những người thợ sẽ làm việc ở khu vực cao nhất và nhạy cảm nhất ấy.

Đen ngay sau buổi nghiệm thu thử đã phân công lại nhân lực cho những ngày cuối ngay tại sân chùa. Ông nói từ ngày mai, phần việc ở mặt cổng và khu vực quanh tượng sẽ do hai tay thợ chính là Sang và Rith đảm nhiệm chính, vì đây là phần việc cần kinh nghiệm và sự cẩn trọng cao nhất của đội. Kiên Văn Tài vẫn làm thợ phụ cho hai người, chịu trách nhiệm chuyển vật liệu và giữ dây an toàn ở phía dưới sàn giàn. Những thợ còn lại của đội chuyển sang phần việc hoàn thiện ở sân, ở chân cổng và chuẩn bị cho việc tháo giàn sau này.

Rith nhận phần phân công mới không một chút do dự, ông nói cha con ông sẽ giữ nhịp chậm và chắc cho phần việc cuối này như cách họ đã làm lại cột trái sau sự cố. Sang cũng gật đầu nhận việc trước mặt tổ trưởng và cán bộ xã, anh nói anh đã nghe rõ phần mặt cổng là phần quyết định và sẽ chuẩn bị đầy đủ dụng cụ riêng cho khu vực ấy từ chiều nay. Trong lòng anh, niềm tin của tổ trưởng đặt vào tay nghề của mình vừa là niềm tự hào lớn nhất đợt này, vừa là sức nặng khiến anh càng không dám để lộ chuyện cổ tay còn chưa lành hẳn.

Hòa trước khi rời chùa còn dặn thêm Đen một việc liên quan tới hồ sơ của buổi nghiệm thu chính thức sắp tới. Ông nói sáng ngày rằm, ông sẽ tới chùa từ rất sớm cùng hồ sơ đầy đủ của xã, và ông mong đội cũng chuẩn bị sẵn toàn bộ nhật ký, biên bản vật liệu cùng lịch chứng kiến của nhà chùa cho phần mặt cổng. Ông nói hồ sơ phần cuối này phải sạch và rõ như hồ sơ hai cột vừa được nghiệm thu thử hôm nay, vì đó là phần hồ sơ sẽ được đọc kỹ nhất trong buổi ký đạt cuối cùng.

Trong lúc chờ Hòa hoàn thiện biên bản, Na tranh thủ đối chiếu lại toàn bộ hồ sơ của hai cột với những trang nhật ký gốc mà cô đã ghi từ ngày dựng giàn. Cô phát hiện một mục ghi nhỏ về buổi gia cố khớp nối giàn giáo ở tầng hai chưa được sao vào tập hồ sơ gửi xã, dù việc ấy không liên quan trực tiếp tới chất lượng của hai cột đá. Cô báo ngay việc này cho Hòa, và ông dặn cô bổ sung mục ghi ấy vào hồ sơ trước buổi nghiệm thu chính thức, vì một hồ sơ đầy đủ phải gồm cả những việc phụ quanh công trình. Sang ngồi nghe em gái trao đổi với cán bộ xã, anh thấy tự hào về sự cẩn thận của cô trong một công việc mà nhiều người vẫn coi nhẹ hơn việc cầm bay trên giàn.

Rith nhân khoảng thời gian chờ đợi cũng dẫn Hòa đi xem đoạn chân cột nơi đội đã xử lý lại lớp chống ẩm trong những ngày đầu của đợt trùng tu. Ông giải thích cách đội giữ lại phần đá cũ còn tốt ở chân cột và chỉ thay những viên đã mục nát không còn khả năng chịu lực. Hòa cúi xuống xem kỹ từng viên đá ở chân cột, ông ghi thêm một dòng nhận xét tích cực vào sổ tay của xã về cách đội giữ gìn vật liệu cổ trong quá trình làm mới hai cột. Ông nói cách làm ấy đúng với tinh thần của một đợt trùng tu ở chùa cổ, nơi mục tiêu là giữ lại nhiều nhất những gì còn nguyên vẹn của công trình xưa.

Sang đứng bên cạnh cha và cán bộ xã, anh nghe những lời nhận xét ấy với niềm vui xen lẫn một nỗi lo riêng không ai trong sân chùa hôm nay nhìn thấy được. Hai cột đạt là công sức của cả đội, trong đó có phần việc của anh trước và sau sự cố vữa, nhưng phần việc sắp tới ở mặt cổng mới là nơi tay nghề của anh bị thử thách nặng nhất. Anh liếc nhìn cổ tay phải đang giấu trong tay áo, chỗ sưng đã xẹp đi nhiều sau một ngày làm việc dưới đất ở đầm và một buổi sáng ghi chép nhẹ ở sân cổng. Anh tự nhủ nếu giữ được nhịp hồi phục này thêm vài ngày nữa, anh có thể bước vào phần mặt cổng với bàn tay gần như bình thường mà không cần nói ra bí mật của mình với bất kỳ ai.

Buổi trưa hôm ấy, đội thợ ăn cơm trong một không khí nhẹ nhõm hiếm hoi kể từ ngày xảy ra sự cố vữa ở cột trái. Tài cười nói nhiều hơn thường lệ, cậu kể chuyện buổi kiểm tra búa cao su của cán bộ xã làm cậu hồi hộp thay cho cả đội dù cậu không trực tiếp ốp một phiến đá nào ở hai cột. Đen cũng cho phép đội nghỉ trưa dài hơn thường lệ mười lăm phút, ông nói đó là phần thưởng nhỏ cho hai cột đã qua được một cửa kiểm tra quan trọng.

Chiều hôm ấy, Sang và cha mình bắt đầu chuẩn bị dụng cụ riêng cho phần việc ở mặt cổng theo phân công mới của tổ trưởng. Anh sắp xếp lại bộ đục nhỏ, thước ngắn, dây dọi và chổi mềm thành một bộ riêng, buộc dây an toàn cho từng món theo đúng quy định mới sau sự cố thước thép rơi. Rith kiểm tra lại từng món trong bộ dụng cụ của con trai, ông gật đầu khi thấy mọi món đều đã có dây buộc chắc chắn và được xếp gọn gàng trong túi đồ nghề.

Trước khi đội tan ca, Hòa quay lại sân chùa một lần nữa để trao cho Đen bản sao biên bản nghiệm thu thử vừa được ông hoàn thiện ở văn phòng xã trong buổi trưa. Ông đứng ở chân cổng, nhìn lên phần mặt cổng còn nguyên vẹn phía trên đầu pho tượng và nói một câu cuối cùng với tổ trưởng đang đứng bên cạnh. Ông nói:

- Sáng rằm mà mặt cổng chưa xong thì cả đợt coi như chưa xong.

Chương khác

Xem thêm